Danıştay 7. Daire E.2019/4424 K.2022/4538

Dava konusu istem: Davacı tarafından yatırım teşvik belgesi kapsamında ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi ile finansal kiralama yoluyla ithal edilen eşyaya ilişkin olarak düzenlenen finansal kiralama sözleşmesinin feshi nedeniyle yatırım teşvik belgesinin iptal edilmesi üzerine, teşvik kapsamından çıkarılan eşyaya isabet eden katma değer vergisinin, tahakkuk ettirilmesinden önce, 7143 sayılı Kanun kapsamında %1 vergi oranı üzerinden yapılandırılması istemiyle yapılan başvurunun, %18 vergi oranının esas alınması gerektiğinden bahisle reddine dair karara vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; olayda, davacı tarafından finansal kiralama sözleşmesinin feshi üzerine 7143 sayılı Kanun kapsamında yapılan başvuru, katma değer vergisinin %1 değil, %18 oranı üzerinden tahakkuk ettirilmesi ve buna bağlı olarak hesaplanan katma değer vergisi ve Yİ-ÜFE'nin ödenmesinin icap ettiği, aksi takdirde, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun uyarınca işlemlere devam edileceğinin belirtilmesi suretiyle reddedilmiş ise de, yatırım teşvik belgesi kapsamında ithal edilen eşyanın,

gümrük vergileri tahakkuk ettirilmeksizin ve teminata bağlanmaksızın Türkiye Gümrük Bölgesine girdiği, vergilerin tahakkuku ve tahsili olumsuz şarta bağlı olarak ertelendiğinden, teşvik belgesinin iptal edilmesi halinde eşyaya isabet eden vergilerin Gümrük Kanunu hükümleri uyarınca tahakkuk ettirilip tebliğ edilerek davacıya itiraz yoluna başvurma ve dava açma olanağının sağlanması gerekirken, doğrudan tahsilata yönelik tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacının mahkeme kararında belirtilen hakları kullandığı, itiraz ederek dava açtığı, kaldı ki, işlemin davaya konu olabilecek nitelikte kesin ve yürütülmesi zorunlu bir işlem olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'NIN DÜŞÜNCESİ: Olayda, ... tarih ve ... sayılı beyanname ile serbest dolaşıma giriş esnasında ... sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkındaki Karar'a uygun yatırım teşvik belgesi kapsamında finansal kiralamaya konu edilmek üzere yurda getirilen eşyaya ilişkin uygulanması gereken katma değer vergisi oranının %1 olduğu hususunda taraflar arasında ihtilaf bulunmadığı,

daha sonraki aşamada finansal kiralama sözleşmesinin feshedilmiş olmasının serbest dolaşıma giriş tarihinde geçerli olan katma değer vergisi oranının değiştirilmesini gerektirmediğinin anlaşılması karşısında, %1 oranında beyan edilerek yapılandırılması istenilen katma değer vergisinin, davalı idarece %18 oranı üzerinden yapılandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık, temyize konu kararda sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmadığından, temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından yatırım teşvik belgesi kapsamında ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi ile finansal kiralama yoluyla ithal edilen eşyaya ilişkin olarak düzenlenen finansal kiralama sözleşmesinin feshi nedeniyle yatırım teşvik belgesinin iptal edilmesi üzerine, teşvik kapsamından çıkarılan eşyaya isabet eden katma değer vergisinin tahakkuk ettirilmesinden önce, 7143 sayılı Kanun kapsamında %1 vergi oranı üzerinden yapılandırılması istemiyle yapılan başvurunun, %18 vergi oranının esas alınması gerektiğinden bahisle reddine dair karara vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 13. maddesinde katma değer vergisinden müstesna tutulacak vergi ve hizmetler sayılarak; (d) bendinde, yatırım teşvik belgesi sahibi mükelleflere belge kapsamındaki makine ve teçhizat teslimleri ile belge kapsamındaki yazılım ve gayrimaddi hak satış ve kiralamalarının katma değer vergisinden müstesna olduğu, yatırımın teşvik belgesinde öngörüldüğü şekilde gerçekleşmemesi halinde, zamanında alınmayan verginin alıcıdan, vergi ziyaı cezası uygulanarak gecikme faizi ile birlikte tahsil edileceği hüküm altına alınmıştır.

24/12/2007 tarih ve 2007/13033 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Mal ve Hizmetlere Uygulanacak Katma Değer Vergisi Oranlarının Tespitine İlişkin Karar'ın 1. maddesinin (b) bendinde (I) sayılı listede yer alan mal ve hizmetler için uygulanacak katma değer vergisi oranının %1 olduğu belirtilmiş, 2. maddesinde, finansal kiralama işlemlerinde, işleme konu olan malın tabi olduğu katma değer vergisi oranının uygulanacağı kurala bağlanmıştır.

... tarih ve ... sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkındaki Karar'ın 28. maddesinde, teşvik belgelerinin iptal edilmesi veya kısmi müeyyide uygulanması halinde sağlanan desteklerin 6183 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde yatırımcıdan geri alınacağı; 2012/1 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkındaki Kararın Uygulanmasına İlişkin Tebliğin 20. maddesinde, iflas veya sözleşmenin feshi veya yatırımın gerçekleşmemesi durumunda, yatırımcının mülkiyetine geçmemiş makine ve teçhizat için faydalanılan destekler ilgili mevzuat çerçevesinde finansal kiralama şirketinden geri alınacağı düzenlenmiştir.

