Danıştay 7. Daire E.2022/1323 K.2025/698

Dava Konusu İstem

... Mağazacılık Ticaret ve Pazarlama Limited Şirketi adına tescilli ...-..., ...-... tarih ve sayılı antrepo beyannameleri muhteviyatı kumaş cinsi eşyanın, ... Hizmetleri Dış Ticaret Limited Şirketi'ne ait antrepoda yapılan sayım ve tespitlere göre beyan edilene göre eksik ve farklı olduğunun saptandığı ve antreponun yetkilendirilmiş gümrük müşaviri olan davacının da olayda iştirakinin bulunduğundan bahisle, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 236. maddesinin 1. fıkrası uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dosyanın incelenmesinden, yetkilendirilmiş gümrük müşaviri olan davacının görevli olduğu antrepoda yapılan sayım ve tespitlere göre eşyanın olması gerekenden eksik ve farklı olduğunun saptanması üzerine 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 236. maddesinin 1. fıkrası uyarınca işlem tesis edilmişse de.

4458 sayılı Kanun'da yetkilendirilmiş gümrük müşavirleri hakkında ceza kararı alınabileceğine ilişkin yasal dayanak bulunmadığı gibi, iştirak nedeniyle ceza kesilebilmesi için 5326 sayılı Kanun'un 14. maddesi uyarınca kabahat fiiline ilişkin kastın varlığı olayda somut olarak ortaya konulmadığından tesis edilen işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Olayda, antrepoda yapılan sayım ve tespit sonucunda eşyanın eksik ve farklı olduğu saptandığından, antrepoda görevli olan yetkilendirilmiş gümrük müşavirinin sorumluluğunun bulunduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'UN DÜŞÜNCESİ

4458 sayılı Gümrük Kanunu, Gümrük Yönetmeliği ve Gümrük Genel Tebliği (Yetkilendirilmiş Gümrük Müşaviri) (Seri No:...) hükümleri doğrultusunda yetkilendirilmiş gümrük müşavirlerinin sorumlulukları bulunduğundan, yetkilendirilmiş gümrük müşaviri olan davacı tarafından antrepoya ilişkin olarak düzenlenen bilgi ve belgeler ile antrepo işleticisi hakkındaki dava dosyasındaki hususlar birlikte değerlendirilerek, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 14. maddesindeki iştirak hükümleri uyarınca alınan para cezası kararında davacının olayda kastının bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi suretiyle karar verilmek üzere temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... Mağazacılık Ticaret ve Pazarlama Limited Şirketi adına tescilli ...-..., ...-... tarih ve sayılı antrepo beyannameleri muhteviyatı kumaş cinsi eşyanın, ... ve Lojistik Hizmetleri Dış Ticaret Limited Şirketi'ne ait antrepoda yapılan sayım ve tespitlere göre beyan edilene göre eksik ve farklı olduğunun saptandığı ve antreponun yetkilendirilmiş gümrük müşaviri olan davacının da olayda iştirakinin bulunduğundan bahisle, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 236. maddesinin 1. fıkrası uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 3. maddesinin 1. fıkrasının 11. bendinde, "yükümlü" deyiminin, gümrük yükümlülüğünü yerine getirmekle sorumlu olan bütün kişileri ifade ettiği belirtilmiş; aynı fıkranın 17. bendinde, "beyan sahibi" deyiminden, kendi adına beyanda bulunan veya adına beyanda bulunulan kişinin anlaşılması gerektiği açıklandıktan sonra, 5. maddesinde, bütün kişilerin, gümrük mevzuatı ile öngörülen tasarrufları ve işlemleri gerçekleştirmek üzere gümrük idarelerindeki işleri için bir temsilci tayin edebilecekleri; temsilin, doğrudan veya dolaylı olabileceği;

temsilcinin, doğrudan temsil durumunda başkasının adına ve hesabına hareket edeceği; dolaylı temsil durumunda ise kendi adına, ancak başkasının hesabına hareket edeceği öngörülmüş. 181. maddesinde, ithalatta gümrük yükümlülüğünde yükümlünün beyan sahibi; dolaylı temsil durumunda, hesabına gümrük beyanında bulunulan kişinin de yükümlü olduğu kuralına yer verilmiş.

192. maddesinde, aynı gümrük vergilerinin ödenmesinden birden çok yükümlünün sorumlu olduğu hallerde, bunların söz konusu vergilerin ödenmesinden müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları; yine, olay tarihinde yürürlükte olan şekli ile 10. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde, Müsteşarlığın, gümrük mevzuatının doğru olarak uygulanması için gerekli gördüğü bütün önlemleri alacağı, bu çerçevede, eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulmasına ilişkin gerekli gördüğü bir kısım tespit işlemlerini belirleyeceği niteliklere sahip gümrük müşavirleri eliyle yürütülmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemeye yetkili olduğu,

226. maddesinin 1. fıkrasında, gümrük müşavirlerinin her türlü gümrük işlemini takip ederek sonuçlandırabileceği.

236. maddesinin 1. fıkrasında ise, teminat alınmış olsa bile, gümrük işlemlerine başlanmadan veya bu işlemler bitirilip gümrük idaresinin izni alınmadan gümrük antrepoları veya gümrük idaresince eşya konulmasına izin verilen yerlerden kısmen veya tamamen eşya çıkarılması veya buralardaki eşyanın değiştirilmesi ya da yapılan sayımlarda kayıtlara göre eşyanın bir kısmının noksan olduğunun anlaşılması hallerinde, bu eşyanın gümrük vergilerinin yanı sıra gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası verileceği kurala bağlanmıştır.

Gümrük Yönetmeliğinin uyuşmazlık döneminde yürürlükte olan şekli ile 574. maddesinin 1. fıkrasında, yetkilendirilmiş gümrük müşavirinin, Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine istinaden ekonomik etkili gümrük rejimleri, nihai kullanım, basitleştirilmiş usul uygulamaları ve diğer gümrük işlemlerinin doğru olarak uygulanmasını sağlamak için Müsteşarlıkça belirlenen tespit işlemlerini yapmak üzere yetkilendirilen ve 576. maddede belirtilen şartları taşıyan gümrük müşaviri olduğu.

575. maddesinde, yetkilendirilmiş gümrük müşavirlerinin, yapmış oldukları tespit işlemleri ve bunlara ilişkin düzenlenen raporların ve onayladıkları EUR.1/EUR.MED ve A.TR dolaşım belgelerinin doğruluğundan sorumlu olduğu, yaptıkları tespit işlemleri ve bunlara ilişkin raporların doğru olmaması halinde, tespit işleminin kapsamı ile sınırlı olmak üzere, ziyaa uğratılan vergilerden ve kesilecek cezalardan yükümlü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu bulunduğu düzenlemesine yer verilmiştir.

Gümrük Genel Tebliği (Yetkilendirilmiş Gümrük Müşaviri) (Seri No: 2) 'nin 4. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, gümrük müşavirinin eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulmasına ilişkin gümrük işlemlerini dolaylı temsil yoluyla takip eden, sonuçlandıran ve kendilerine Müsteşarlıkça gümrük müşavirliği izin belgesi verilen kişiyi ifade ettiği.

11. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, gümrük mevzuatının doğru olarak uygulanmasını sağlamak üzere aşağıda kodları belirtilen gümrük işlemleriyle ilgili tespitlerin yapılması gerektiği ifade edildikten sonra (7.) alt bendinde, AN7, antrepoda stok kayıtlarının altışar aylık dönemler itibariyle tespitini, (8.) alt bendinde, AN8, genel antrepoya eşya giriş çıkış işlemlerinin tespiti ile gümrük yükümlülüğü sona erdikten sonra varsa ilgili kurumlarca yapılacak kontrol sonuçlarına göre gümrük gözetiminin sonlandırılmasının tespitini kapsadığı;

söz konusu Tebliğin 13. maddesinin 1 fıkrasının (a) bendinde, AN6, AN8 tespit işlemlerini yapacak yetkilendirilmiş gümrük müşavirinin, antreponun her açılış ve kapanışında eşyanın gümrük gözetimi altında bulundurulmasına yönelik gerekli tedbiri alacağı; (h) bendinde, AN6, AN8 tespit işlemlerini yapacak yetkilendirilmiş gümrük müşaviri tarafından eşya çıkış işlemi yapılırken, eşyanın Gümrük Yönetmeliğinin 181. maddesinin 5. fıkrası kapsamında yer alıp almadığı ile eşyanın gümrük gözetiminin sonlandırılmasında bir sakınca olup olmadığının tespit edileceği.

