Danıştay 7. Daire E.2019/5496 K.2020/4094

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti

Bozma kararı üzerine, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 23. ve 24. maddelerine değinerek ithal edilen eşyanın gümrük kıymetinin belirlenmesinde, öncelikle satış bedeli yönteminin esas alınması, bu yöntem için gerekli koşulların bulunmaması halinde de sırasıyla diğer yöntemlere başvurulması gerektiği, olayda, Bulgaristan Gümrük İdaresi nezdinde yapılan araştırmalar neticesinde eşyanın ithalatçı olan …'a satışına ilişkin bedelin belirlenemediği, ihracatçı … firmasının ithalatçı firmaya kârsız satış yaptığının kabulü ile,

Fransa'dan satın alma bedelinin eşyanın satış bedeli olarak belirlenmesi suretiyle varsayımsal bir hesaplama ile ek tahakkukun yapıldığı, ticari hayatın olağan akışı içinde tacirin eşyayı maliyetinin altında satmak zorunda kalabileceği durumların olduğu, cevaplı raporda eşyanın hangi fiyattan satın alındığını ortaya koyan somut bir tespitin yer almadığı, dolayısıyla satış bedeli yöntemi atlanarak diğer yöntemlere başvurulması suretiyle yapılan ve somut tespitlere dayanmayan ek tahakkukta ve vaki itirazın reddine dair işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

İthalatçı olan …'ın ihracatçı … firmasından satın alma bedelinin 6.177 EURO olmasına karşın, … firmasının Fransa'dan satın alma bedelinin 35.500 EURO olarak tespit edildiği, bu kadar yüksek bir farkın ticari hayatın olağan akışına aykırı olması sebebiyle tesis edilen ek tahakkuk işleminin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usûl ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

… adına tescilli … tarih ve … sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşya nedeniyle gümrük müşaviri olan davacı adına ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer ve özel tüketim vergilerine vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 3. maddesinin 1. fıkrasının 11. bendinin olay tarihinde yürürlükte bulunan şeklinde, "yükümlü" deyiminin, gümrük yükümlülüklerini yerine getirmekle sorumlu olan bütün kişileri ifade ettiği belirtilmiş; aynı maddenin 1. fıkrasının 17. bendinde, "beyan sahibi" deyiminden, kendi adına beyanda bulunan veya adına beyanda bulunulan kişinin anlaşılması gerektiği açıklandıktan sonra, aynı Kanun'un 5. maddesinin olay tarihinde yürürlükte bulunan şeklinde, bütün kişilerin, gümrük mevzuatı ile öngörülen tasarrufları ve işlemleri gerçekleştirmek üzere gümrük idarelerindeki işleri için bir temsilci tayin edebilecekleri;

transit taşımacılık yapan veya arızi olarak beyanda bulunan kişiler hariç olmak üzere, temsilcinin Türkiye Gümrük Bölgesinde yerleşik bulunan kişileri ifade ettiği; temsilin, doğrudan veya dolaylı olabileceği; temsilcinin, doğrudan temsil durumunda başkasının adına hareket edeceği; dolaylı temsil durumunda ise kendi adına, ancak başkasının hesabına hareket edeceği; temsilcinin, temsil edilen kişi namına hareket ettiğini beyan etmek, temsilin doğrudan veya dolaylı olduğunu belirtmek ve sahip olduğu temsil yetki belgesini gümrük idarelerine ibraz etmek zorunda olduğu;

bir başka kişi adına veya hesabına hareket ettiğini beyan etmeyen ya da bir temsil yetkisine sahip olmadığı halde, başka bir kişi adına ya da hesabına hareket ettiğini beyan eden kişinin, kendi adına ve kendi hesabına hareket ediyor sayılacağı hükmüne yer verilmiş; aynı Kanun'un 181. maddesinin yine olay tarihinde yürürlükte bulunan şeklinde, ithalatta gümrük yükümlülüğünün; ithalat vergilerine tabi eşyanın serbest dolaşıma girmesi halinde veya ithalat vergilerine tabi eşyanın ithalat vergilerinden kısmi muafiyet suretiyle geçici ithali halinde doğacağı; gümrük yükümlülüğünün, sözkonusu gümrük beyannamesinin tescil tarihinde başlayacağı;

ithalatta gümrük yükümlülüğünde yükümlünün beyan sahibi; dolaylı temsil durumunda, hesabına gümrük beyanında bulunulan kişinin de yükümlü olduğu hükmü yer almış; aynı Kanun'un 192. maddesinde ise, aynı gümrük vergilerinin ödenmesinden birden çok yükümlünün sorumlu olduğu hallerde, bunların söz konusu vergilerin ödenmesinden müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın UYAP kayıtlarıyla birlikte incelenmesinden, uyuşmazlık konusu beyannameden kaynaklanan ve ithalatçı … adına ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer ve özel tüketim vergilerine vaki itirazın reddine dair işleme karşı açılan davada ... Vergi Mahkemesince, uyuşmazlığın esası incelenerek, … tarih ve E:…, K:… sayılı karar ile davanın reddedildiğinin ve bu kararın temyiz edilmeyerek kesinleştiğinin anlaşılması karşısında, müşterek ve müteselsil sorumlu gümrük müşaviri adına yapılan ek tahakkuk işlemini iptal eden temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiş olup, ithalatçı hakkında verilen ve yukarıda bahsi geçen davanın reddi yolundaki karar gözetilmek suretiyle yeniden karar verilmesi gerekmektedir.