Danıştay 8. Daire E.2022/1365 K.2025/1215

Dava konusu istem: Davacı şirketin maliki olduğu ...plakalı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-(a) maddesi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:... K:... sayılı kararda; davacı şirkete ait araç ile Kayseri Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde personel taşımacılığı yapılabilmesi için gerekli izin ve belgelere sahip olunmadığı anlaşılmakla, belediyeden gerekli izinleri almadan personel taşımacılığı yapılması nedeniyle davacı şirkete ait ... plakalı aracın 60 gün süreyle geçici olarak trafikten men edilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, davalı lehine hükmedilen vekalet ücretinin kaldırılması gerektiği, ilgili belediyeden izin veya ruhsat almaksızın belediye sınırları dahilinde yapılan yolcu taşımacılığında araç sahibi ile sürücünün farklı kişiler olması halinde sürücü nezdinde araç sahibinin servis aracının 60 gün süreyle trafikten men edilmesinin hukuka aykırı olduğu, ticari taşıt personel özel izin belgesinde izin başlangıç tarihinin 26.02.2021 ve izin bitiş tarihinin 26.02.2022 olarak gösterildiği, gerçekleştirilen denetimin yasal olmadığı, ilgili çalışma izni/ruhsatı belgesi alınması yönünden makul bir süre verilmeden idari işlem tesis edimesinin de hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, savunma veilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARŞI OY

(X)-Dava, davacı şirketin maliki olduğu ... plakalı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-(a) maddesi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

Dosyanın incelenmesinden; Kayseri ili, ... Bulvarı, ... Caddesi üzerinde 26.02.2021 tarihinde yapılan denetimde düzenlenen ve araç sürücüsü ile yolcular tarafından da imzalanan tutanakta; faaliyet konuları arasında ticari amaçlı yolcu taşımacılığı da bulunan davacı şirkete ait araçla şirkete ait personellerin taşındığının belirtildiği görülmektedir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde, "Personel servis aracı: Herhangi bir kamu kurum ve kuruluşu veya özel veya tüzel kişilerin personelini bir akit karşılığı taşıyan şahıs veya şirketlere ait minibüs ve otobüs türündeki ticari araçlardır. Kamu kurum ve kuruluşları ile özel ve tüzel kişilere ait araçların kendi personelini veya yolcusunu taşıma işi bu tanımın kapsamına girmez." hükmü yer almaktadır.

26/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 2918 sayılı Kanun'un Ek 2. maddesi değiştirilerek, "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır.

Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten men edilir.

10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;

a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,

b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,

c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında

belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.

İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;

a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,

b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,

c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün

süreyle trafikten men edilir.

İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten men edilir.

Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.

2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3. maddesi uyarınca işlem tesis edilebilmesi için gerekli izin ve belgeler olmadan ticari amaçla servis taşımacılığının yapılması gerekmekte olup, kendi personelini veya yolcusunu kendi aracıyla taşıma işinin personel servis taşımacılığı kapsamında bir ticari taşıma olmaması nedeniyle, kendi personelini veya yolcusunu kendi aracı ile taşıyan gerçek ve tüzel kişilere 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3. maddesi uyarınca işlem tesis edilebilmesi mümkün değildir.

Diğer taraftan, Kayseri Büyükşehir Belediyesi Personel Servis Araçları Yönetmeliği'nin 1. maddesinde; bu yönetmeliğin, Kayseri Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde yolcu taşıma izni verilen servis araçlarının hangi koşullar altında ve ne şekilde çalışacaklarını, bunların işleticileri ile verilen hizmetten yararlanan kuruluşlar/şahıslar arasındaki ilişkileri, uygulamayı yürütecek ve denetleyecek olan kuruluş ve organların yetki ve sorumluluk alanlarını belirlemek amacıyla hazırlandığı belirtilmiş, "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde "Bu yönetmelik, zorunlu eğitim kapsamında bulunan okul servis araçlarını;

zorunlu eğitim kapsamı dışında kalan (Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezleri, Kreş, Anaokulu ve Yüksek Öğretim) okul servis araçlarını; personel servis araçlarını; alış-veriş merkezleri, marketler ve otellerin ücretsiz müşteri servis araçlarını; şehirlerarası yolcu taşımacılığı yapan (kara, hava ve iç sular) şirketler adına hizmet veren yolcu taşıma servis araçlarını ve kendi personelini taşıyan işletme servis araçlarını kapsar." hükmüne yer verilmiştir.

Bu yönetmelikle kendi personelini taşıyan gerçek ve tüzel kişilere kanunda yer almamasına rağmen güzergah izin belgesi alma zorunluluğu getirilmiş davacı tarafından da dava konusu tutanağın düzenlendiği gün personelini ücretsiz taşımak üzere izin belgesi alınmıştır.

Bu durumda; davacı şirkete ait araç ile davacı şirket bünyesinde çalışan personelin taşındığı ve dolayısıyla söz konusu taşımacılığın 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-a maddesi kapsamına girmediği anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, hukuka aykırı bulunan temyize konu kararın bozulması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.