7143 Sayılı Kanun Kapsamında Gümrük Alacaklarının Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Tebliğ'in 9. maddesinde, 4458 sayılı Kanun'a ve ilgili diğer kanunlara göre tahakkuku ve tahsili gerektiği hâlde yükümlü tarafından beyan edilmeyen aykırılıkların gümrük idaresinin tespitinden önce kendiliğinden bildirilmesi durumunda, gümrük vergilerinin tamamı ile hesaplanacak faiz yerine 18/05/2018 tarihine kadar Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, Kanun'da belirtilen süre ve şekilde tamamen ödenmesi şartıyla faizlerin ve idari para cezalarının tamamının tahsilinden vazgeçileceği belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer alan düzenlemelere göre, yatırım teşvik belgesi kapsamında yapılan makine teslimleri katma değer vergisinden müstesna olup, teşvik belgesi kapsamında öngörülen şartların gerçekleşmemesi durumunda alınmayan vergilerin gecikme faizi ile birlikte tahsili gerekmektedir.

Dosyanın incelenmesinden; ... Gıda Maddeleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi adına düzenlenen yatırım teşvik belgesi kapsamında davacı adına tescilli ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi ile finansal kiralama yoluyla ithal edilen eşyaya ilişkin olarak düzenlenen finansal kiralama sözleşmesinin feshi nedeniyle yatırım teşvik belgesinin iptal edilmesi üzerine,

yararlanılan destek unsurlarının tahsili yoluna gidilmesinden önce, davacı tarafından 7143 Sayılı Kanun Kapsamında Gümrük Alacaklarının Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Tebliğ'in 9. maddesine istinaden katma değer vergisinin %1 oranı üzerinden beyan edilerek yapılandırma başvurusunda bulunulduğu, ancak davalı idarece %18 oranı esas alınarak hesaplama yapıldığı ve yapılandırma başvurusunun bu yönde değiştirilmesi suretiyle reddedildiği anlaşılmıştır.

Yatırım teşvik belgesi kapsamında ithal edilen eşyanın, gümrük vergileri tahakkuk ettirilmeksizin ve teminata bağlanmaksızın Türkiye Gümrük Bölgesine girmesi nedeniyle, teşvik belgesinin iptal edilmesi halinde eşyaya isabet eden vergilerin Gümrük Kanunu hükümleri uyarınca tahakkuk ettirilmesi gerekmekte ise de, 7143 Sayılı Kanun Kapsamında Gümrük Alacaklarının Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Tebliğ'in 9. maddesine istinaden davacı tarafından "kendiliğinden yapılan beyan" imkanından faydalanılarak % 1 oranında hesaplanan katma değer vergisinin yapılandırılması istemiyle başvuru yapıldığından,

bu aşamada tahakkuk yapılmasını gerektirecek bir durumun varlığından söz edilemeyecektir. Dolayısıyla, uyuşmazlığın çözümü, yapılandırılacak katma değer vergisinin %1 mi, yoksa %18 oranı esas alınarak mı hesaplanacağı noktasında toplanmaktadır.

2007/13033 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Karar'ın ekli (I) sayılı listenin 17. maddesinde finansal kiralama sözleşmesi kapsamında yapılan makine ve teçhizat teslimlerinde katma değer vergisi oranının %1 olduğu belirtilmiştir.

Yatırım teşvik belgesi kapsamında teşvik unsurlarından yararlanılmak ve katma değer vergisinden müstesna tutulmak suretiyle, finansal kiralama yoluyla ithal edilen makine ve teçhizatlarla ilgili olarak, finansal kiralama sözleşmesinin feshedilmesi ve buna bağlı olarak yatırım teşvik belgesinin iptal edilmesi durumunda, esas olan açıklanan mevzuat uyarınca yararlanılan destek unsurlarının geri alınması olup, bu durum, anılan tarih itibarıyla uygulanması gereken katma değer vergisi oranını etkilemeyecektir.

Olayda, ... tarih ve ... sayılı beyanname ile serbest dolaşıma giriş esnasında ... sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkındaki Karar'a uygun yatırım teşvik belgesi kapsamında finansal kiralamaya konu edilmek üzere yurda getirilen eşyaya ilişkin uygulanması gereken katma değer vergisi oranının %1 olduğu hususunda taraflar arasında ihtilaf bulunmadığı,

daha sonraki aşamada finansal kiralama sözleşmesinin feshedilmiş olmasının serbest dolaşıma giriş tarihinde geçerli olan katma değer vergisi oranının değiştirilmesini gerektirmediğinin anlaşılması karşısında, %1 oranında beyan edilerek yapılandırılması istenilen katma değer vergisinin, davalı idarece %18 oranı üzerinden yapılandırılmasına ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığından, yukarıda değinilen gerekçeyle işlemin iptali yolundaki mahkeme kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin kararda sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmamaktadır.