Danıştay 7. Daire E.2022/1085 K.2024/2669

Dava Konusu İstem

Davacı adına tanzimli ... sayılı dahilde işleme izin belgesi kapsamında işlem gören ... tarih ve ... sayılı ihracat beyannamesi muhteviyatı eşyanın bir kısmının muafiyet kapsamından çıkarıldığından bahisle, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 238. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı tutarında hesaplanarak karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dosyanın incelenmesinden, ... tarih ve ... sayılı ihracat beyannamesinde 1.440 çuval, 72.000 kg ekmeklik buğday unu beyan edilmesine rağmen, 3 adet transit refakat belgesiyle 1420 çuval, 71.000 kg ekmeklik buğday ununun fiili ihracının yapılarak 1.000 kg unun ihraç edilmediğinin tespit edildiğinden bahisle dava konusu işlemin tesis edildiği, ara kararlarına cevaben davalı idarece taahhüt hesabının kapatılmadığının ve teminatın iade edilmediğinin bildirildiği,

dosyaya sunulan transit refakat belgeleri ile ihracat beyannamesinin incelenmesi sonucunda 1.000 kg ekmeklik buğday ununun davacı tarafından eksik ihraç edildiği anlaşıldığından, tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Dahilde işleme rejiminin ihlal edildiğinden bahisle dava konusu işlem tesis edilmişse de, bu karar alınmadan önce davalı idare tarafından davacı hakkında yapılan inceleme ve soruşturma sonucu yapılan rejim ihlaline ilişkin tespitlerin, dahilde işleme rejimine ilişkin taahütlerin kapatılmasında yetkili olan Güney Anadolu Bölge Müdürlüğüne bildirilerek öncelikle taahhüt hesabının müeyyideli kapatılması kararının alınması ve bu kararın davacıya bildirilmesinden sonra eksikliğe ilişkin olarak işlem tesis edilmesi gerekirken, bu usul göz ardı edilerek tesis edilen işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı hakkında sonradan yapılan kontroller neticesinde eşyanın eksik ihraç edildiği saptandığından, söz konusu eksikliğe isabet eden ve ithalatta alınmayan vergilerin tahsili amacıyla tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ

Dahilde işleme rejimi hükümlerinin ihlal edildiğinden bahisle tesis edilen dava konusu işlemin usule uygun olduğu sonucuna varılıdığından, uyuşmazlığın esasının incelenmesi amacıyla temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına tanzimli ... sayılı dahilde işleme izin belgesi kapsamında işlem gören ... tarih ve ... sayılı ihracat beyannamesi muhteviyatı eşyanın bir kısmının muafiyet kapsamından çıkarıldığından bahisle, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 238. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı tutarında hesaplanarak karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 108. maddesinde; serbest dolaşımda olmayan eşyanın, işlem görmüş ürünlerin üretiminde kullanılmasından sonra Türkiye Gümrük Bölgesinden yeniden ihraç edilmesi amacıyla, gümrük vergileri ve ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmaksızın ve vergileri teminata bağlanmak suretiyle, dahilde işleme rejimi kapsamında geçici olarak ithal edilebileceği; eşyanın işlem görmüş ürünler şeklinde ihracı halinde, teminatın iade olunacağı; eşyanın bu şekilde dahilde işleme rejiminden yararlanmasına, şartlı muafiyet sistemi denildiği.

238. maddesinin olay tarihinde yürürlükte bulunan şeklinde de, dahilde işleme rejimine ilişkin hükümlerin ihlali halinde eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı oranında, ancak, dâhilde işleme rejimi kapsamı ithal eşyasının, işleme faaliyetindeki hali veya işlem görmüş ürün hali de dahil olmak üzere rejim çerçevesinde izin verilen yerlerde tespiti halinde, ithal eşyasının gümrük vergileri tutarının iki katı oranında, bu cezanın ödeme süresi içinde eşyanın gümrükçe onaylanmış başka bir işlem veya kullanıma tabi tutulmaması halinde eşyanın gümrük vergileri tutarında para cezası verileceği düzenlenmiştir.

4458 sayılı Kanun'un 197. maddesinin 2. fıkrasında, yapılan denetimler sonucunda hiç alınmadığı veya noksan alındığı belirlenen gümrük vergilerine ilişkin tebligatın, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihten itibaren üç yıl içinde yapılacağı.

184. maddesinde, 183. maddede belirtilen haller dışında; (a) İthalat vergilerine tabi eşyanın geçici depolanmasından veya tabi tutulmuş olduğu gümrük rejiminin uygulanmasından doğan yükümlülüklerden birinin yerine getirilmemesi, (b) eşyanın söz konusu gümrük rejimine tabi tutulmasına veya nihai kullanımı nedeniyle indirimli yahut sıfır ithalat vergi oranı uygulanmasına ilişkin koşullardan birine uyulmaması hallerinde ve bu fiillerin geçici depolamanın veya ilgili gümrük rejiminin yanlış uygulanması sonucunu yarattığının tespit edilmesi durumunda ithalat nedeniyle gümrük yükümlülüğünün doğacağı,

gümrük yükümlülüğünün 1. fıkranın (a) bendinde belirtilen hükmün yerine getirilememesinin bir gümrük yükümlülüğü doğurması halinde, bu tarihte, eşyanın söz konusu gümrük rejimine tabi tutulmasına veya nihai kullanımı nedeniyle indirimli ya da sıfır ithalat vergi oranı uygulanmasına ilişkin bir koşula uyulmadığının sonradan tespiti halinde, ilgili rejime tabi tutulduğu tarihte başlayacağı hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Olayda, sonradan kontrol kapsamında eksik ihracat yapıldığının tespit edilmesi üzerine işlem tesis edilmesinde usule aykırılık bulunmamakta olup, uyuşmazlığın esasının incelenmesi suretiyle karar verilmesi gerekirken, dahilde işleme rejimi hükümlerinin ihlaline ilişkin tespitlerin Güney Anadolu Bölge Müdürlüğüne bildirilmesi üzerine alınacak müeyyideli kapatma kararının davacıya bildirilmesinden sonra işlem tesis edilmesinin icap ettiği gerekçesiyle verilen temyize konu kararda isabet görülmemiştir.