Danıştay 7. Daire E.2017/360 K.2021/2696

Dava Konusu İstem

Davacı adına tescilli … tarih ve … sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi ile … gümrük tarife ve istatistik pozisyonunda beyan ve ithal edilen "saç kurutma rezistans takımı" cinsi eşyanın, "saç kurutma makinesi" olduğu ve … pozisyonunda sınıflandırılması gerektiğinden bahisle, tahakkuk ettirilen ek mali yükümlülük, özel tüketim vergisi, ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer vergisi ile bunlar üzerinden üç kat olarak hesaplanarak karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; ithali gerçekleştirilen eşyaların birleştirilmeleri halinde mümeyyiz vasfa sahip eşyayı (saç kurutma makinesi) oluşturup oluşturmayacağının tespiti amacıyla yüksek makine mühendisi ve elektrik mühendisi tarafından hazırlanarak davacı tarafından mahkemeye sunulan teknik raporda; ithal edilen eşyanın … marka fön makinelerinin üretiminde kullanılan ve girdi mahiyetinde olan iç ısıtıcı olduğu, söz konusu eşyanın ithal edildiği şekliyle koliden çıkarıldığı gibi tek başına fön makinesinin asli niteliğini taşıması,

yani mümeyyiz vasfını oluşturmasının ve saç kurutma makinesi olarak kullanılmasının teknik olarak olanaklı olmadığı, fön makinesinin bileşenlerinin dört ayrı üretici tarafından üretilmesi gereken parçalardan oluştuğu, fön makinelerini oluşturan iki ana sistem içerisindeki parçaların ayrı kökenli sektörleri ilgilendirdiği, iki sistemin ölçü, ergonomi, görüntü, işlevsel bağlardan dolayı müstakil bir yapı oluşturduğu, makinenin kullanıma dair işlevselliği bakımından elektriksel yapının %30, diğer ana sistemin %70 orana sahip olduğu,

dolayısıyla ithale konu eşyanın tek başına saç kurutma ya da fön makinesi özelliğini ve niteliğini taşıdığından bahsetmenin mümkün olmadığının belirtildiği, söz konusu rapordaki tespitler yeterli görüldüğünden yargılamanın mümkün olduğunca en az masrafla yapılması ilkesi karşısında yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılmasına gerek duyulmadığı, anılan tespitlere göre uyuşmazlık konusu eşyanın saç kurutma rezistans takımından müteşekkil saç kurutma makinesi parçası olduğu ve bu haliyle saç kurutma makinesinin mümeyyiz vasfını oluşturmadığı,

dolayısıyla saç kurutma makinesi rezistans takımı olarak … pozisyonunda sınıflandırılması gerektiği sonucuna varıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Gümrük Tarife Cetvelinde yer alan Tarife Yorum Kuralları'nın 2(a) bölümünde, imali bitirilmemiş eşyanın, imali bitirilmiş eşyanın ayırt edici niteliğini içermesi şartıyla imali bitirilmiş eşya gibi nitelendirileceği belirtildiğinden, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Beyan edilen pozisyonun doğru olduğu hususunun uzman görüşüyle ortaya konulduğu savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Olayda, uyuşmazlık konusu eşyanın pozisyonunun tespiti bakımından beyanname ile faturanın temin edilmesi suretiyle içeriği ile yapılacak mukayese sonucunda eşyanın mümeyyiz vasfının tespit edilmesi gerektiği, uyuşmazlığın esasının ancak bu yönlerden yapılacak inceleme ile ortaya konulmasının mümkün olduğu,

bu itibarla anılan bilgi ve belgelerle birlikte her iki tarafın iddiaları da göz önünde bulundurulmak ve lüzum görülmesi halinde mahkemece bilirkişi raporu da alınmak suretiyle yapılacak tespitin, tarifenin yorumuna ilişkin yukarıda yer verilen kurallar uyarınca, bu parçaların bir araya getirilmesi durumunda eşyanın ayırıcı niteliklerini içerip içermediğinin ve bu haliyle demonte veya imali bitirilmemiş eşya olup olmadığının değerlendirilmesi gerektiğinden, kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına tescilli … tarih ve … sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi ile … gümrük tarife ve istatistik pozisyonunda beyan ve ithal edilen "saç kurutma rezistans takımı" cinsi eşyanın, "saç kurutma makinesi" olduğu ve … pozisyonunda sınıflandırılması gerektiğinden bahisle, tahakkuk ettirilen ek mali yükümlülük, özel tüketim vergisi, ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer vergisi ile bunlar üzerinden üç kat olarak hesaplanarak karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Gümrük Giriş Tarife Cetveli İzahnamesinin "Tarifenin Yorumu ile İlgili Genel Kurallar" başlıklı bölümünde yer alan kural 1'de, bölüm fasıl ve tali fasıl başlıklarının sadece gösterici nitelikte olduğu, yasal amaçlarla eşyanın tarifedeki yerinin saptanmasının, pozisyon metinlerine, bölüm veya fasıl notlarına ve pozisyonların ve notların anlamına aykırı düşmedikçe yorum kurallarına göre saptanacağı; kural 2 (a) da ise, tarifenin belli bir pozisyonunda herhangi bir eşyaya yapılan atfın, bu eşyanın imali bitirilmemiş ya da aksamı tamamlanmamış olanlarını da kapsadığı;

