Danıştay 7. Daire E.2019/3006 K.2022/1027

… Gümrük Müdürlüğü VEKİLİ : Av. … KARŞI TARAF (DAVACI) : … Çinko Bakır Metal Mamülleri ve Tekstil İmalat Sanayi Dış Ticaret Limited Şirketi VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU

… Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava Konusu İstem: Davacı adına 2004 yılında tescilli muhtelif tarih ve sayılı 7 adet beyanname ile … tarih ve … sayılı Dahilde İşleme İzin Belgesi kapsamında geçici ithali yapılan eşyanın süresinde yurt dışı edilmediğinden bahisle gümrük ve katma değer vergileri ile faizin istenilmesine ilişkin işlemler ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 238. maddesi uyarınca vergiler üzerinden karara bağlanan para cezalarına vaki itirazların reddine dair işlemlerin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

Vergi Mahkemesi … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; tahakkuk ve para cezası kararlarına karşı 20/10/2011 tarihinde itiraz edildiği, bunun üzerine Başmüdürlük tarafından itirazın reddine dair 17/11/2011 tarihli kararlar alınmışsa da kararların davacıya tebliğ edilmeden hüküm ifade etmesinin söz konusu olamayacağı, dolayısıyla Başmüdürlüğe yapılan itirazın 19/11/2011 tarihinde zımnen reddedilmiş sayılacağı, söz konusu zımni ret işlemine karşı 30 gün içerisinde dava açılmadığı gibi söz konusu vergi ve cezaların ödenmediği de gözönüne alındığında,

söz konusu vergi ve cezaların vadesinin rastladığı 2011 takvim yılını takip eden 5 yıl içerisinde idarece tahsil edilmesi gerektiği, bu 5 yıllık süre içerisinde tahsil edilmeyen vergi ve cezalar zamanaşımına uğrayacağından, zamanaşımı süresi dolduktan sonra 07/02/2017 tarihinde tebliğ edilen Başmüdürlük işlemlerinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davaya konu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Vergilerin beyannamelerin tescil tarihinde tahakkuk ettiği, bildirici mahiyette işlem olduğundan zamanaşımından söz edilemeyeceği, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'ÜN DÜŞÜNCESİ : Tahakkuk sürecindeyken bir sonraki tahsil aşamasında uygulanacak zamanaşımına dair değerlendirme sonucuna göre verilen iptal kararında isabet bulunmadığından, kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına 2004 yılında tescilli muhtelif tarih ve sayılı 7 adet beyanname ile … tarih ve … sayılı Dahilde İşleme İzin Belgesi kapsamında geçici ithali yapılan eşyanın süresinde yurt dışı edilmediğinden bahisle gümrük ve katma değer vergileri ile faizin istenilmesine ilişkin işlemler ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 238. maddesi uyarınca vergiler üzerinden karara bağlanan para cezalarına vaki itirazların reddine dair işlemlerin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 108. maddesinde, serbest dolaşımda olmayan eşyanın, işlem görmüş ürünlerin üretiminde kullanılmasından sonra Türkiye Gümrük Bölgesinden yeniden ihraç edilmesi amacıyla, gümrük vergileri ve ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmaksızın ve vergileri teminata bağlanmak suretiyle, dahilde işleme rejimi kapsamında geçici olarak ithal edilebileceği; eşyanın işlem görmüş ürünler şeklinde ihracı halinde, teminatın iade olunacağı; eşyanın bu şekilde dahilde işleme rejiminden yararlanmasına, şartlı muafiyet sistemi denildiği.

238. maddesinin olay tarihinde yürürlükte bulunan şeklinde de, bu Kanun'un 108 ila 127. maddelerde düzenlenen dahilde işleme rejimine ilişkin hükümlerin ihlali halinde eşyaya ilişkin gümrük vergilerinin tahsili yanında, bu vergilerin iki katı tutarında para cezası alınacağı.

