Danıştay 7. Daire E.2021/4789 K.2022/396

Dava konusu istem: Araç alım-satımı ile iştigal eden davacının satışını gerçekleştirdiği bir kısım araçlar için düzenlediği faturalarda matrahı eksik gösterdiğinden bahisle 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353. maddesinin 1. bendi uyarınca 2013 yılı için kesilen özel usulsüzlük cezasının iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Bozma kararı üzerine, özel usulsüzlük cezası kesilmesine dayanak alınan vergi inceleme raporunda yer alan tespitlerin, alıcı ve satıcının veya hizmeti veren veya hizmetten yararlananların hazır olduğu bir sırada yapılmadığı, ceza gerektiren eylemin ve eylemle fail arasındaki bağlantının açıklıkla saptanmadığı ve usulsüzlük eyleminin bütün unsurlarıyla ortaya konulamadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İİNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Araç alım-satımı ile iştigal eden davacının satışını gerçekleştirdiği bir kısım araçlar için düzenlediği faturalarda matrahı eksik gösterdiğinden bahisle 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353. maddesinin 1. bendi uyarınca 2013 yılı için kesilen özel usulsüzlük cezasının iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353. maddesinin 1. bendinde, verilmesi ve alınması icap eden fatura, gider pusulası, müstahsil makbuzu ile serbest meslek makbuzlarının verilmemesi, alınmaması veya düzenlenen bu belgelerde gerçek meblağdan farklı meblağlara yer verilmesi halinde; bu belgeleri düzenlemek ve almak zorunda olanların her birine, her bir belge için bu belgelere yazılması gereken meblağın veya meblağ farkının %10'u nispetinde özel usulsüzlük cezası kesileceği hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen Kanun hükmüne göre, özel usulsüzlük kabahati oluşması için fatura, gider pusulası, müstahsil makbuzu ile serbest meslek makbuzlarının verilmemesi, alınmaması veya düzenlenen belgelerde gerçek meblağlardan farklı meblağlara yer verilmesi fiillerinden birinin işlenmesi yeterli görülmüş, ceza zamanaşımı süresi içerisinde, belge düzenlenmesini veya alınmasını gerektiren bir işlemde, belge verilmediğinin veya alınmadığının failleri ile birlikte açıkça tespit edilmesi halinde yalnızca alıcının ve satıcının hazır olduğu veya olay anında değil, her zaman özel usulsüzlük cezası kesilebileceği,

vermeme ve almama fiilleri birbirleriyle ilişkili olsa da ceza bakımından birbirlerine bağlı olmadıkları aksi bir değerlendirmenin. 353. maddenin öngördüğü amacı etkisiz kılarak hukuki etkinliğini azaltacağı ve Kanun'un uygulanmaması sonucunu doğuracağı açıktır. Ancak, 213 sayılı Kanun'un 353. maddesinin 1. fıkrasında yazılı koşulların oluştuğuna ilişkin yapılmış somut bir tespit bulunmamaktadır.

Dosyanın incelenmesinden; davacı adına düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak 2013 yılına ilişkin özel usulsüzlük cezası kesilmesine yasal engel bulunmamakla birlikte, 4760 sayılı Kanun'un 12. maddesi uyarınca ithalattaki katma değer vergisi matrahı esas alınarak eksik fatura düzenlendiği kabul edilemeyeceğinden, özel usulsüzlük cezasını iptal eden mahkeme kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.

KARŞI OY

213 sayılı Vergi Usul Kanun'un 3. maddesi vergi kanunlarının uygulanması ve ispat başlıklı olup, temel ilkeleri belirlemiştir. Buna göre,

A)2-; vergi kanunları lafzı ve ruhu ile hüküm ifade eder. Lafzın açık olmadığı hallerde vergi kanunlarının hükümleri, konuluşundaki maksat, hükümlerin kanunun yapısındaki yeri ve diğer maddelerle olan bağlantısı gözönünde tutularak uygulanır.

Vergi yükümlüsü veya sorumlusunun Vergi Usul Kanunu'nun belirlemiş olduğu kural ve esaslar çerçevesinde belge düzenlemeleri veya belge almaları zorunludur. Belge düzenine uymanın en önemli sonucu yapılan işlemlerin ispatlanması ve denetlenebilmesidir.

Hazırlanacak olan belge hem maddi içerik açısından hem de şekil açısından kanun hükümlerine uygun olmalıdır. Bu bağlamda belge düzenine usul ve esas açısından uyulmaması idari para cezası ile cezalandırılarak kanun hükümlerinin uygulanmaması yaptırıma bağlanmış usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezaları düzenlenmiştir.

Özel usulsüzlük cezasının düzenlendiği VUK 353. maddesi:

...verilmesi ve alınması icab eden fatura, gider pusulası, müstahsil makbuzu ile serbest meslek makbuzlarının verilmemesi, alınmaması, düzenlenen bu belgelerde gerçek meblağdan farklı meblağlara yer verilmesi... hallerinde özel usulsuzlük cezası verileceğini düzenlemiştir. Madde metni açık ve yalın olup yoruma mahal bırakmayacak niteliktedir. Objektif sorumluluk gereği belge verilmediği alınmadığı veya farklı meblağa yer verilmesinin tespiti cezayı gerektiren fiilin varlığı için yeterli görülmüştür.

Dava konusu olayda vergi mükellefi davacının matrah aşındırmak amaçlı fiilleri sebebiyle tesis edilen tahakkuk işlemi hukuka uygun bulunmuş olup, araç faturalarında gösterilen meblağın ve ÖTV tutarlarının düşük gösterildiği açıkca tespit edilmiş olmakla düzenlenen belgelerde gerçek meblağdan farklı meblağa ver verildiği faturada bulunması zorunlu olan ÖTV Kanunu'nun 15. maddesi gereği "mükelleflerin özel tüketim vergisini satış belgelerinde ayrıca göstermeye mecbur oldukları" yönündeki düzenlemeye uyulmaksızın ÖTV miktarının düşük gösterildiği, ÖTV Kanunu'nda belirtilen vergi oranlarında da bir değişiklik olmadığı da görülmekle vergi tahsilatlarının yapılmasının engellendiği, belge düzeninden beklenen maksadın gerçekleşmediği görülmüştür.

Vergi Usul Kanununun 353. maddesinin 1. bendinde sayılan fiiller arasında olan “belgede gerçek meblağdan farklı meblağa yer verilmiş olmasının" tespiti somut olarak gerçekleşmiş olmakla, temyiz isteminin kabulü ile kararın bozulması gerektiği oyu ile Daire kararına katılmıyorum.