ancak, bu gibi imali bitirilmemiş veya aksamı tamamlanmamış eşyanın ithal anında imali bitirilmiş veya aksamı tamamlanmış eşyanın ayırt edici niteliğini içermesi gerektiği, bu hükmün eşyanın sökülerek veya monte edilmeden getirilmiş olanları da içine alacağı kurala bağlanmıştır.

Olay tarihinde yürürlükte bulunan şekliyle, kural 2(a)'nın 6 nolu açıklama notunda da, bu kuralın tamamlanmamış veya bitirilmemiş halde sunulan ve bu kuralın birinci bölümüne istinaden tamamlanmış veya bitirilmiş eşya gibi işlem gören demonte veya birleştirilmemiş eşya hakkında da uygulanacağı, 7 nolu açıklama notunda, bu kuralın gereği olarak ''birleştirilmemiş veya demonte olarak sunulan eşya'' ile bunların parçalarının, örneğin ya basit birleştirme teknikleri ile (vidalar, somunlar, civatalar, vb.) veya perçin veya kaynak kullanılması ile montajının yapılabileceği eşyanın anlaşıldığı (sadece basit montaj işlemlerinin kapsaması şartıyla) belirtilmiştir.

İstatistik Pozisyonlarına Bölünmüş Gümrük Giriş Tarife Cetvelinin, Tarifenin Yorumu İle İlgili Genel Kurallar Bölümünün yukarıda açıklanan 2. maddesi hükmüne göre, bir veya birden fazla serbest dolaşıma giriş beyannamesiyle, ayrı ayrı tarife ve istatistik pozisyonlarında, ''aksam ve parça'' olarak beyan edilen her bir eşyanın bir araya getirilmesi durumunda, aksamı tamamlanmış veya imali bitirilmiş eşyayı veyahut bu eşyanın mümeyyiz vasfını oluşturuyor olduklarının, diğer bir deyişle, ayırt edici niteliğini içerdiklerinin tespit edilmesi durumunda, ayrı ayrı beyan ve ithal edilseler de, bu eşya gruplarının,

ayrı ayrı ''aksam ve parça'' olarak değil, demonte vaziyette veya sökülmüş olarak, imali bitirilmemiş ya da aksamı tamamlanmamış bir şekilde ithal edildiklerinin kabulü suretiyle, aksamı tamamlanmış veya imali bitirilmiş olan eşyanın dahil edilmesi gereken tarife ve istatistik pozisyonunda yer aldıklarının kabulü zorunludur.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Olayda, gümrük tarife istatistik pozisyonunun tespiti bakımından uyuşmazlık konusu eşyaya ilişkin beyanname ile faturanın temin edilmesi suretiyle içeriği ile yapılacak mukayese sonucunda eşyanın mümeyyiz vasfının tespit edilmesi gerekmekte olup, uyuşmazlığın esasının ancak bu yönlerden yapılacak inceleme ile ortaya konulması mümkün olduğundan, anılan bilgi ve belgelerle birlikte her iki tarafın iddiaları da gözönünde bulundurularak ve lüzum görülmesi halinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak tarifenin yorumuna ilişkin yukarıda yer verilen kurallar uyarınca,

bu parçaların bir araya getirilmesi durumunda eşyanın ayırıcı niteliklerini içerip içermediği ve bu haliyle demonte veya imali bitirilmemiş eşya olup olmadığının değerlendirilmesi suretiyle karar verilmesi gerekirken, Mahkemece, davacı tarafından hazırlatılarak dosyaya ibraz edilen uzman görüşünde yer verilen tespitler esas alınmak suretiyle karar verilmesinde hukuka uyarlık görülmemiştir.