Danıştay 7. Daire E.2017/2490 K.2021/3892

Dava konusu istem: Davacı adına tescilli … tarih ve … sayılı antrepo beyannamesi kapsamında "kabuklu yer fıstığı" olarak beyan edilen eşyanın, fiziki muayene sırasında, beyan edilenden farklı olarak "kabuksuz yer fıstığı" olduğunun tespit edildiğinden bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 236. maddesinin 5. fıkrası uyarınca gümrüklenmiş değer üzerinden hesaplanarak karara bağlanan para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararlarına vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 236. maddesinin 5. fıkrasında "gümrük antrepolarındaki eşyanın" belirgin şekilde farklı çıkması halinin düzenlendiği, olayda, beyan edilenden belirgin şekilde farklı cinste eşya olduğunun tespitinin eşya antrepoya alınmadan önce, "Liman Sahasında" yapıldığı, antrepodaki tespitin ise dava konusu para cezası ve mülkiyetinin kamuya geçirilmesi işlemlerinin tesis edilmesinden çok sonra yapıldığının anlaşılması karşısında; dava konusu para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararlarına vaki itirazın reddine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen eşyanın girişinden itibaren gümrük gözetimine tabi olduğu, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 236. maddesinin 5. fıkrasındaki; "gümrük antrepolarındaki eşya" deyimi ile sadece antrepoda bulunan eşyanın muayenesinin değil, Türkiye Gümrük Bölgesine girdiği tarihten itibaren yapılabilecek her türlü denetim ve muayenenin ifade edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Temyiz başvurusu, davacı adına tescilli … tarih ve … sayılı antrepo beyannamesi kapsamında "kabuklu yer fıstığı" olarak beyan edilen eşyanın, fiziki muayene sırasında, beyan edilenden farklı olarak "kabuksuz yer fıstığı" olduğunun tespit edildiğinden bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 236. maddesinin 5.fıkrası uyarınca gümrüklenmiş değer üzerinden hesaplanarak karara bağlanan para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararlarına vaki itirazın reddine ilişkin işlemi iptal eden karara yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin kararın bozulması istemine ilişkindir.

Gümrük Kanunu'nun 61. maddesinin 2.fıkrasında "aksine hüküm bulunmadıkça, eşyanın beyan edildiği gümrük rejimine ilişkin tüm hükümlerin uygulanmasında esas alınacak tarih, beyannamenin gümrük idareleri tarafından tescil edildiği tarihtir." davacı adına antrepo beyannamesinin 11/11/2016 tarihinde tescil edildiği göz önünde bulundurulduğunda, antrepo rejimine ilişkin hükümlerin de bu tarihten sonra uygulanabileceği açıktır. Mahkemece, Gümrük Kanunu'nun 236. maddesinin 5. fıkrasının uygulanmasında, kanunun lafzi yorumu yoluyla sadece "antrepoda" yapılan tespit ile sınırlandırılarak, eşyanın beyan edilenden belirgin şekilde farklı cinste eşya olduğunun tespitinin eşya antrepoya alınmadan önce, "Liman Sahasında" yapıldığı gerekçesiyle iptal kararı verildiği anlaşılmıştır.

Olayda, davacı şirket adına … tarih ve … sayılı antrepo beyannamesi muhteviyatı eşyanın 14/11/2016 tarihinde kısmen muayene edilmesi sonucu beyan edilenden farklı cinste eşya olduğunun yapılan tam muayene neticesinde "kabuklu yer fıstığı" olarak beyan edilen eşyanın tamamının "kabuksuz yer fıstığı" olduğunun tespit edildiğinin anlaşıldığı, gümrük yükümlülüğünün antrepo beyannamesinin verilmesi ile başlayacağı bilinmekle, antrepoya konulacak eşyanın tespitinin yapılması sorumlu yükümlünün tespiti açısından önem arz etmektedir. Zira antrepoya konulduktan sonra meydana gelen değişikliklerin muhatabı antrepo işleticisi olmakla bu kişinin sorumluluğunu doğuracağı tabidir. Bu haliyle uyuşmazlıkta Gümrük Kanunu'nun 236. maddesinin 5.fıkrasının uygulanabileceği açıktır.

Ancak gümrük mevzuatından kaynaklanan idari para cezaları bakımından "lehe olan kanun hükümlerinin uygulanması gerektiği" yolundaki temel ilke çerçevesinde, 236. maddenin 5. fıkrasının 7190 sayılı Kanun'la değişik halinin incelenmek suretiyle yeniden karar verilmek üzere kararın bozulması gerektiği oyu ile karara katılmıyorum.