Danıştay 7. Daire E.2021/1284 K.2023/1418

… Gümrük Müdürlüğü VEKİLİ : Av…

KARŞI TARAF (DAVACI) : … İmalat İthalat İhracat Ticaret Limited Şirketi VEKİLİ : Av…

İSTEMİN KONUSU

… Bölge İdare Mahkemesi …. Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacı adına tescilli … tarih ve … sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyanın gözetim belgesi ibrazından kaçınmak maksadıyla gözetim kıymet farkının yurt dışı gidere eklendiğinin tespit edildiğinden bahisle, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 4. fıkrası uyarınca alınan eşyanın kaim değerinin kamuya geçirilmesi kararında belirtilen tutarın tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla.

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 55., 58. maddesinin 1. fıkrası ve 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 6455 sayılı Kanun'la değişik hükümlerinden bahisle ithal edilen eşya nedeniyle para cezası uygulanabilmesi için ithale konu eşyanın lisansa, şarta, izne, kısıntıya veya belli kuruluşların vereceği uygunluk veya yeterlilik belgesine tabi olması gerektiği,

ithal edilen eşyanın uygunluk veya yeterlilik belgesine tabi değilmiş gibi beyan edildiğinin yahut ithalata ilişkin herhangi bir uygunluk veya yeterlilik belgesi alınmadan söz konusu belgelerin alındığı izlenimi uyandırılmak suretiyle beyanda bulunulduğunun tespiti gerektiği, ya da idarece yapılan muayene, denetleme ve kontrol sonucunda eşyanın serbest dolaşıma sokulduğunun ortaya çıkarılması gerektiği;

gözetim önlemlerinin, bir malın aynı veya doğrudan rakip mallar üreten yerli üreticiler üzerinde, zarar tehdidi yaratan miktar ve/veya şartlarda ithal edilmesi halinde, söz konusu malın ithalatının, ithalattaki gelişmelerin gözlemlenmesi amacıyla getirildiği, korunma önlemlerinin ise, bir malın aynı veya doğrudan rakip mallar üreten yerli üreticiler üzerinde, ciddi zarar veren veya ciddi zarar tehdidi oluşturan miktar ve/veya şartlarda ithal edildiği hallerde, ülke menfaatleri doğrultusunda yapılacak soruşturma sonucunda, başvurulması öngörülen; gümrük vergisinde artış yapılması, ek mali mükellefiyet getirilmesi,

miktar/değer kısıtlaması getirilmesi (kota uygulaması), tarife kontenjanı uygulanması veya bu önlemlerin hepsinin bir arada uygulanması gibi önlemlerden ibaret olduğu, gözetim uygulamasında, Ekonomi Bakanlığı'nca (Dış Ticaret Müsteşarlığı) yerli üreticilerin talebi üzerine veya re'sen, belli bir malın ithalatının, o malın yerli üreticileri ve ülke ekonomisi üzerinde olumsuz sonuçlar yaratıp yaratmadığının tespit edilmesi amacıyla incelemeye başlanılarak, inceleme sonucunda gözetim uygulaması öngörülebildiği, gözetim uygulaması başlatılması durumunda, herhangi bir korunma tedbirinden söz edilemeyeceği, başka bir ifade ile,

bu aşamada, o malın ithalatında herhangi bir kısıtlama, vergi oranında artış, eksik kıymet belirlenmesi veya ek mali yükümlülük uygulaması söz konusu olmadığı, sadece, bir malın ithalatında, yerli üreticilerin zarar görmesine sebebiyet verebilecek miktarda artış olup olmadığının belirlenebilmesi için o malın ithal seyrinin izlenmesi amaçlandığı, bu amacın gerçekleştirilebilmesi için, sadece o malın ithalatında, Dış Ticaret Müsteşarlığı'nca düzenlenen bir "gözetim belgesi’nin ibrazı zorunluluğunun getirildiği,

gözetim belgesinin ibrazı zorunluluğunun ise, o malın belli bir değerin altında kıymetle ithal edilmek istenmesi durumuna münhasır olduğu, davacı şirket adına tescilli beyanname muhteviyatı eşyanın fatura bedeline yurt dışı gideri beyan edilmek suretiyle gözetim kayıt belgesi alınmaksızın ithalinin gerçekleştirildiği, yurt dışı gider olarak beyan edilen tutarlar üzerinden tahakkuk ettirilen vergilerin iadesi amacıyla davacı şirket tarafından açılan davanın kabulü yönünde karar verildiğinin anlaşıldığı, 4458 sayılı Kanun'un 235. maddesinin 4. fıkrası uyarınca mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararının kesinleşmesi üzerine,

söz konusu amme alacağının tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinin; gözetim belgesinin Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca aranılan belgelerden olmadığı anlaşıldığından, anılan Kanun'un aynı maddesinin 4. fıkrasının da uygulanması imkanının olamayacağı, bu bent uyarınca alınan mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararına karşı dava açılmaması halinde bile ödeme emri aşamasında ''borcum yoktur'' iddiası kapsamında yapılabilecek bir itiraz olduğunun kabulünün gerektiği kanaatine varıldığından, dava konusu ödeme emrinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Gözetim belgesi ibrazı zorunlu olduğundan, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.