Danıştay 7. Daire E.2018/3124 K.2022/125

Dava konusu istem: Davacı adına tescilli ... gün ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşya nedeniyle tahakkuk ettirilen dampinge karşı vergi, ek olarak tahakkuk ettirilen gümrük ve katma değer vergileri ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca gümrük ve katma değer vergileri üzerinden hesaplanarak karara bağlanan para cezalarına vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Bozma kararı üzerine, olayda, ithal edilen eşyanın Suriye menşeli olup olmadığı yönünde ihracatçı/üretici olan ... 'in üretim süreçleri ile kayıt ve belgeleri üzerinde Ekonomi Bakanlığı tarafından gerçekleştirilen "Önlemin Etkisiz Kılınması Soruşturması" kapsamında yapılan incelemeler neticesinde, eşyanın ham maddesinin Suriye'de üretilmediği ve eşyanın Suriye'de menşe kazanmasına yetecek düzeyde işlem ve işçiliğe tabi tutulmamış olduğunun somut olarak tespit edildiği anlaşıldığından,

dava konusu işlemin dampinge karşı vergi ve bu vergi üzerinden hesaplanan katma değer vergisine ilişkin kısmında hukuka aykırılık görülmediği, dava konusu işlemin ek olarak tahakkuk ettirilen gümrük ve bu vergi üzerinden hesaplanan katma değer vergileri ile gümrük ve katma değer vergileri üzerinden hesaplanarak karara bağlanan para cezalarına isabet eden kısmına ilişkin olarak ise, 4458 sayılı Kanun'un 198. maddesinin 4. fıkrası uyarınca menşe ispat belgelerini yanlışlıkla onaylayan ihracatçı ülke gümrük idaresinin belgeyi yanlışlıkla onayladığını kabul etmiş olması durumunda,

tüm özeni gösterdiğini ispat edebilen yükümlünün sorumluluktan kurtulmasının mümkün olduğu, belgelerin yanlış olarak onaylanma nedeninin, ihracatçının sunduğu yanlış verilerden kaynaklanmış olması veya tercihli düzenlemenin yararlanan ülke tarafından doğru olarak uygulandığına dair şüphe bulunduğu yönünde Resmi Gazete'de bir duyurunun yayımlanmış olması halinde vergilerin tahsil edilebileceği, eşyanın ithaline ilişkin olarak serbest dolaşıma giriş beyannamesi ekinde dosyaya sunulan menşe ispat belgesinin Suriye Gümrük İdaresince düzenlediği hususunda şüphenin bulunmadığı,

fakat yapılan araştırma sonucunda, eşyanın, Suriye menşeli eşya olarak nitelendirilebilmesi için gerekli şartları taşımadığı görüldüğünden, kanunda öngörüldüğü şekilde yanlışlıkla onaylandığı anlaşılan belgenin, ihracatçı tarafından sunulan yanlış verilere dayanılarak onaylandığına ilişkin herhangi bir tespit ve incelemenin yapılmamış ve davacının da tüm özeni göstermediğine dair bir verinin elde edilmemiş olması karşısında,

dava konusu işlemin ek olarak tahakkuk ettirilen gümrük ve bu verginin matraha eklenmesi suretiyle oluşan katma değer vergisi ile gümrük ve katma değer vergileri üzerinden hesaplanarak karara bağlanan para cezalarına ilişkin kısımlarında hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin gümrük vergisi ve anılan vergi nedeniyle doğan katma değer vergisi ile bu vergilerden kaynaklanan para cezalarına isabet eden kısmının iptaline, kalan kısmı yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davalı idarece, menşe tespiti için ihracatçı ülkede yerinde incelemeler yapılarak, eşyanın Suriye'de menşe kazanmasına yetecek düzeyde işlem ve işçiliğe tabi tutulmadığı tespit edildiğinden, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı; davacı tarafından, iç karışıklık yaşayan Suriye'den herhangi bir bilgi ve belge temin edilmesinin mümkün olmadığı ve gerekli özen gösterildiğinden işlemin hukuka aykırı olarak tesis edildiği ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARI

Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ

Temyiz istemlerinin reddi ile usûl ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına tescilli ... gün ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşya nedeniyle tahakkuk ettirilen dampinge karşı vergi, ek olarak tahakkuk ettirilen gümrük ve katma değer vergileri ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca gümrük ve katma değer vergileri üzerinden hesaplanarak karara bağlanan para cezalarına vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 181. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, ithalatta gümrük yükümlülüğünün, ithalat vergilerine tabi eşyanın serbest dolaşıma girişi için verilecek gümrük beyannamesinin tescil tarihinde başlayacağı belirtilmiş.

195. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, geçici bir anti-damping vergisi veya fark giderici vergi uygulandığı, (b) bendinde, kanunen alınması gereken vergi tutarının, bir bağlayıcı tarife ve menşe bilgisine istinaden belirlenen tutarlardan yüksek olduğu, (c) bendinde, vergi tutarının Bakanlar Kurulu tarafından belirlenen seviyenin altında kaldığı hallerde, hesaplanan vergilerin Gümrük Vergileri Tahakkukunu İzleme Defterine kaydedilip özel durumunun defterde belirtileceği öngörülmüş.

198. maddesinin 5911 sayılı Kanun'la eklenen 4. fıkrasında ise, 195. maddenin 1. fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinde belirtilen durumlar hariç olmak üzere; eşyanın tercihli tarifesinin karşı ülke idareleri ile idari işbirliği çerçevesinde oluşturulduğu durumlarda, dolaşım belgesinin karşı ülke idaresince yanlışlıkla onaylandığı tespit edildiğinde, yükümlü, gümrük mevzuatının gerektirdiği yükümlülüklerin yerine getirilmesinde tüm özeni gösterdiğini ispat edebildiği takdirde, tercihli tarife uygulanması nedeniyle tahakkuk ettirilmeyen vergilerin sonradan istenmeyeceği;

ancak, belgeyi onaylayan idarenin eşyanın tercihli tarife için tayin edilen şartları yerine getirmediğini bildiği veya bilmesi gerektiği durumlar hariç olmak üzere, doğru olmadığı tespit edilen belgenin ihracatçı tarafından sunulan yanlış verilere dayanılarak onaylanması veya tercihli düzenlemenin, yararlanan ülke tarafından doğru olarak uygulandığına dair şüphe bulunduğu yönünde Resmi Gazete'de bir duyuru yayımlanmış olması halinde vergilerin yükümlüden tahsil edileceği hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesi yukarıda açıklanmış bulunan mahkeme kararının, dava konusu işlemin ek olarak tahakkuk ettirilen gümrük ve bu verginin matraha dahil edilmesi suretiyle ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer vergileri ile gümrük ve katma değer vergileri üzerinden hesaplanarak karara bağlanan para cezalarına isabet eden kısmının iptaline ilişkin hüküm fıkrası, aynı gerekçe ve nedenlerle Dairemizce de uygun görülmüş olup, davalı idarece temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, sözü geçen hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirecek durumda bulunmamıştır. Mahkeme kararının davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasına yönelik davacının temyiz istemine gelince;

Her ne kadar, Mahkemenin dampinge karşı verginin tercihli tarife uygulaması nedeniyle ithalat sırasında tahakkuk ettirilmeyen vergi niteliğinde bulunmadığının kabulü yerinde ise de, Suriye'de üretilmediği iddia edilen eşyanın uzakdoğu ülkelerinden ithal edildiğine dair yapılmış somut bir tespitin bulunmaması ve ithal edilen eşyaya münhasır olarak yapılan yurt dışı araştırması sonucunda Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Müfettişliği'nce düzenlenen ... tarih ve ... sayılı inceleme raporu uyarınca karara bağlanan tahakkuklara ilişkin işlemlere karşı açılan davalar hakkında Dairemizce verilen kararlar göz önüne alındığında,

davacı adına tescilli beyanname muhteviyatı eşyaya ilişkin olarak tesis edilen dava konusu işlemin dampinge karşı vergi ve bu verginin matraha eklenilmesi suretiyle oluşan ek katma değer vergisine isabet eden kısmında hukuka uyarlık görülmediğinden, dava konusu işlemin anılan kısmı yönünden davanın reddi yolundaki hüküm fıkrasının bozulması gerekmiştir