Danıştay 7. Daire E.2017/2337 K.2021/3790

Dava konusu istem: Davacı tarafından ihtirazi kayıtla verilen ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşya nedeniyle tahakkuk ettirilen gümrük vergisinin gözetim kıymetine isabet eden kısmına vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali ve tahsil edilen tutarın faiziyle birlikte iadesi istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararıyla, Ekonomi Bakanlığının müdahale talebi bulunmadığından davalı idarenin bu yöndeki istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığı, davacı tarafından verilen ihtirazı kayıt dilekçesi, gümrük müdürlüğüne yapılmış bir itiraz başvurusu olmadığı gibi ihtirazı kayıt dilekçesi sonucunda gümrük müdürlüğünce tahakkuk işlemi gerçekleştirilerek idarenin iradesinin ortaya konulduğu, ayrıca ihtirazı kayıt dilekçesine cevap verilmesinin gerekmediği de göz önüne alınarak işin esasına geçildiği,

davacı tarafından ithal edilen eşyanın beyan edilen kıymetinin, İthalatta Gözetim ve Korunma Uygulanmasına İlişkin Tebliğde öngörülen kıymetin altında olması sebebiyle, gözetim belgesi ibrazı zorunluluğunun getirildiği, Tebliğde belirtilen birim kıymet, eşyanın, Gümrük Kanunu hükümlerine göre belirlenmiş gerçek satış bedeli olmadığından itirazın reddi yolunda tesis edilen işlemde hukuka uygunluk görülmediği,

ayrıca, iadesi gereken tutar için 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun hükümlerine göre faiz ödenmesi gerektiği, bu durumda, uyuşmazlık konusu vergilerin davacının beyanı üzerine tahakkuk ettirilerek ödendiği hususu da dikkate alındığında, söz konusu vergilerin dava açma tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte iadesinin icap ettiği, nitekim Danıştay 7. Dairesinin faiz istemine ilişkin 17/03/2016 tarih ve E: 2015/325, K:2016/2897 sayılı kararının da bu doğrultuda olduğu gerekçesiyle işlemin iptaline fazla ödenen tutarın dava tarihinden itibaren hesaplanan yasal faiziyle iadesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Gözetim uygulamasının ticaret politikası önlemi olduğu, serbest dolaşıma giriş işlemlerini tamamlamak isteyen yükümlülerin ya gözetim belgesi ibraz etmeleri ya da eşyanın gözetime has kıymetine göre bu kıymeti beyan etmelerinin gerektiği, ancak bu şekilde işlemlerin tamamlanmasının olanaklı bulunduğu, gözetim tebliği ile vergi konulamayacağı algısının yanlış olduğu, burda Tebliğin vergi tahakkukuna değil gözetim zorunluluğuna işaret ettiği, gözetim uygulamasının da ek vergisel yükümlülük getirmediği, davacının yurt dışı gideri gözetim belgesi alma yükümlülüğünden kurtulmak için bilerek ve özgür iradesiyle beyan ettiği, gözetim belgesi alarak eşyayı gözetim kıymetinin altında ithal etmesine engel bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Mevzuat hükümleri uyarınca bir malın ithalatında, yerli üreticilerin zarar görmesine sebebiyet verebilecek miktarda artış olup olmadığınını belirlenebilmesi için o malın ithal seyrinin izlenmesi amacıyla re'sen veya üreticilerin başvurusu üzerine yapılan inceleme sonucunda o eşya için Ticaret Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğünce düzenlenen bir gözetim belgesi ibrazı zorunluluğu getirilmektedir.

Gözetim uygulaması ithalat nedeniyle ilave vergisel yükümlülük getirme amacına yönelik veya korunma önlemi niteliğinde bir uygulama değil, ithalatın izlenmesi amacına yönelik bir uygulamadır.

Gözetim belgesi alınması gerektiği halde bundan kaçınarak eşyanın kıymetinin Tebliğ'de belirlenen kıymete yükseltilmesi suretiyle ithalatın gerçekleştirilmesi, mevzuata aykırı olduğu gibi iyi niyet kuralları ile de bağdaşmamakta, uygulamada gözetim belgesi alan yükümlüler aleyhine de eşitsiz bir durum oluşturmaktadır. İdarenin yükümlüden gözetim belgesi temin etme olanağı da hukuken ve fiilen ortadan kalkmış olmaktadır. Bunun sonucunda, ilgili rağmen düzenleyici işlem ile (Tebliğ) getirilen gözetim uygulaması ve 4458 sayılı yasanın, 61. maddesi ile düzenlenen beyanın bağlayıcılığı ilkesi de fiilen askıya alınmış olmaktadır.

Bu süreçte idarenin gözetim uygulamasına tabi eşyaya ilişkin gözetim belgesini ibraz etmeyen ithalatçıyı beyanının gözetim kıymetine yükseltmeye zorladığı iddiasının kabulünü gerektiren bir durum bulunmadığı eşyanın kıymetinin tebliğde belirtilen meblağa yükseltilmesi suretiyle, kıymet unsurunun üstü kapatılarak, idarenin kıymet incelemesi yapma imkanı ve belge alınması gerektiren durumun tespiti engellenmektir.

Bu durumda Tebliğ ile belirli bir CIF değerin altında ve belirli miktarların üzerinde ithal edilmek istenen eşyanın gözetim uygulaması kapsamına tabi kılınan eşya için gözetim belgesi almak amacıyla anılan belgeyi vermeye yetkili Ticaret Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğüne davacı tarafından başvuruda bulunup bulunulmadığının, araştırılarak fazladan ödendiği ileri sürülen vergilerin 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi uyarınca geri verilip verilmeyeceğinin saptanması suretiyle bir karar verilmesi gerektiğinden temyize konu kararın bozulması gerektiği oyu ile, Daire kararına katılmıyorum.