Danıştay 7. Daire E.2020/3053 K.2023/1986

Anonim Şirketi VEKİLİ : Av…

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı adına … Gümrük Müdürlüğü VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU

… Bölge İdare Mahkemesi …. Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava Konusu İstem: Davacı adına tescilli … tarih ve … sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesinin muhtelif kalemlerinde "şeker" olarak beyan edilen eşyanın, iki farklı eşyanın bileşiminden oluştuğu (şeker ile oyuncak), her bir eşyanın ayrı ayrı sınıflandırılmasının icap ettiği, oyuncak kısmının 9503.00.95.00.00 pozisyonunda beyan edilmesi gerektiği ve Tareks uygunluk belgesine tabi olduğundan bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine istinaden ek olarak tahakkuk ettirilen kaynak kullanımını destekleme fonu payı ve katma değer vergisi ile karara bağlanan para cezası ve aynı maddenin 4. fıkrası uyarınca mülkiyetinin kamuya geçirilmesine ilişkin kararlara vaki itirazın reddine dair işlemlerin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ….

Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; dosyanın incelenmesinden, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 15. maddesinin 1. fıkrasında, gümrük vergilerinin, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihte yürürlükte olan gümrük tarifesine göre hesaplanacağı, İstatistik Pozisyonlarına Bölünmüş Türk Gümrük Tarife Cetvelinin, Tarifenin Yorumu İle İlgili Genel Kurallar Bölümünde yer alan Kural 3 (a)'da; eşyayı en özel şekilde niteleyen pozisyonun, daha genel şekilde niteleyen pozisyona göre öncelik alacağı, Kural 3 (b)'de.

3 (a)'nın uygulanmasıyla, tarifedeki yeri tayin edilemeyen karışık ürünlerin ve çeşitli maddelerden oluşan veya çeşitli eşyanın birleşmesiyle meydana gelen mamuller ile perakende satılacak hale getirilmiş takım halinde bulunan eşyanın tarifedeki yerinin, bunlara esas niteliğini veren madde veya eşya saptanabildiği takdirde buna göre bulunacağı, Kural 3 (c)'de, 3 (a) ve 3 (b) uyarınca tarifedeki yeri saptanamayan eşyanın her biri geçerli olabilecek pozisyonların numara sırasına göre sonuncusunda mütalaa edileceği, Kural 4'de yukarıdaki kurallara uygun olarak sınıflandırılmayan eşyanın,

bu eşyaya en çok benzeyen eşyanın bulunduğu pozisyonda sınıflandırılacağı, Kural 5 (a)'da "..... özellikle belli bir eşyaya veya takım halindeki eşyaya göre şekil verilmiş veya bu eşyaya uygun olarak yapılmış olup uzun süre kullanılmaya uygun ve ait oldukları eşya ile birlikte ithal edilen kutular, normal olarak bu eşya ile birlikte satılan türde iseler, beraber satıldıkları eşya ile birlikte sınıflandırılırlar.

Ancak bu Kural, bir bütün olarak esas niteliği mahfaza olan eşyaya uygulanmaz." (b) fıkrasında da, 5 (a) kuralındaki hükümler saklı kalmak şartıyla, içindeki eşya ile birlikte sunulan ambalaj maddeleri ve ambalaj mahfazaları bu eşyanın ambalajında normal olarak kullanılan türden ambalaj maddeleri olmaları şartıyla bu eşya ile beraber sınıflandırıldığı bununla beraber, bu tür ambalaj maddeleri veya ambalaj mahfazalarının, sürekli kullanıma elverişli olduklarının açıkça belli olması halinde bu hükmün uygulanmayacağı kurallarına yer verildiği açıklanarak;

davaya konu beyannamenin muhtelif kalemlerinde yer alan ve şeker olarak beyan edilen eşyanın, bileşik ürün ve çeşitli maddelerden oluşan veya çeşitli eşyaların birleşmesiyle meydana gelen mamül olmadığı, özel bir gereksinmeyi karşılamak veya belirli bir işlevi yerine getirmek üzere bir araya getirilmiş nitelik taşımadığı, dolayısıyla takım halinde bulunan ve perakende olarak satılabilecek bir eşyadan söz edilemeyeceğinden.

3 (b) ve 3 (c) yorum kurallarının uygulanmasının mümkün bulunmadığı, yine olayda şeker kısmı dışındaki kısmın 5 (a) kuralında bahsedilen eşyaya göre şekil verilmiş veya bu eşyaya uygun olarak yapılmış kutu niteliğinde olmadığı, eşyanın ambalajının, 5 (b) kuralında yer yerilen, normal olarak kullanılan türden ambalaj maddesi vasfında olduğu kabul edilemeyeceğinden, anılan Yorum Kurallarının uygulanamayacağı, eşyanın şeker kısmının ayrı,

