Danıştay 7. Daire E.2018/1953 K.2022/782

Dava konusu istem: İşleticisi olduğu A tipi genel antrepoda bulunan Memişoğlu Tarım Ürünleri Limited Şirketi adına tescilli ...tarih ve ...antrepo beyannamesi muhteviyatı 2.502.520 kg "çeltik" cinsi eşyanın 2.231.000 kg kısmının antreponun çatısından sızan su nedeniyle kullanılamaz hale geldiğinden bahisle davacı adına tahakkuk ettirilen gümrük ve katma değer vergilerine vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ....

Vergi Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla; davanın süresinde açılmadığı ileri sürülmüşse de, 15/04/2016 tarihli idari kararın 18/04/2016 tarihinde tebliğ edildiği, davacının 19/04/2016 tarihinde uzlaşma başvurusunda bulunduğu, 06/10/2016 tarihinde uzlaşma sağlanamadığına dair tutanağın düzenlendiği, uzlaşmanın vaki olmaması nedeniyle davacı şirketin 4458 sayılı Kanun'un 242. maddesi uyarınca 10/10/2016 tarihinde itiraz ettiği, itirazın reddine dair 02/11/2016 tarihli kararın 07/11/2016 tarihinde tebliği üzerine 06/12/2016 tarihinde açılan davanın süresinde olduğunun anlaşıldığı; ....

Sulh Hukuk Mahkemesinin dosyasında yer alan bilirkişi raporunda, dava konusu eşyanın antrepo işleticisi davacı şirketin kusuru nedeniyle zayi olduğunun tespit edildiği, sigorta poliçesinin ise zayi olan eşyanın gümrük vergilerini karşılamadığı dosya kapsamı bilgi ve belgelerden saptanmış olup, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 106. maddesinin 3. fıkrasında, 1. ve 2. fıkralarda yazılı nedenler dışında kalan noksanlıkların kabul edilmeyeceği, bunların vergi ve cezaları toplamından oluşan tutarın, yerine göre işletici veya kullanıcıya tazmin ettirileceği hükmü karşısında,

davacıya ait antrepoda uygun depolama koşullarını oluşturmaması nedeniyle eşyanın telef olduğu açık olup, kusuru nedeniyle işletici olarak sorumluluğu bulunduğundan, eşyaya isabet gümrük vergilerinin davacı şirketten tazmininde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: 4458 sayılı Kanun'un 106. maddenin gerekçesinde, gümrük antrepolarında bulunan eşyanın gümrük işlemleri tamamlanarak, serbest dolaşıma girinceye kadar gümrük idarelerinin denetimi altında bulunduğu; bu süre içinde eşyanın antrepodan gümrüğün bilgisi dışında çıkarılması veya eşyanın herhangi bir nedenle kaybolması halinde, antrepo işleticilerinin, ithalat vergileri yönünden gümrük idaresine karşı sorumlu oldukları; maddede, bu sorumluluğa ilişkin hükümlerin yer aldığı;

buna göre, işletmecilerin antrepolara konulan eşyanın miktarı belirlenmiş ise bu miktardan, belirlenmemiş ise belgelerinde yazılı miktarlar üzerinden gümrük idaresine karşı sorumlu olduğu; gümrük idaresince kabul edilen fire veya kayıplar için gümrük vergilerinin aranmayacağı; noksan çıkan eşyanın vergilerinin yanı sıra para cezalarının da yerine göre işletici veya kullanıcıdan tahsil edileceği; aktarılmaları veya elleçlemeleri sırasında noksanlaşan eşyanın fire oranlarının Müsteşarlıkça belirleneceği hususlarının madde metninde hüküm altına alındığı, ilgili hükümlerin ve gerekçenin birlikte değerlendirilmesinden;

antrepoya alınmış olan serbest dolaşıma girmemiş eşyanın ihraç edilebileceği de göz önüne alındığında, antrepodaki eşyanın serbest dolaşıma girişinin vergilendirilmek istenildiği sonucuna ulaşıldığı, öte yandan; aynı Kanun'un 208. maddesinin (d) bendinde ise, eşyanın bir gümrük rejimi kapsamında tesliminden önce zapt ve müsadere edilmesi veya imha edilmesinin, 164. madde uyarınca imha veya terk edilmesinin, doğal özellikleri veya beklenmeyen haller yahut mücbir sebep nedeniyle telef veya kaybı halinde gümrük yükümlülüğünün sona ereceğinin öngörüldüğü,