21. maddesinin 2. fıkrasında, tespit işlemlerinin yapılması sırasında gümrük mevzuatına veya sair mevzuata herhangi bir aykırılık tespit edilmesi veya böyle bir aykırılık bulunduğuna dair ciddi şüpheler oluşması halinde, derhal ilgili gümrük müdürlüğüne bildirimde bulunulacağı.

4. fıkrasında, antrepolara eşya alınması ve çıkarılması sırasında eksiklik ve fazlalık tespit edilmesi halinde durumu antrepoda görevlendirilen 20. maddede belirtilen kişi ve antrepo işleticisi ile müştereken bir tutanağa bağlanacağı ve derhal ilgili gümrük idaresine bilgi verilerek gerekli takibatın başlatılmasının sağlanacağı.

10. fıkrasında ise, yaptıkları tespit işlemleri ve bunlara ilişkin raporların doğru olmaması halinde, tespit işleminin kapsamı ile sınırlı olmak üzere ziyaa uğratılan vergilerden ve kesilecek cezalardan yükümlü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları düzenlenmiştir.

5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 14. maddesinin 1. fıkrasında, kabahatin işlenişine birden fazla kişinin iştirak etmesi halinde, bu kişilerin her biri hakkında fail olarak idari para cezası verileceği öngörülmüş; 3. fıkrasında ise, kabahate iştirak için kasten ve hukuka aykırı işlenmiş bir fiilin varlığının yeterli olduğu belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın UYAP kayıtlarıyla birlikte incelenmesinden, olayda ...

Mağazacılık Ticaret ve Pazarlama Limited Şirketi hakkında tahakkuk ettirilen gümrük, ilave gümrük ve katma değer vergileri ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 236. maddesinin 1. fıkrası uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle açılan davada, ...Vergi Mahkemesinin dava konusu işlemin iptaline dair ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin ...

Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan temyiz başvurusu sonucunda verilen Dairemizin 21/11/2023 tarih ve E:2021/4981, K:2023/4597 sayılı kararıyla, dava konusu işlemin... tarih ve ... sayılı antrepo beyannamesinden kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasının onanmasına, ... tarih ve ... sayılı beyannameden kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasının ise bozulmasına hükmedilmesinden sonra, bozulan kısım yönünden davanın reddine dair ...

Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararının, Dairemizin 19/02/2025 tarih ve E:2025/62, K:2025/697 sayılı kararıyla onandığı; antrepo işleticisi olan ...

Hizmetleri Dış Ticaret Limited Şirketi hakkında 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 236. maddesinin 1. fıkrası uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle açılan davada dava konusu işlemin... tarih ve ... sayılı antrepo beyannamesinden kaynaklanan kısmının iptali, ... tarih ve ... sayılı beyannamesi yönünden ise davanın reddi yolunda verilen ...

Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yönelik tarafların istinaf istemlerinin reddine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ...

Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan temyiz başvuruları üzerine Dairemizin 20/10/2021 tarih ve E2021/2664, K:2021/4223 sayılı kararıyla, davacı tarafından 7326 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun hükümlerinden yararlanmak suretiyle uyuşmazlığın sonlandırıldığı bildirildiğinden, temyiz istemlerine ilişkin karar verilmesine yer olmadığına hükmedildiği anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuatın değerlendirilmesinden, ... Hizmetleri Dış Ticaret Limited Şirketi'ne ait antrepoda yetkilendirilmiş gümrük müşaviri olarak görevli ve yetkili bulunan davacı tarafından antrepoda periyodik sayımlar yapılması ve bunlara ilişkin raporların idareye sunulmasının zorunlu olduğu,

söz konusu raporlar ile idarenin tespitleri arasında uyumsuzluk olması durumunda davacının sorumluluğuna gidilebileceğinden, ilgili döneme ilişkin stok kayıtları, sayım ve tespitler, rapora bağlanan bilgi ve belgeler ile antrepo işleticisine ait dava dosyalarındaki hususların birlikte incelenmesi ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 14. maddesindeki iştirak hükümleri uyarınca davacının olayda kastının bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi suretiyle karar verilmek üzere temyize konu kararın bozulması gerekmiştir.