Danıştay 7. Daire E.2020/1230 K.2023/2505

Dava konusu istem: Davacı tarafından, serbest bölgeye teslimi yapılan eşya nedeniyle 2018 yılının Haziran dönemi için ödenen özel tüketim vergisinin iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair işlemin iptali ile anılan vergilerin iadesi istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun İhracat İstisnası başlıklı 5. maddesinde, bir teslimin ihracat sayılabilmesi için teslimin yurt dışındaki müşteriye yapılması ve teslim konusu malın Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesinden çıkması şartı öngörülmesine karşın, yeminli mali müşavir tarafından hazırlanan iade raporuna göre özel tüketim vergisi iadesi talep edilen malların serbest bölgede faaliyette bulunan Boss Kozmetik ve Dış Ticaret Anonim Şirketine teslim edildiği, dolayısıyla teslimin yurt dışındaki müşteriye yapılması şartının gerçekleşmediği sonucuna ulaşıldığından, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Dosyanın incelenmesinden, ülkenin siyasi sınırları içinde olmakla beraber gümrük vergileri ile ticaret politikaları ve kambiyo mevzuatının uygulanması bakımından Türkiye Gümrük Bölgesi dışında olduğu kabul edilen serbest bölgelere yapılan teslimlerin 4760 sayılı Kanun'un 5. maddesinde düzenlenen ihracat istisnası kapsamında değerlendirilmesi gerekirken, teslimin yurt dışındaki müşteriye yapılmadığından bahisle iade isteminin reddine dair işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasından sonra dava konusu işlemin iptaline ve ödenen vergilerin iadesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Özel Tüketim Vergisi (II) Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliği'nin, II-A-4 Serbest Bölgelere Yapılan Teslimler başlıklı bölümünde, serbest bölgelere yapılan mal teslimlerinin ihracat istisnası kapsamına girmediğinin düzenlendiği, dolayısıyla davacının ihracat istisnasından faydalanamayacağı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Temyiz başvurusu; davacı tarafından, serbest bölgeye teslimi yapılan eşya nedeniyle 2018 yılının Haziran dönemi için ödenen özel tüketim vergisinin iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair işlemin iptali ile anılan vergilerin iadesi istemiyle açılan davada, davanın reddi yolunda verilen mahkeme kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü suretiyle dava konusu işlemin iptaline ve ödenen vergilerin iadesine dair bölge idare mahkemesi kararının bozulması istemine ilişkindir.

4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun İhracat İstisnası başlıklı 5. maddesinde, bir teslimin ihracat sayılabilmesi için teslimin yurt dışındaki müşteriye yapılması ve teslim konusu malın Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesinden çıkması şartı öngörülmekte. 10. maddesinde de, özel tüketim vergisine ilişkin istisna ve muafiyetlerin ancak bu Kanun'a hüküm eklenmek veya bu Kanun'da değişiklik yapılmak suretiyle düzenlenebileceği kuralı yer almaktadır.

Serbest bölge ise, 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu'nun 6. ve 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 152. maddesinde tanımlanmıştır. Ayrıca, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 12. maddesinin 1. fıkrasında yer alan serbest bölgedeki alıcıya veya yetkili gümrük antreposu işleticisine yapılan teslimlerin ihracat sayılacağına dair hükümler, 4760 sayılı Kanun'da yer almamaktadır.

Bu düzenlemeler karşısında, serbest bölgelere yapılan teslimlerin, 4760 sayılı Kanun kapsamında ihracat istisnasından yararlanamayacağı sonucuna varılmıştır. Bu nedenle, temyize konu kararın bozulması gerektiği oyu ile karara katılmıyorum.

(XX) KARŞI OY

Temyiz başvurusu; davacı tarafından, serbest bölgeye teslimi yapılan eşya nedeniyle 2018 yılının Haziran dönemi için ödenen özel tüketim vergisinin iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair işlemin iptali ile anılan vergilerin iadesi istemiyle açılan davada, davanın reddi yolunda verilen mahkeme kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü suretiyle dava konusu işlemin iptaline ve ödenen vergilerin iadesine dair bölge idare mahkemesi kararının bozulması istemine ilişkindir.

Serbest Bölgeler Uygulama Yönetmeliği'nin İhraç Edilen Mallar başlıklı 30. maddesi:

“Türkiye'den Bölgeye sevkedilen mallar, dış ticaret rejimine tabi tutulur ve bu rejime göre ihraç edilmiş sayılır. Bölge ile diğer ülkeler ve Serbest Bölgeler arasında dış ticaret rejimi uygulanmaz.

Serbest Bölgeler, Avrupa Birliği’ne tam üyeliğin gerçekleşeceği tarihe kadar, gümrük rejimleri açısından Türkiye Gümrük Bölgesi dışında, menşe hükümlerinin uygulanması bakımından ise Türkiye Gümrük Bölgesi sayılır” şeklinde olup,

Özel tüketim Vergisi Kanunun 5. maddesi, ihracat sırasında özel tüketim vergisinden müstesna halleri belirlenmiş, belirtilen her iki şartın da gerçekleşmesi halinde bu hükümden yararlanılacağı düzenlenmiştir. Buna göre:

"a) Teslim yurt dışındaki bir müşteriye yapılmalıdır. Yurt dışındaki müşteri tabiri; ikametgâhı, işyeri, kanuni ve iş merkezleri yurt dışında olan alıcılar ile yurt içinde bulunan bir işletmenin, yurt dışında faaliyet gösteren şubelerini ifade eder.

b) Teslim konusu mal, Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesinden çıkmış olmalıdır. Malın ihraç edilmeden önce yurt dışındaki alıcı adına hareket edenlere veya bizzat alıcıya işlenmek ya da herhangi bir şekilde değerlendirilmek üzere yurt içinde teslimi ihracat sayılmaz. "

Serbest Bölgeler, Uygulama Yönetmeliği'nde de düzenlendiği üzere gümrük rejimleri açısından Türkiye Gümrük Bölgesi dışında sayılmış ise de, yabancıya teslim şartında "yurt dışı" ibaresi kullanılmış olmakla ve serbest bölgeler Türkiye Cumhuriyeti sınırları dahilinde "yurt içi" sınırlarında olduğu 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 2. maddesinde açık olarak belirlendiğinden "yurt dışındaki" müşteriye teslim şartı gerçekleşmiş olmamaktadır.

İşbu düzenlemeler gereği 4760 sayılı Kanun'un 5. maddesinde düzenlenen müstesna hükümlerinden yararlandırılmayan davacının iade talebinin yasal dayanağı olmadığından, temyize konu kararın bozulması gerektiği oyu ile karara katılmıyorum.