Danıştay 6. Daire E.2024/4848 K.2024/6669

Dava konusu istem: ... ili, ... ilçesi, ..., ..., ..., ..., ... Mahallelerini kapsayan alana ilişkin olarak ... Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarihli ve ... sayılı kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli revizyon ve ilave nazım imar planının, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... ada ... ve ... sayılı parsellere ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:... K:... sayılı kararda; dosyanın incelenmesinden 1/5000 ölçekli nazım imar planının 09.03.2020-08.04.2020 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı, davacı tarafından askı süresi içerisinde 21.04.2020 tarihli dilekçe ile dava konusu ... ada ... parsele ilişkin itiraz edildiği, ancak ... ada ... parsel yönünden herhangi bir itirazın bulunmadığı, ... ada ... parsele yönelik itirazın ise ...

Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarihli ve ... sayılı kararı ile kısmen kabul edilerek plan değişikliğinin yeniden 05.10.2020-04.11.2020 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı, anılan askı süresi içerisinde plana karşı itirazda bulunulmadığı, 02.05.2023 tarihli başvuru dilekçesindeki bilgi edinme kapsamındaki talebe dava dışı ...

Belediyesince verilen 30.05.2023 tarihli cevabın da dava açma süresini ihya etme olanağı bulunmadığı hususları dikkate alındığında; ... ada ... parsel yönünden dava konusu planın ikinci askının son ilan günü olan 04.11.2020 tarihini takip eden 60 gün içinde ve en son olarak sürenin son gününün hafta sonu tatiline (pazar günü) denk gelmesi nedeniyle takip eden ilk iş günü olan 04.01.2021 tarihinde dava açılması gerekirken, bu süre geçtikten çok sonra 21.06.2023 tarihinde açılan davanın süresinde olmadığı;

davaya konu ... ada, ... parsel sayılı taşınmaza ilişkin olarak davacı idare tarafından askı süresi içerisinde herhangi bir itirazın mevcut olmadığı, dava konusu planın kabulüne ilişkin Meclis kararına karşı birinci askının son ilan tarihi olan 08.04.2020 tarihini takip eden 60 gün içinde ve en son olarak sürenin son gününün hafta sonu tatiline (pazar günü) denk gelmesi nedeniyle takip eden ilk iş günü olan 08.06.2020 tarihinde dava açılması gerekirken, bu süre geçtikten çok sonra 21.06.2023 tarihinde açılan davanın süresinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti:Temyize konu kararda Covid-19 salgını nedeniyle 2480 sayılı Cumhurbaşkanı kararı ile dava açma sürelerinin 15/06/2020 (bu tarih dahil) tarihine kadar uzatıldığı, dava açma süresinin ... ada, ... sayılı parsel yönünden nazım imar planının ilk ilan tarihine göre, ... ada ... sayılı parsel yönünden ise nazım imar planının ikinci ilan tarihine göre belirlenmesi gerektiği, ... ada, ... sayılı parsel yönünden;

davacının ilan süresi içinde plana itirazda bulunması ve Covid-19 salgını nedeniyle idari cevap ve dava açma sürelerinin uzatıldığı hususları dikkate alındığında, işleme karşı 2577 sayılı Yasanın 11. maddesi uyarınca yapılan itiraza ilişkin 60 günlük idari cevap süresinin, salgın hastalık nedeniyle alınan kararlar doğrultusunda 16.06.2020 tarihinde işlemeye başladığı ve 14.08.2020 tarihinde sona erdiği,

bu tarih itıbarıyla yanıt verilmemesi nedeniyle itirazın zımnen reddedildiğinin kabulü ile zımni ret tarihini takip eden 60 günlük dava açma süresi içinde ve en son 13.10.2020 tarihinde davanın açılması gerekirken, sona eren dava açma süresini canlandırmasına olanak bulunmayan ...

