Danıştay 7. Daire E.2020/1809 K.2022/1050

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...Vergi Mahkemesinin ...tarih ve E:...K:...sayılı kararıyla; olayda, davacı tarafından uyuşmazlık konusu araç süresi içerisinde yurt dışına çıkarılmadığı gibi süre uzatım talebinde de bulunulmadığından rejim hükümlerinin ihlal edildiğinin açık olduğu, bu durumda davalı idare tarafından yurt dışı araştırması sonucu Romanya distribütöründen alınan bilgilerle aracın piyasa satış fiyatı baz alınmak suretiyle belirlenen CIF kıymet üzerinden hesaplanarak karara bağlanan para cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Aracın kıymeti belirlenirken 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 23,24,25 ve 26. maddelerinin dikkate alınmadığı, sadece ruhsat bilgileri ile kıymet belirlenmesinin hukuka aykırı olduğu, araç üzerinde herhangi bir keşif, inceleme yapılmadığı, aracın son durumunun dikkate alınmadan kıymet belirlendiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...DÜŞÜNCESİ

27/07/2015 tarihinde Türkiye'ye boş olarak giren ticari kullanıma mahsus kara taşıtının geçici ithalat rejimi kapsamında süresi içinde mazeretsiz olarak ihraç edilmemesi nedeniyle, olayda 4458 sayılı Kanun'un 238. maddesi hükmünün ihlal edildiği açık olmakla birlikte, anılan Kanun'un 26. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinde yer alan, eşyanın, ihraç ülkesindeki iç piyasa fiyatının kıymet belirlenirken dikkate alınamayacağı hususu göz ardı edilerek, aracın kayıtlı olduğu Romanya ...distribütörlüğünden bildirilen piyasa satış fiyatları baz alınmak suretiyle belirlenen CIF kıymet üzerinden hesaplanarak karara bağlanan para cezasının hukuka aykırı olduğu anlaşıldığından kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına kayıtlı ...plakalı aracın yurtta kalış süresinin geçerli mazeret olmaksızın aşılması suretiyle geçici ithalat rejimi hükümlerinin ihlal edildiğinden bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 238. maddesinin 1. fıkrası uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 26. maddesinin 1. fıkrasında. 24. ve 25. madde hükümlerine göre belirlenemeyen ithal eşyasının gümrük kıymetinin, 1994 Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının VII. Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Anlaşmanın. 1994 Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının VII. maddesinin; bu bölüm hükümlerinin, prensip ve genel hükümlerine uygun yöntemlerle ve Türkiye'de mevcut veriler esas alınarak belirleneceği.

2. fıkrasında, 1. fıkra hükümlerine göre gümrük kıymetinin belirlenmesinde, Türkiye'de üretilen eşyanın Türkiye içindeki satış fiyatının; gümrük idaresinin iki alternatif kıymetten yüksek olanını kabul etmesini öngören bir sistemin; eşyanın ihraç ülkesindeki iç piyasa fiyatının, aynı veya benzer eşyanın. 25. maddenin 2. fıkrasının (d) bendi hükümlerine göre hesaplanmış kıymeti dışındaki maliyet bedelinin.

Türkiye'den başka bir ülkeye ihraç edilen eşyanın fiyatının; asgari gümrük kıymetlerinin ve keyfi veya fiktif kıymetlerin esas alınmayacağı. Gümrük Yönetmeliği'nin 50. maddesinde ise, 45 ilâ 49. maddelerde yer alan yöntemlere göre belirlenemeyen ithal eşyasının gümrük kıymetinin Kanun'un 26. maddesinde belirtilen esaslar çerçevesinde belirleneceği düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda değinilen düzenlemeler uyarınca, ithal edilen eşyanın gümrük kıymeti, eşyanın satış bedeli olduğundan, gümrük vergilerinin hesaplanmasında satış bedelinin esas alınması; satış bedelinin esas alınması için gerekli koşulların mevcut olmadığının tespit edilmesi halinde sırasıyla diğer yöntemlere başvurulması, 26. maddeye göre de, 1994 Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının VII. maddesinin ve bu maddenin Uygulanmasına İlişkin Anlaşmanın hükümlerinin, bunun yanı sıra Türkiye'deki mevcut verilerin esas alınması gerekmektedir.

Ayrıca, 4458 sayılı Kanun'un 7190 sayılı Kanun ile değişik 238. maddesinde, rejim hükümlerinin ihlali ile yurtta kalış süresinin ihlali şeklinde ikili bir ayrıma gidildiği, süre ihlali halinde ceza miktarında yükümlüler lehine düzenleme yapıldığı görülmüştür.

Dosyanın incelenmesinden, 27/07/2015 tarihinde Türkiye'ye boş olarak giriş yapan davacı adına kayıtlı 2008 model ...marka çekicinin süresinde ülkeden çıkış yapmadığından bahisle aracın kayıtlı olduğu ...distribütörlüğünden bildirilen piyasa satış fiyatları baz alınmak suretiyle belirlenen CIF kıymet üzerinden hesaplanan gümrüklenmiş değerin iki katı tutarında para cezası kararı alındığı anlaşılmıştır.

Mahkemece, ticari kullanıma mahsus kara taşıtının geçici ithalat rejimi kapsamında süresi içinde mazeretsiz olarak ihraç edilmemesi nedeniyle, olayda 4458 sayılı Kanun'un 238. maddesi hükmünün ihlal edildiği sonucuna ulaşılması yerinde olmakla birlikte; anılan Kanun'un 26. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinde eşyanın, ihraç ülkesindeki iç piyasa fiyatının kıymet belirlenirken dikkate alınamayacağı hususu açıkça düzenlenmiş olduğundan, davalı idare tarafından aracın Romanya distribütörlüğünden bildirilen piyasa satış fiyatı üzerinden hesaplanarak karara bağlanan para cezasının iptali istemiyle açılan davanın reddine ilişkin karara yönelik istinaf başvurusunun reddine dair kararda hukuki isabet görülmemiştir.