197. maddesinin 2. fıkrasında, yapılan denetimler sonucunda hiç alınmadığı veya noksan alındığı belirlenen veya 1. fıkrada belirtilen şekilde tebliğ edilmeyen gümrük vergilerine ilişkin tebligatın, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihten itibaren üç yıl içinde yapılacağı.

4. fıkrasında da, gümrük vergisi alacakları, ceza uygulamasını gerektiren bir fiile ilişkin olması ve suçun zamanaşımının daha uzun bulunması halinde, bu alacakların Türk Ceza Kanunundaki dava ve ceza zamanaşımı süreleri içerisinde kovuşturulup tahsil edileceği.

184. maddesinin olay tarihinde yürürlükte bulunan şeklinin 1. fıkrasında, 183. maddede belirtilen haller dışında; a) İthalat vergilerine tabi eşyanın geçici depolanmasından veya tabi tutulmuş olduğu gümrük rejiminin uygulanmasından doğan yükümlülüklerden birinin yerine getirilmemesi,

b) Eşyanın söz konusu gümrük rejimine tabi tutulmasına veya nihai kullanımı nedeniyle indirimli yahut sıfır ithalat vergi oranı uygulanmasına ilişkin koşullardan birine uyulmaması hallerinde ve bu fiillerin geçici depolamanın veya ilgili gümrük rejiminin yanlış uygulanması sonucunu yarattığının tespit edilmesi durumunda, ithalat nedeniyle gümrük yükümlülüğünün başlayacağı hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bu hükümlere göre; serbest dolaşımda olmayan eşyanın, dahilde işleme rejimi çerçevesinde, Türkiye'de işlenerek veya başka eşyanın üretiminde kullanılarak Türkiye Gümrük Bölgesinden ihraç edilmek kaydıyla, geçici olarak ithal edilmesi halinde, ithal edilen eşyaya ait vergilerin, kural olarak, giriş sırasında, tahakkuk ettirilmesi; ancak, tahsil edilmeyerek, geçici olarak ithal edilen eşyanın işlem görmüş ürünler şeklinde ihraç edilmesi halinde iade edilmek üzere, 6183 sayılı Kanunda öngörülen teminat türlerine göre teminata bağlanması icap etmektedir.

Bu şekilde, geçici olarak ithal edilen eşyaya ait olup, giriş esnasında, tahakkuk ettirilen vergiler için alınan teminatlar, ihracatın gerçekleştirilip taahhüdün yerine getirilmesiyle, taahhüt hesabı kapatılarak iade edilmek, böylelikle, giriş esnasında yapılan tahakkuk işlemi geri alınmakla, şartlı muafiyet sistemi sona erdirilmiş olmaktadır.

Bu aşamadan sonra, herhangi bir nedenle, taahhüt kapatma işleminin iptal edilmesi durumunda, eşyaya ait vergilerle ilgili olarak ne gibi bir işlem yapılması gerektiği konusunda, bir düzenlemeye, 4458 sayılı Kanunda yer verilmemiştir.

Dahilde işleme rejimi kapsamında yapılan ithalatlarda, gümrük yükümlülüğü rejim şartlarının ihlali halinde doğmakta olup, söz konusu ihlalin, taahhüt hesabının kapatılarak teminatların iade edilmesinden sonra tespiti durumunda, vergilerin de bu tarihten itibaren üç yıl içinde ilgilisine tebliğ edilmesi zorunludur.

Olayda ise, tahakkuklara ve para cezalarına vaki itirazlar üzerine karara bağlanan 2011 tarihli itiraz ret kararlarının, davacıya 2017 yılında tebliği üzerine işbu dava açılmış olup, henüz tahakkuk aşamasına ait süreç içerisinde bulunulduğundan, bir sonraki tahsil aşamasında uygulanacak zamanaşımına dair yapılan değerlendirme sonucuna göre verilen iptal kararında isabet görülmemiştir.