Belediyesinin bilgi veren ...günlü, ... sayılı yazısının tebliği üzerine, 21.06.2023 tarihinde açılan davanın süresinde olmadığı, ... ada, ... sayılı parsel yönünden ise; ...Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün ... günlü, E... sayılı işlemiyle plana itirazda bulunulduğu, bu süreçte taşınmaza yönelik kabul edilen itiraz üzerine hazırlanan planın son olarak 05.10.2020 tarihinde ilan edildiği,

dava konusu plan değişikliğine ilişkin Meclis kararına karşı son ilan tarihi olan 04.11.2020 tarihini takip eden 60 gün içinde ve en son 04.01.2021 tarihinde dava açılması gerekirken bu süre aşılarak 21.06.2023 tarihinde açılan davanın süresinde olmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının sonucu itibariyle hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun belirtilen gerekçe ile reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALAR

Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

...Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

21.04.2020 tarihli dilekçe ile ... da ... sayılı parsel yönünden itiraz edilmiş olmasına rağmen ...Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile itirazın reddedildiği, bu sebeple dava açma süresinin birinci askı tarihleri esas alınarak değerlendirilmesi gerektiğinden, son olarak 07.09.2020 tarihinde açılması gereken davanın 21.06.2023 tarihinde açılması nedeniyle; ... ada ... sayılı parsel yönünden herhangi bir itirazın bulunmadığından en son 16.06.2020 tarihinde açılması gereken davanın süresinde olmadığı gerekçesiyle Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... tarih ve ... sayılı ...Büyükşehir Belediye Meclisi kararı ile ...ili, ... ilçesi, ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... mahalleleri 1/5000 ölçekli revizyon ve ilave nazım imar planının onaylandığı, anılan imar planının 09.03.2020-08.04.2020 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı, ...Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından 21.04.2020 tarihli dilekçe ile dava konusu 1/5000 ölçekli revizyon ve ilave nazım imar planını kapsayan alanda kalan; ... mahallesi ... ada, ..., ..., ... ve ... sayılı parseller, ...

Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın doğusunda bulunan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki tescil harici alana ilişkin kısım ve Peksimet mahallesi ... ada, ... ve ... sayılı parseller, ... mahallesi ... ada ... parsel sayılı taşınmaz ile ilgili olarak yapılan itirazlardan yalnızca ... mahallesi ... ada ... sayılı parsele ilişkin itirazın ... tarih ve ... sayılı ...Büyükşehir Belediye Meclisi kararı ile kabul edilerek plan değişikliğinin 05.10.2020-04.11.2020 tarihleri arasında ikinci kez askıya çıkarıldığı, davacı idare tarafından ikinci askı süresi içerisinde itirazda bulunulmadığı,

sonrasında 02.05.2023 tarihli dilekçe ile dava konusu taşınmazlar ile birlikte başka taşınmazlar ile ilgili anılan taşınmazları kapsayan alanda yapılan imar planları ve plan notları hakkında bilgi verilmesinin istenildiği, ... Belediye Başkanlığı Plan ve Proje Müdürlüğünün... tarih ve ... sayılı yazısı ile istenilen bilgilerin verilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT VE HUKUKİ DEĞERLENDİRME

3194 sayılı İmar Kanununun "Planların Hazırlanması ve Yürürlüğe Konulması" başlıklı 8. maddesinin (b) bendinde: "İmar Planları. Nazım İmar Planı ve Uygulama İmar Planından meydana gelir. Mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planları ilgili belediyelerce yapılır veya yaptırılır.

Planlar, plan değişiklikleri ve plan revizyonları; kayıt altına alınmak ve arşivlenmek üzere Bakanlıkça oluşturulan elektronik ortama yüklenmek ve aynı sistem üzerinden Plan İşlem Numarası almak zorundadır. Planlar, belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe girer. Bu planlar onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edilir.

Bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebilir. Belediye başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazlar ve planları belediye meclisi onbeş gün içinde inceleyerek kesin karara bağlar." hükmü yer almaktadır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinin birinci fıkrasında, dava açma süresinin, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay'da ve idare mahkemelerinde altmış gün olduğu; ikinci fıkrasında, bu sürenin, idari uyuşmazlıklarda yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren başlayacağı;

dördüncü fıkrasında, ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava açma süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, "Üst Makamlara Başvurma" başlıklı 11. maddesinin dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan halinde ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, altmış gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı hususu kurala bağlanmıştır.

