Danıştay 8. Daire E.2022/1410 K.2025/459

1-... 2- ... 3- ... 4-... 5- ... 6- ... 7- ... 8- ... VEKİLLERİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Kooperatifi VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: İzmir Büyükşehir Belediyesi Ulaşım ve Koordinasyon Merkezi (UKOME) Genel Kurulunun ... tarih ve ... nolu kararının "Dikili ilçe merkezinde İBŞB Karayolu Toplu Taşımacılık Esasları Yönergesi kapsamında alınan, 2017/456 nolu UKOME Genel Kurul kararı ile güzergah ve taşımacı listesi belirlenen mevcut 8 (sekiz) taşımacının çalışmalarının devamı ve güzergah izin belgesi düzenlenmesi"ne ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; ilgili mevzuat hükümleri ile büyükşehir belediyelerine ulaşım ana plânını yapma ve uygulama, ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini plânlama; her türlü servis ve toplu taşıma araçlarının sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirleme ile güzergah izin belgelerinin düzenlenmesi konularında görev ve yetki verildiği, bu görev ve yetkilerin kullanılmasında da mevzuat ve hizmetin gerekleri çerçevesinde idarenin takdir yetkisine sahip olduğu,

uyuşmazlık konusu 8 adet taşımacının/aracın güzergahının önceki dönemlerde 2017/456 nolu ve 2017/595 nolu UKOME Genel Kurulu kararları ile belirlendiği, Dikili Belediye Başkanlığının 29/09/2019 tarih ve 2019/05 nolu istişare raporu ile ilçenin gelişen ve büyüyen ulaşım ihtiyacı doğrultusunda uyuşmazlık konusu 8 adet taşımacının/aracın ilçede taşımacılık faaliyetini sürdüren diğer araçlar ile birlikte çalışmasının uygun olacağının davalı idareye bildirildiği, bunun üzerine bahse konu araçlar hakkında çalışmalarının devamına ve güzergah izin belgesi düzenlenmesine yönelik dava dava konusu işlemin tesis edildiği,

ilçenin ulaşım ihtiyaçları ve ilgili mevzuat hükümleri ile davalı idareye verilen takdir yetkisi çerçevesinde tesis edildiği anlaşılan dava konusu işlemde kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılığın davacı tarafından ortaya konulamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; dava dosyasına davalı idarece sunulan bilgi ve belgelerde; iptali istenilen işlemde zikredilen 8 adet aracın taşımacılık sürelerinin 22/07/2019 tarihinde son bulduğunun belirtildiği ve bu hususta taraflar arasında bir ihtilaf bulunmadığı,

uyuşmazlığa konu araçlara ilk olarak ihale süreci sonrasında taşıma izni verilmesinin, ilanihaye devam edeceği sonucunu doğurmadığı gibi, müdahil davalılara ait araçların, yapılan ihaleye istinaden belirli bir süreyle taşımacılık faaliyetinde bulunmuş olmasının, Dikili ilçe içi taşımacılığında artık süresiz bir şekilde kazanılmış hakkının oluştuğu şeklinde de yorumlanamayacağı, Dikili İlçesi içinde ihtiyaç duyulan toplu taşıma hizmetinin, ilgili mevzuat hükümleriyle kurala bağlanan süreç işletilerek öncelikle hizmetin asli sorumlusu olan İzmir Büyükşehir ve Dikili Belediyesine ait toplu taşıma araçlarıyla karşılanması gerektiği,

bu yöntemle karşılanamaması durumunda ise, açıklık, rekabetin sağlanması ilkeleri gözetilerek mevzuata uygun olarak ihale süreci işletilmek suretiyle giderilmesi gerekirken, bu yol izlenmeksizin tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, ... İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacı kooperatifin Dikili-İzmir güzergahında taşımacılık yapması ilçe içi taşımacılık faaliyetinde bulunmaması nedeniyle ilçe içi taşımacılığın düzenlenmesine yönelik UKOME kararının iptali isteminde bulunmasında meşru, kişisel, güncel menfaatinin bulunmadığı, dava konusu işlemdeki söz konusu taşımacıların var olan taşımacılık faaliyetlerinin Dikili ilçesinin her geçen gün büyüyüp gelişmesi ve yeni güzergahlara ihtiyaç duyulması nedeniyle sürdürülmesi yönündeki işlemin mevzuata ve kamu yararına uygun olduğu ileri sürülmektedir.

Müdahiller tarafından, davacı kooperatifin çalıştığı güzergah nedeniyle dava konusu işlemin iptalini istemekte meşru, güncel, kişisel menfaati bulunmadığı, bu nedenle ehliyet ret kararı verilmesi gerektiği, müvekkillerinin kullandığı plakaların ticari tahditli plakalar olduğu, Danıştay içtihatlarına göre ilçe içi taşımacılıkta ilçe içi tahditli araçların kazanılmış hakkı olduğu, ihale yönteminin yeni bir hat açılması durumunda uygulanabileceği, eskiden beri taşımacılık yapan ve kazanılmış hakkı olan taşımacılar yönünden uygulanamayacağı, dava konusu güzergah izin belgelerinin İBB Karayolu Toplu Taşımacılık Yönergesi'ne uygun olarak yenilendiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ

Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemleri hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerinde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.