Danıştay 6. Daire E.2024/4243 K.2025/4199

Davacının iddiaları

Taşınmazlara yönelik imar planı değişikliği işlemlerinin, çevredeki nüfus, yoğunluk ve donatı dengesi yönünden irdelenmesi gerektiği, taşınmazın plan değişikliğinin ancak İmar Kanunu ve Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak yapılmasının mümkün olduğu, imar planı değişikliği yargı denetimine tabi bir idari işlem iken, dava konusu Yönetmelik değişikliği ile taşınmazın imar durumu değişikliğinin ve sonucunun yargı denetimi dışına çıkarıldığı, davalı idarenin imar planı değişikliği sonucunu doğuran yönetmelik değişikliği yapmak konusunda görevli ve yetkili olmadığı,

dava konusu Yönetmelik değişikliği ile getirilen plan değişikliğinin şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına uygun olup olmadığı hususlarında, ilgili taşınmaz özelinde inceleme yapılmasının ortadan kalktığı, dava konusu değişikliğin dolaylı olarak eğitim - okul amacına tahsis edilen taşınmazların plan değişikliğinin yargı denetimi dışında bırakılmasına yol açtığı, böyle bir sonucun idarenin eylem ve işlemlerinin yargı denetimine tabi olması gerekliliği ilkesi ve hukuk devleti ile bağdaşmadığı, dava konusu idari işlemde kamu yararı gözetilmediği bu nedenlerle iptali gerektiği ileri sürülmüştür.

DAVALININ SAVUNMASI

Dava konusu Yönetmelikte etkin, verimli ve kaliteli sağlık hizmeti sunulmasını sağlamak üzere bazı değişiklikler yapıldığı, kamu yararı ve hizmet gerekleri dikkate alınarak, ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde ihtiyaca bağlı olarak yapılan düzenlemenin hukuka uygun olduğu, özel hastane olarak faaliyet gösterecek binaların bulunduğu alan ile ilgili bir düzenleme yapıldığı, Yönetmeliğin yer seçimi başlıklı 6. maddesinde, 2014 yılına kadar özel hastanelerin imar ile ilgili mevzuata göre her tür ve ölçekteki planlarda özel sağlık alanı kullanım kararı verilmiş olması şartı arandığı,

2014 yılında yapılan Yönetmelik değişikliği ile imar ile ilgili mevzuat uyarınca özel hastane yapılabileceğine dair ilgili belediye tarafından düzenlenmiş belgenin yeterli kabul edilmeye başlandığı, ancak sağlık alanı olarak belirlemek yetkisine sahip olan ve alanın çevresini buna göre düzenlemesi gereken belediyelerce düzenlenen belgelerde özel hastane yapılacak alanlara ilişkin olarak farklı yaklaşımlarla özel hastane yapılabileceğine dair karar verilmeye ve belge gönderilmeye başlanıldığı, birbirinden farklı içerik ve biçimlerde belgeler sunulduğu,

bu durumun ön izin başvurularının değerlendirilmesinde tereddütlere neden olduğu tespit edildiğinden yeknesaklığın sağlanması amacıyla maddede değişiklik yapıldığı, Özel Hastaneler Yönetmeliğinin aynı yoldaki Ek 8. maddesi hükmü çerçevesinde vakıf üniversiteleri tıp ve diş hekimliğinde lisans eğitimi; tıp, diş hekimliği ve eczacılıkta uzmanlık eğitimi ile araştırma faaliyetleri için özel hastanelerle işbirliği yapılabildiğinden ve işbirliği yapılan özel hastane bu durumda vakıf üniversitesi hastanesi kabul edildiğinden,

dava konusu hükme, “özel sağlık alanında ya da eğitim fonksiyonlarına ilişkin okula hizmet veren ve ilgili mevzuatı kapsamında şartları sağlamak ve sağlık tesisi yapılabilir olmak koşuluyla eğitim tesisleri alanında olduğunu gösterir belge,” bulunmak hükmü eklendiğini, anılan hükmün 3359 sayılı Kanunun işbirliği yapılmasını öngördüğü üniversite ve özel hastanenin durumu dikkate alınarak getirilmiş olduğu,