Anılan maddelerin birlikte değerlendirilmesinden; imar planlarına karşı, 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi kapsamında yapılacak başvurular için, 3194 sayılı Kanun'un 8/b maddesi ile özel bir itiraz süresi getirildiği anlaşılmaktadır.

Bu durum karşısında, imar planlarına karşı, bir aylık askı süresi içinde 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi kapsamında başvuruda bulunulması ve bu başvuruya idari dava açma süresinin başlangıç tarihi olan son ilan tarihinden itibaren işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle 60 gün içinde cevap verilmeyerek isteğin reddedilmiş sayılması halinde, bu tarihi takip eden 60 günlük dava açma süresi içinde veya son ilan tarihini izleyen 60 gün içinde cevap verilmek suretiyle isteğin reddedilmesi halinde bu cevap tarihinden itibaren 60 günlük dava açma süresi içinde idari dava açılabileceği sonucuna varılmaktadır.

Buna göre, imar planlarına askı süresi içinde bir itirazda bulunulmamış ise davanın, 2577 sayılı Kanunun 7. maddesi uyarınca imar planının son ilan tarihini izleyen günden itibaren altmış gün içinde açılması gerekir.

433 da 2 sayılı parsel yönünden;

Bakılan uyuşmazlıkta dava konusu planın ilk olarak 09.03.2020-08.04.2020 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı, Covid-19 salgını nedeniyle alınan tedbirler kapsamında 26.03.2020 tarih ve 31080 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7266 sayılı Kanunun Geçici 1. maddesinin (a) bendi uyarınca bir hakkın doğumu, kullanımı veya sona ermesine ilişkin tüm sürelerin 30.04.2020 (bu tarih dahil) tarihine kadar durdurulduğu dikkate alındığında davacının anılan taşınmaz yönünden 21.04.2020 tarihinde yapılan itirazının askı süresi içerisinde yapıldığının kabulü gerektiği, itirazlar üzerine alınan ...Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli,

... sayılı kararında itiraz edilen taşınmazlardan yalnızca ... mahallesi ... ada ... parsele ilişkin itirazın kısmen kabul edildiği, geriye kalan taşınmazlara ilişkin itirazların ise reddedildiği, 02.05.2023 tarihli bilgi edinme kapsamındaki başvuruya verilen 30.05.2023 tarihli cevabın da süreyi ihya etmeyeceği göz önünde bulundurulduğunda askı süresi içerisinde yapıldığı kabul edilen itirazın zımnen reddedildiği tarihi takip eden altmış gün içerisinde davanın açılması gerektiği anlaşılmıştır.

Bu durumda dava açma süresinin son askı tarihi olan 08.04.2020 tarihinden itibaren dava tarihi itibarıyla yürürlükte olan kanun uyarınca altmış gün içinde cevap verilmediği takdirde zımnen reddedilmiş sayılacağı günden itibaren altmış gün içinde ve son olarak 14.08.2020 tarihinin de adli tatil süresi içerisine denk gelmesi nedeniyle 07.09.2020 tarihinde açılması gerekirken 21.06.2023 tarihinde açılan davada süre aşımı bulunduğu sonucuna varılmıştır.

... ada ... sayılı parsel yönünden;

Davacı idare tarafından davaya konu taşınmaza ilişkin herhangi bir itirazın bulunmadığı, dava konusu planın birinci askının son ilan tarihi olan 08.04.2020 tarihini takip eden altmış gün içinde ve en son olarak sürenin son günü olan 08.06.2020 tarihinin de Covid-19 salgını nedeniyle alınan tedbirler kapsamında 29.04.2020 tarih ve 2480 sayılı Cumhurbaşkanı kararı ile dava açma sürelerinin 15.06.2020 tarihine kadar uzatıldığı döneme denk gelmesi nedeniyle en son 16.06.2020 tarihinde açılması gerekirken 21.06.2023 tarihinde açılan davada bu taşınmaz yönünden de süre aşımı bulunduğu sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin İdare Mahkemesinin kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesinin kararında sonucu itibariyle isabetsizlik bulunmamaktadır.