şeker kısmı dışında kalan bölümünün ayrı sınıflarındırılmasının gerektiği ve şeker dışında kalan kısmın 9503.00.95.00.00 pozisyonunda ve ithalat denetimine tabi oyuncak olarak beyan edilmesinin icap ettiği sonucuna varıldığından, oyuncak cinsi eşya için uygunluk belgesi sunulmamış olması nedeniyle davacı hakkında alınan ek tahakkuk ve ceza kararı ile mülkiyetin kamuya geçirilmesi işlemlerinde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davaya konu beyannamenin 9. kaleminde yer alan eşya için Tareks uygunluk belgesinin verildiği, bu hususun incelenmediği, ithal eşyasının tamamının şeker cinsi eşya olduğu ve satışının şeker reyonlarında yapıldığı, oyuncak kısmının sürekli kullanıma uygun olmadığı bu nedenle de tarife yorum kurallarının davalı idarece hukuka aykırı olarak yorumlandığı, konu hakkında bilirkişi incelemesi yapılmak suretiyle karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Davaya konu işlemlerin dayanağını oluşturan 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrası kapsamında Tareks uygunluk belgesine tabi olan eşyanın ithali sırasında, davalı idarece Gümrük Yönetmeliği'nde belirtilen yönlendirme ve bilgilendirmenin yapılıp yapılmadığı, davacının davaya konu beyanamenin 9. kalemine ilişkin uygunluk belgesinin verildiğine dair iddiası ve ilgili belgenin niteliğinin de araştırılması suretiyle ulaşılacak sonuçların değelendirilmesi suretiyle yeniden karar verilmek üzere temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davaya konu beyannamenin muhtelif kalemlerinde "şeker" olarak beyan edilen eşyanın, laboratuvarda yapılan incelemede şeker ve oyuncaktan oluşan iki farklı eşyanın bileşiminden oluştuğunun tespiti üzerine, oyuncak kısmının 9503.00.95.00.00 pozisyonunda beyan edilmesi gerektiği ve Tareks uygunluk belgesine tabi olduğundan bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine istinaden ek olarak tahakkuk ettirilen kaynak kullanımını destekleme fonu payı ve katma değer vergisi ile karara bağlanan para cezası ve aynı maddenin 4. fıkrasının (c) bendi uyarınca mülkiyetinin kamuya geçirilmesine ilişkin kararlara vaki itirazın reddine dair işlemlerin iptali istemiyle dava açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinin olay tarihinde yürürlükte bulunan şeklinde; ithali lisansa, şarta, izne, kısıntıya ve belli kuruluşların vereceği uygunluk ve yeterlilik belgesine tabi olduğu halde uygunluk ve yeterlik belgesine tabi değilmiş veya belge alınmış gibi beyan edildiğinin tespit edilmesi halinde eşyanın gümrük vergilerinin yanı sıra gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası verileceği hükme bağlanmış; bu fıkraya, 24/10/2019 tarih ve 7190 sayılı Kanun'un 12. maddesiyle eklenen (e) bendi ile,

Bakanlıkça belirlenecek süre içerisinde (c) bendinde belirtilen eşyanın ithalinin uygun bulunduğuna ilişkin belge veya bilginin düzenlenmesi veya ilgili kurum veya kuruluş tarafından gerçekleştirilen denetimin olumlu sonuçlandığının bildirilmesi hâlinde, 241. maddenin 1. fıkrası uyarınca idari para cezası verileceği kuralı getirilmiştir.

Aynı Kanun'un 235. maddesinin 4. fıkrasında ise, 1. fıkranın (a) ve (c) bentlerinde belirtilen eşyaya el konularak mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verileceği hüküm altına alınmıştır.

31/12/2016 tarih ve 29934 (mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Oyuncakların İthalat Denetimi Tebliği'nin (Ürün Güvenliği ve Denetimi 2017/10) 3. maddesinde, Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sisteminin, (TAREKS) ürün güvenliği ve teknik düzenlemeler mevzuatı uyarınca yürütülen denetim, uygunluk ve izin işlemlerinin elektronik ortamda ve risk esaslı olarak yapılması amacıyla kurulan internet tabanlı uygulama olduğu.

11. maddesinde, ürünün ithal edilebileceğine dair on beş haneli TAREKS referans numarasının gümrük beyannamesinin 44 no'lu hanesine firma tarafından kaydedilmesinin zorunlu olduğu. 13. maddesinde ise, bu tebliğe aykırı hareket edenler ile yanlış veya yanıltıcı beyanda bulunanlar, sahte belge kullanan veya ibraz edenler veya belgede tahrifat yapanlar hakkında.

4703 sayılı Kanun, 27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanunu, ... sayılı Teknik Düzenlemeler Rejimi Kararının ilgili hükümlerinin ve ilgili diğer mevzuatın uygulanacağı düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat değerlendirildiğinde; 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca karar alınabilmesi için, gümrük idaresine serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşya hakkında gerçeğe aykırı olarak beyanda bulunulması, eşyanın uygunluk ve yeterlik belgesine tabi değilmiş veya belge alınmış gibi beyan edilmiş olması; dolayısıyla, ithali lisansa, şarta, izne, kısıntıya ve belli kuruluşların vereceği uygunluk ve yeterlilik belgesine tabi eşya ile ilgili olarak idarenin yanıltılmış bulunması gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.

Olayda, davaya konu beyannamenin muhtelif kalemlerinde "şeker" olarak beyan edilen eşyanın, idarece gümrük laboratuvarunda yapılan incelemede şeker ve oyuncaktan oluşan iki farklı eşyanın bileşiminden oluştuğu, oyuncak kısmının 9503.00.95.00.00 pozisyonunda beyan edilmesi gerektiği ve Tareks uygunluk belgesine tabi olduğu belirlendiğinden,

Gümrük Yönetmeliği'nin 181. maddesinin 10. fıkrası kapsamında, ithalat işlemlerinin usulüne uygun olarak tamamlanması için gerekli olan belgelerin alınması amacıyla yükümlünün ilgili kuruma yönlendirilmesi ve ilgili kurumun da bilgilendirilmesi yönündeki düzenlemesi dikkate alındığında, Tareks belgesinin alınması hususunda davalı idarece Yönetmelikte belirtilen yönlendirme ve bilgilendirmenin yapılıp yapılmadığı,

davacının davaya konu beyannamenin 9. kalemine ilişkin uygunluk belgesinin verildiğine dair iddiası ve ilgili belgenin niteliğinin de araştırılması suretiyle yapılacak inceleme ve değerlendirmeyle varılacak sonuca göre yeniden karar verilmek üzere temyize konu kararın bozulması gerekmiştir.