üniversitenin eğitim tesisi olduğu hususunda ve üniversite bünyesinde bulunan “tıp ve diş hekimliği ile eczacılık” fakültelerinde verilen lisans eğitimi, tıp, diş hekimliği ve eczacılıkta uzmanlık eğitimi ile araştırma faaliyetlerinin “sağlık tesisi gerektirdiği” hususunda tereddüt bulunmadığına göre, planda eğitim tesisi olarak belirtilen üniversitenin bulunduğu yer için esasen yazılmasa dahi zorunlu olarak olması gereken bir şart olarak “sağlık tesisi yapılabilir" olması şartının aranmasının plan değişikliği olmayıp, eğitim tesisi olarak ayrılmış mevcut plana nitelik kazandırmaktan ibaret olduğu,

dava konusu düzenlemenin, üst hukuk normlarına ve hizmetin gereklerine uygun olduğu haksız açılan davanın reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

30.01.2025 tarihli, 32798 sayılı Resmi Gazete'de "Özel Hastaneler Yönetmeliği" yayımlanmış olup anılan Yönetmelik ile 27.03.2002 tarihli Özel Hastaneler Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır. Bu nedenle davanın konusu kalmadığından, dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI ...'İN DÜŞÜNCESİ

Dava 27.03.2002 tarihli, 24708 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Özel Hastaneler Yönetmeliğinin 8. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde değişiklik yapan ve 06.04.2024 tarihli, 32512 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Özel Hastaneler Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesinin iptali istemiyle açılmıştır.

30.01.2025 tarihli, 32798 sayılı Resmi Gazete'de "Özel Hastaneler Yönetmeliği" yayımlanmış olup anılan Yönetmelik ile 27.03.2002 tarihli Özel Hastaneler Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır. 30.01.2025 tarihinde yayımlanan Özel Hastaneler Yönetmeliğinde ise dava konusu edilen "a) özel sağlık alanında ya da eğitim fonksiyonlarına ilişkin okula hizmet veren ve ilgili mevzuatı kapsamında şartları sağlamak ve sağlık tesisi yapılabilir olmak koşuluyla eğitim tesisleri alanında olduğunu gösterir belge" şeklinde bir düzenlemeye yer verilmediğinden bu davanın konusu kalmamıştır.

Açıklanan nedenlerle dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren ve 2575 sayılı Danıştay Kanununun Ek-1. maddesi uyarınca oluşturulan Danıştay Altıncı ve Onuncu Daireleri Müşterek heyetince; duruşma için taraflara önceden bildirilen 17/09/2025 tarihinde, davacı vekili Av. ...'in gelmediği, davalı idare vekili Av. ...'nın geldiği, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, açık duruşmaya başlandı. Taraflara usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra taraflara son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Özel Hastaneler Yönetmeliğinin "Yer Seçimi" başlıklı 8. maddesinin (a) bendi özel hastane binasının bulunduğu alan ile ilgili olarak aranan imar düzeni ve yapılaşma koşullarına ilişkin şartları düzenlemiştir.

Anılan maddenin (a) bendinde "(a) imar ile ilgili mevzuat uyarınca özel hastane yapılabileceğine dair ilgili belediye tarafından düzenlenmiş belge" alma şartı aranmakta iken 02/04/2022 tarih ve 31797 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Özel Hastaneler Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 2. maddesi ile söz konusu bent: "(a)imar ile ilgili mevzuat uyarınca uygulamalı imar planında özel sağlık alanında ya da sağlık tesisi yapılabilir olmak koşuluyla eğitim tesisleri alanında olduğunu gösterir belge" alma şartına bağlanmış ve anılan bentte yer alan imar mevzuatına ilişkin uygunluk koşulunda değişikliğe

gidilmiştir. Bu maddenin iptali için açılan davada, Danıştay Onuncu Dairesinin 04/05/2023 tarihli E:2022/3355 sayılı kararı ile anılan maddenin yürütülmesinin durdurulmasına karar verilmiştir.

