Danıştay 6. Daire E.2025/1511 K.2025/1938

Dava konusu istem: İstanbul ili, Kağıthane ilçesi, ... pafta, ... sayılı parsel üzerindeki ... YİBF numaralı yapının 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun'un 2. maddesinin (c) ve (g) bentlerinde öngörülen esaslara göre denetlenmediğinden bahisle aynı Kanun'un 8. maddesi uyarınca 1(bir) yıl süre ile yeni iş almaktan men cezası verilmesine dair 22/06/2023 tarih ve 32229 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/06/2023 tarih ve 6705353 sayılı olur işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu yapı üzerinde asli denetim yetkisi bulunan Kağıthane Belediyesince 27/03/2024 tarihli ara kararına verilen cevapta; anılan yapı için hem ... tarih ... sayılı yapı kullanma izin belgesinin tanzim edildiği hem de anılan yapının inşaat sürecinde yapı kullanma izin belgesi verilmesine engelleyecek bir tespit yada aykırılık bulunmadığı belirtildiğinden davacı şirketin denetim sorumluluğunda bulunan İstanbul ili, Kağıthane ilçesi, ... pafta, ... parsel üzerindeki ...

YİBF nolu yapının 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun'un 2. maddesinin (c) ve (g) bentlerinde öngörülen esaslara göre denetlenmediğinden bahisle aynı Kanun'un 8. maddesi uyarınca davacıya 1 (bir) yıl süre ile yeni iş almaktan men cezası verilmesine dair 22/06/2023 tarih ve 32229 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/06/2023 tarih ve 6705353 sayılı olur işleminde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararlarının özeti:

... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda ;yapı denetim mevzuatı uyarınca, yapı kullanma izni alınmış olsa dahi, bu tarihten itibaren, yapının taşıyıcı sisteminden dolayı on beş yıl, taşıyıcı olmayan diğer kısımlarda ise iki yıl süresince yapı denetim kuruluşu, denetçi mimar ve mühendisler, proje müellifleri, laboratuvar görevlileri ve yapı müteahhidinin sorumluluğunun devam edeceği, tespite konu fiilin sübuta ermesi durumunda yapı kullanma izni alınmış olmasının 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun kapsamında müeyyide uygulanmasına engel olmayacağının açık olduğu,

bu itibarla, statik projeye aykırılık bulunup bulunmadığının açıklığa kavuşturulması suretiyle uyuşmazlığın çözümlenmesi gerektiğinden, 4708 sayılı Yapı Denetim Hakkında Kanun'un 2.maddesinin 4.fıkrasının (c) ve (g) bentlerinde belirtilen görevlerin yerine getirilmediğinden bahisle davacı yapı denetim kuruluşuna bir yıl yeni iş almaktan men cezası verilmesine ilişkin işlemin, esasının incelenmesi suretiyle uyuşmazlık hakkında İdare Mahkemesince yeniden karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına,

belirtilen eksiklerin tamamlanması suretiyle uyuşmazlık hakkında karar verilmek üzere dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:..., Temyiz No:... sayılı kararda; uyuşmazlığın niteliği itibarıyla, 2577 sayılı Yasa'nın 46.maddesinde sayılan temyiz yoluna başvurulabilecek kararlar arasında yer almaması nedeniyle anılan Yasa'nın 45/6. maddesi kapsamında kaldığı, dolayısıyla da temyiz talebinin kesin nitelikli bir karara yönelik olduğu görüldüğünden temyiz isteminin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davanın esası hakkında karar verilmesi gerekirken Mahkeme kararının kaldırılarak dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesinin yerinde olmadığından temyize konu kararların usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi karalarının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dosyanın incelenmesinden. İstanbul ili, Kağıthane ilçesi, ... pafta, ... sayılı parsel üzerindeki ...

YİBF numaralı yapıya ilişkin İstanbul Çevre ve Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü Yapı Denetim Birimi tarafından, ruhsat eki projesine aykırılıkların mahiyeti ve niteliğine ilişkin şantiye denetiminin gerçekleştirildiği ve 22/12/2022 tarihli teknik inceleme raporunun düzenlendiği, İl Yapı Denetimi Komisyonu tarafından ... tarihli, ... sayılı "yeni iş almaktan men cezası" verilmesine ilişkin teklif kararının alınması sonrasında anılan parselde bulunan ...

YİBF numaralı yapının 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun'un 2.maddesinin (c) ve (g) bentlerinde öngörülen esaslara göre denetlenmediğinden bahisle aynı Kanun'un 8. maddesi uyarınca 1 yıl süre ile yeni iş almaktan men cezası verilmesine dair 22/06/2023 tarih ve 32229 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/06/2023 tarih ve 6705353 sayılı olur işleminin tesis edilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı Kanunun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin 4. fıkrasında. "Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir. Bu halde bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden bir karar verir. İnceleme sırasında ihtiyaç duyulması halinde kararı veren mahkeme veya başka bir yer idare ya da vergi mahkemesi istinabe olunabilir.

İstinabe olunan mahkeme gerekli işlemleri öncelikle ve ivedilikle yerine getirir." düzenlemesine, aynı maddenin 5. fıkrasında.

"Bölge idare mahkemesi, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulduğu, davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hakim tarafından bakılmış olması hallerinde, istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vererek dosyayı ilgili mahkemeye gönderir. Bölge idare mahkemesinin bu fıkra uyarınca verilen kararları kesindir." düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge İdare Mahkemesince yapılan istinaf incelemesi sonucunda ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılması ve yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesi yolunda karar verilebilecek haller Kanunda tahdidi şekilde sayılmıştır.

Buna göre idare mahkemesinin ilk inceleme sonucunda verdiği kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunun haklı görüldüğü haller ile davaya görevsiz veya yetkisiz mahkemece yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hakim tarafından bakıldığının tespit edildiği hallerde ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması ve işin esası hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesi gerekmektedir.

Buna karşılık görevli ve yetkili idare mahkemesince işin esası hakkında verilen kararın bölge idare mahkemesince hukuka uygun bulunmadığı hallerde, idare mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verildikten sonra işin esası hakkında bölge idare mahkemesince yeniden inceleme yapılmak suretiyle bir karar verilmesi gerektiği açıktır.

Uyuşmazlıkta, İdare Mahkemesince, ... YİBF numaralı yapının 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun'un 2. maddesinin (c) ve (g) bentlerinde öngörülen esaslara göre denetlenmediğinden bahisle aynı Kanun'un 8. maddesi uyarınca 1(bir) yıl süre ile yeni iş almaktan men cezası verilmesine dair 22/06/2023 tarih ve 32229 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/06/2023 tarih ve 6705353 sayılı olur işleminin iptali istemiyle açılan davada, işin esasının incelendiği ve yapı kullanma izin belgesi verilmesine engelleyecek bir tespit yada aykırılık bulunmadığından davacıya yeni iş almaktan men cezası verilemeyeceği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, dolayısıyla İdare Mahkemesi kararının dayandığı gerekçenin işin esasına yönelik bir gerekçe olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda, Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince yapılan istinaf incelemesi sonucunda İdare Mahkemesi kararının hukuka aykırı bulunması halinde, istinaf başvurusunun kabulüne, anılan kararın kaldırılmasına ve işin esası hakkında yeniden bir karar verilmesi gerekmekte iken, dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesi yolunda kesin olarak verilen karar ve anılan karara yönelik temyiz isteminin reddine dair kararda yargılama usulü kurallarına uyarlık bulunmamaktadır.