Danıştay 7. Daire E.2018/5088 K.2022/794

Dava Konusu İstem

...Tekstil Gıda Çelik İnşaat Yapı Malzemeleri Dış Ticaret Limited Şirketine ait ...ve ...no'lu TIR karneleri muhteviyatı kumaş cinsi eşyaların, taşındığı araçlara refakatle görevli gümrük memurunu almadan gümrük sahasını terki suretiyle yurt içinde bırakıldığının tespit edildiğinden bahisle, anılan şirketin gümrük işlerini takip eden Birtek Gümrük Müşavirliğinde gümrük komisyoncu yardımcısı olan davacı adına müteselsil sorumluluk kapsamında tahakkuk ettirilen gümrük ve katma değer vergileri ile dampinge karşı vergiye vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...Vergi Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla; gümrük müşavirliği çalışanı olan davacı adına, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 183. maddesi uyarınca müteselsil sorumluluk hükümlerine göre gümrük vergilerinin ödenmesi gerektiği bildirilmişse de.

Gümrük Müsteşarlığınca düzenlenen soruşturma raporunda ve olaya ilişkin hazırlanan iddianamede yer alan ifadeler dışında dosyaya somut tespit içeren herhangi bir bilgi ve belgenin eklenmediği, davacı ile birlikte çalışan ve aynı olaya ilişkin olarak yine müteselsil sorumluluk esaslarına göre hakkında benzer işlem tesis edilen ...'in davacısı olduğu ....

Vergi Mahkemesinin E:...sayılı dosyasında yer alan ifadede, "eşyalar yüklenirken başında kendisinin olduğu, çıkış fişini kendisinin imzaladığını" beyan ettiği ve anılan vergilerin tahsili amacıyla tır karneleri sahibi şirket adına düzenlenen ödeme emrinin iptali istemiyle açılan davanın .... Vergi Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla reddedildiğinin anlaşıldığı.

4458 sayılı Kanun'un 192. maddesi de açıklanarak, transit rejimi kapsamında tır karnesi muhteviyatı eşyanın gümrük gözetiminden çıkarılarak yurt içinde bırakılmasından sorumlu olduğu ya da bu durumu bildiği veya normal olarak bilmesi gereken kişi konumunda olduğu yönünde hukuken kabul edilebilir bir veri ortaya konulamadığı gerekçesiyle, davaya konu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Müteselsil sorumluluk hükümlerine göre gümrük müşavirliğinde çalışan ve davacının da içinde bulunduğu kişiler hakkında 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'na muhalefet suçundan dava açıldığı, kamu alacağının tahsili maksadıyla aralarında sıra gözetilmeksizin davacı hakkında tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...DÜŞÜNCESİ

Eşyanın yurt içinde bırakılması suretiye transit rejiminin ihlal edildiğine yönelik maddi olay ile ilgili olarak davacının da aralarında bulunduğu kişiler hakkında 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'na muhalefet kapsamında ...Cumhuriyet Başsavcılığınca ...sayılı esas numarası ile yürütülen soruşturma neticesinde oluşturulan iddianamenin kabul edilerek .... Asliye Ceza Mahkemesinin E:...sayılı dava dosyası ile kovuşturmanın başlatıldığı ve dava tarihi itibarıyla henüz karara bağlanmadığının anlaşıldığı, davacının sorumluluğu anılan ceza davasında yapılacak yargılama ile açıklığa kavuşacak olup, bu dava neticesinde ulaşılacak hukuki duruma göre yeniden bir karar verilmek üzere, temyize konu kararın bozulması gerek.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

İLGİLİ MEVZUAT

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 3. maddesinin 1. fıkrasının 11. bendinde, "yükümlü" deyiminin, gümrük yükümlülüğünü yerine getirmekle sorumlu olan bütün kişileri ifade ettiği belirtilmiş; aynı maddenin 1. fıkrasının 17. bendinde, "beyan sahibi" deyiminden, kendi adına beyanda bulunan veya adına beyanda bulunulan kişinin anlaşılması gerektiği açıklandıktan sonra, aynı Kanun'un 5. maddesinde, bütün kişilerin, gümrük mevzuatı ile öngörülen tasarrufları ve işlemleri gerçekleştirmek üzere gümrük idarelerindeki işleri için bir temsilci tayin edebilecekleri; temsilin, doğrudan veya dolaylı olabileceği;

temsilcinin, doğrudan temsil durumunda başkasının adına ve hesabına hareket edeceği; dolaylı temsil durumunda ise kendi adına, ancak başkasının hesabına hareket edeceği öngörülmüş; aynı Kanun'un 181. maddesinin 18/06/2009 tarih ve 5911 sayılı Kanun'la değişik 2. fıkrasında, ithalatta gümrük yükümlülüğünde, yükümlünün beyan sahibi; dolaylı temsil durumunda, hesabına gümrük beyanında bulunulan kişinin de yükümlü olduğu; dolaylı temsilde, temsilcinin yükümlülüğünün, beyanda kullanılan verilerin yanlış olduğunu bildiği veya mesleği icabı ve mutat olarak bilmesi gerektiği durumlarla sınırlı olduğu kuralına yer verilmiş;

aynı Kanun'un 192. maddesinde ise, aynı gümrük vergilerinin ödenmesinden birden çok yükümlünün sorumlu olduğu hallerde, bunların söz konusu vergilerin ödenmesinden müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen müşterek ve müteselsil sorumluluk hükümlerine göre, ithalat vergilerinin davacıdan talep edilebilmesi için davacının vergiyi doğuran olayla bağlantısının ortaya konulması gerekmektedir.

Dosyanın incelenmesinden; eşyanın yurt içinde bırakılması suretiye transit rejiminin ihlal edildiğine yönelik maddi olay ile ilgili olarak davacının da aralarında bulunduğu kişiler hakkında 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'na muhalefet kapsamında ...Cumhuriyet Başsavcılığınca ...sayılı esas numarası ile yürütülen soruşturma neticesinde oluşturulan iddianamenin kabul edilerek .... Asliye Ceza Mahkemesinin E:...sayısına kayden dava açılmakla birlikte henüz karara bağlanmadığının anlaşıldığı, davacının sorumluluğu anılan ceza davasında yapılacak yargılama ile açıklığa kavuşacak olup, bu dava neticesinde oluşacak hukuki duruma göre yeniden bir karar verilmek üzere, temyize konu kararın bozulması gerekmiştir.