17/12/2022 tarih ve 32046 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Özel Hastaneler Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesi ile Özel Hastaneler Yönetmeliğinin 8. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi "a) imar ile ilgili mevzuat uyarınca uygulamalı imar planında özel sağlık alanında ya da sağlık tesisi yapılabilir olmak koşuluyla eğitim tesisleri alanında olduğunu gösterir belge," şeklinde düzenlenmiş ve 5. maddesi ile ise "Bu Yönetmeliğin, 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, önce ön izin başvurusunda bulunup da henüz sonuçlanmamış,

inceleme aşamasındaki başvurular hakkında uygulanmaz ön izin işlemleri başvuru tarihinde yürürlükte bulunan hüküm dikkate alınarak sonuçlandırılır." şeklinde geçici 19. madde eklenmiştir.

Anılan madde ve geçici maddeye karşı açılan davada Danıştay Onuncu Dairesinin 23/11/2023 tarih ve E:2023/601 sayılı kararı ile 8. maddenin 1. fıkrasının (a) bendi yönünden yürütmenin durdurulması isteminin kabulüne, geçici 19. madde yönünden yürütmenin durdurulması isteminin reddine karar verilmiştir.

Dava konusu 06/04/2024 tarih ve 32512 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Özel Hastaneler Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesi ile Özel Hastaneler Yönetmeliğinin 8. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi "a) özel sağlık alanında ya da eğitim fonksiyonlarına ilişkin okula hizmet veren ve ilgili mevzuatı kapsamında şartları sağlamak ve sağlık tesisi yapılabilir olmak koşuluyla eğitim tesisleri alanında olduğunu gösterir belge," şeklinde yeniden düzenlenmiş anılan maddenin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdarî Yargılama Usûlü Kanununun 31/1. maddesinin atıfta bulunduğu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 323. maddesinin, 1. fıkrasının, (ğ) bendinde vekalet ücreti yargılama giderleri arasında sayılmış, 326. maddesinin 1. fıkrasında, kanunda yazılı hâller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verileceği, 2. fıkrasında da, davada iki taraftan her biri kısmen haklı çıkarsa, mahkemenin yargılama giderlerini tarafların haklılık oranına göre paylaştıracağı, 331. maddesinde ise; davanın konusuz kalması sebebiyle esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkimin davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ederek hüküm altına alacağı hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden bakılan davanın devamı sırasında davalı Sağlık Bakanlığı tarafından 30.01.2025 tarihli, 32798 sayılı Resmi Gazete'de "Özel Hastaneler Yönetmeliği" yayımlanmış olup anılan Yönetmelik ile 27.03.2002 tarihli Özel Hastaneler Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır. 30.01.2025 tarihinde yayımlanan Özel Hastaneler Yönetmeliğinde ise dava konusu edilen "a) özel sağlık alanında ya da eğitim fonksiyonlarına ilişkin okula hizmet veren ve ilgili mevzuatı kapsamında şartları sağlamak ve sağlık tesisi yapılabilir olmak koşuluyla eğitim tesisleri alanında olduğunu gösterir belge" şeklinde bir düzenlemeye yer verilmediğinden konusu kalmadığı anlaşılan davanın incelenmesine olanak bulunmamaktadır.

Öte yandan, davanın konusuz kalması nedeniyle, esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan durumlarda, yargılama giderlerine davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre hükmedilmesi gerekmektedir.

Uyuşmazlıkta, davanın açılmasına davalı idarenin sebebiyet verdiği görüldüğünden, yargılama giderlerinden davalı idarelerin sorumlu tutulması gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.