Danıştay 7. Daire E.2016/55 K.2021/1549

Dava Konusu İstem

Davacı adına tescilli ... tarih ve ... sayılı antrepo beyannamesiyle 3919.10.19.00.00 gümrük tarife istatistik pozisyonunda "bandlar" olarak beyan edilen eşyanın çocukların el becerilerini ve tasarım yeteneklerini geliştirmek için hazırlanmış set halinde oyuncak olduğundan ve 9503.00.70.00.00 pozisyonunda yer aldığından bahisle, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 236. maddesinin 5. fıkrası uyarınca hesaplanarak karara bağlanan para cezasına vaki itirazın düzeltilerek reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: Olayda, 39. fasılda yer alan pozisyonun kimyasal içerikli eşyaları içerdiği, aynı fasıl notunun 2. maddesinin (y) başlıklı bölümünde 95. fasıla giren eşyanın bu fasılda sayılamayacağının belirtildiği, idarece tespiti yapılan 95. faslın oyuncakları, oyun ve spor malzemelerini, bunların aksam, parça ve aksesuarlarını içerdiği, davacı tarafından beyan edilen pozisyonda yer alan ürünün tanımının ise plastikten yapışkan bantlar ve dosyada bulunan faturadan eşyanın ismini gösterir "plastic color loom bands" kelimesinin Türkçe karşılığının plastik örme-dokuma bantları olduğu,

yine numune alma esnasında eşyaların bulunduğu kartonların üzerinde Türkçe karşılığı "renkli aksesuarlar" yazısının bulunduğu dikkate alındığında faturadaki ürün ile davacının beyan ettiği ürünün farklı olduğu, her iki pozisyonda yer alan eşyalar karşılaştırıldığında, mallar arasında Gümrük Kanunu'nun öngördüğü belirgin farklılığın oluştuğunun anlaşıldığı, öte yandan, davacı tarafından eşyanın bedelinin tespitinde gözetim kıymetinin esas alındığı iddia edilmişse de, dava konusu işlemle tahakkukun düzeltildiği ve gözetim kıymeti dikkate alınmadan yapılan tahakkuk üzerinden hesaplanarak para cezasının karara bağlandığının görüldüğü,

bu itibarla Kanun'a göre para cezası kararı alınabilmesi için belirgin bir şekilde farklı cins eşyanın tespit edilmesinin gerektiği, davacı tarafından beyan edilen pozisyonda yer alan eşya ile idarece tespit edilen pozisyonda yer alan eşyanın belirgin şekilde farklı nitelikte özellikler taşıdığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Mahrece iade haklarının ihlal edildiği, Gümrük Kanunu'nun 236. maddesinin 5. fıkrası hükmünün uygulanabilmesi için beyan edilenden belirgin şekilde farklı eşyanın tespitinin gerektiği, antrepoda pozisyon tespiti yapılmasına ilişkin taleplerinin idarece kayda dahi alınmadığı, ortada gizlenen veya değiştirilen bir belgenin olmadığı ve eşyaları taşıyan araçla birlikte gelen belgelere göre beyannamenin düzenlendiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … DÜŞÜNCESİ : Olayda, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 236. maddesinin 5. fıkrasında hükme bağlanan eşyanın beyan edilenden belirgin cinste farklı eşya olma koşulunun oluşmadığı anlaşıldığından, davanın reddine dair mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına tescilli ... tarih ve ... sayılı antrepo beyannamesi muhteviyatı eşyanın yapılan fiziki muayenesinde farklı türde eşya olduğunun teknik inceleme ve araştırmaya gerek olmaksızın somut bir biçimde tespit edildiğinden bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 236. maddesinin 5. fıkrası uyarınca eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı tutarında hesaplanarak karara bağlanan para cezasına vaki itirazın düzeltilerek reddi yolundaki işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun olay tarihinde yürürlükte bulunan şekliyle 236. maddesinin 5. fıkrasında, gümrük antreporlarındaki eşyanın, antrepo beyannamesinde beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste eşya olduğunun tespiti halinde, bu eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası verileceği, eşyaya el konularak mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verileceği ve eşyanın 177 ilâ 180. madde hükümlerine göre tasfiyeye tabi tutulacağı.

Gümrük Yönetmeliği'nin olay tarihinde yürürlükte bulunan şekliyle 328. maddesinin 2. fıkrasında ise, Kanun'un 236. maddesinin 5. fıkrasının uygulanması bakımından, gümrük antrepo rejimine tabi tutulan eşyanın kontrolü neticesinde beyan edilenden açıkça farklı olduğu tahlil, teknik inceleme ve araştırmaya gerek olmaksızın kolayca anlaşılabilen ve gümrük vergileri ve/veya ticaret politikası önlemleri açısından farklılık oluşturan eşyanın, belirgin bir şekilde farklı cinste eşya olarak kabul edileceği düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuatın değerlendirilmesinden, 4458 sayılı Kanun'un 236. maddesi kapsamında ceza uygulanabilmesi için antrepo rejimine tabi tutulan eşyanın beyan edilenden açıkça farklı cinste eşya olması, "açıkça" ifadesinden de, farklılığın, tahlil, teknik inceleme ve araştırmaya gerek olmaksızın kolayca tespit edilebilmesinin anlaşılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu itibarla, anılan kanun hükmünde ithalatçı tarafından beyan edilen pozisyonda yer alan eşya ile idarenin tespit ettiği pozisyonda yer alan eşya arasındaki farklılıktan bahsedilmediği açıktır.

Dosyanın incelenmesinden, davacı adına tescilli antrepo beyannamesinde 3919.10.19.00.00 gümrük tarife istatistik pozisyonunda "bandlar" olarak beyan edilen eşyanın çocukların el becerilerini ve tasarım yeteneklerini geliştirmek için hazırlanmış set halinde oyuncak olduğundan ve 9503.00.70.00.00 pozisyonunda yer aldığından bahisle işlem tesis edilmişse de, dava konusu eşyanın beyan edilenden açıkça farklı olduğu hususu, inceleme ve araştırmaya gerek kalmaksızın, kolayca anlaşılabilecek kadar açık olmadığından, 4458 sayılı Kanun'un 236. maddesi kapsamında yaptırım uygulanabilmesi için gerekli hukuksal koşulların oluşmadığının anlaşılması karşısında yukarıda değinilen gerekçeyle verilen mahkeme kararında hukuka uyarlık görülmemiştir.