bu düzenlemeler uyarınca antrepo beyannamesi muhteviyatı eşyanın antrepo işleticisinin kusuru nedeniyle telef olması halinde vergilerin işleticiye tazmin ettirilmesi gerekiyor ise de; eşyanın gümrük idaresinin denetiminde imha edilmesi halinde gümrük yükümlülüğü sona erecek olup, ödenmesi gereken vergiden söz edilemeyeceği, olayda da, söz konusu eşyanın antrepo işleticisi olan davacının kusuru nedeniyle telef olduğu açık ise de,

serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutulmadan eşyanın imha edilmiş olması nedeniyle gümrük yükümlülüğünün sona ermiş olması ve gümrük yükümlülüğünün sona ermiş olması nedeniyle ödenmesi gereken vergiden söz edilmesinin mümkün olmaması karşısında, tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddi yolunda verilen mahkeme kararının kaldırılmasına ve davaya konu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 106. maddesinin 3. fıkrası uyarınca vergi ve cezaların toplamından oluşan tutarın antrepo işleticisine veya kullanıcıya tazmin ettirilmesinin kabul edildiği, antrepoda bulunan pirincin bozulmasına eşyanın iyi korunmaması nedeniyle davacının sebep olduğu, imhanın da antrepo işleticisinin sorumluluğunu yerine getirmemesinden kaynaklandığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 96. maddesinde, antrepo işleticisinin; a)Gümrük antreposunda bulunduğu süre içerisinde eşyanın gümrük gözetimi altında bulunmasını sağlamaktan, b)Gümrük antrepo rejimi kapsamında eşyanın muhafaza edilmesiyle ilgili yükümlülükleri yerine getirmekten, c) İzinde belirtilen özel şartlara uymaktan, sorumlu olduğu, 106. maddesinde, işleticiler ile 97. maddenin 1. fıkrasına göre kullanıcılar antrepolara konulan eşyanın, gümrük idarelerince miktarı belirlenmiş ise bu miktardan, belirlenmemiş ise belgelerinde yazılı miktarlar üzerinden gümrük idaresine karşı sorumlu olduğu,

eşyanın niteliğinden kaynaklanan kayıplar ve fireler ile gümrüğün kontrolü altında yapılan işleme faaliyeti sonucunda ortaya çıkan noksanlıklar ve antrepo işleticileri ile kullanıcıların kusur ve hatalarından ileri gelmediği gümrük idaresine kanıtlanan telef, kayıp ve çalınmalar için gümrük vergileri aranmayacağı, eşya, gümrüklenmiş kıymeti üzerinden sigorta ettirilmiş ise noksan çıkan eşyanın vergileri sigorta ettirenden veya lehine sigorta ettirilenden alınacağı, 1. veya 2. fıkralarda yazılı nedenler dışında kalan noksanlıklar kabul edilmeyeceği, bunların vergi ve cezaları toplamından oluşan tutar,

yerine göre işletici veya kullanıcıya tazmin ettirileceği hükmü düzenlenmiştir.

Dava dosyasının incelenmesinden. Mersin Gümrük Müdürlüğünün denetimi altında bulunan davacı şirkete ait A tipi antrepoda ...Tarım Ürünler Limited Şirketi adına tescilli antrepo beyannamesi kapsamı "çeltik" cinsi eşyada bozulma olduğu gerekçesiyle eşya sahibi şirket tarafından ....

Sulh Hukuk Mahkemesinde açılan tespit davasında; yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda, antrepoda yapılan fiziki muayene ve kontrol ile dökme çeltik numunesinin muhafaza edildiği yerdeki kolonlarda ve deponun üst kısmındaki duvarların arasında boşluklar olduğunun tavanda yer alan çatlaklardan depo içerisine duvar diplerinden su ve rutubetin girdiği, bu durumun çeltikte kızışmaya, bozulmaya, kararmaya sebep olduğu, bu nedenle 2.231.000 kg "çeltik" cinsi eşyanın kullanılamaz hale geldiğinin tespit edildiği, bozulmaya uğrayan eşyanın imha edildiği,

eşya sahibi şirketin zararının sigorta şirketi tarafından karşılandığı ancak sigorta poliçesi ile davacı şirket ve davalı idarenin beyanları incelendiğinde sigorta sözleşmesinin antrepoda bulunan tüm eşyaları kapsadığı fakat eşyanın gümrük vergilerini karşılamadığı, bunun üzerine, davalı idarece eşyaya isabet eden gümrük ve katma değer vergilerinin 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 106. maddesi uyarınca antrepo işleticisi sıfatıyla davacı şirketten tahsiline dair idari karar alındığı anlaşılmaktadır.

Sadece eşyanın gümrük idaresince imha edilmiş olması 4458 sayılı Kanun'un 106. maddesinde yer alan bu sorumluluğu ortadan kaldırmayacağından temyiz isteminin kabulü ile kararın bozulması gerektiği oyu ile, karara katılmıyorum.