Danıştay 7. Daire E.2022/191 K.2022/3669

Dava konusu istem: Davacı adına tescilli … tarih ve … sayılı beyanname muhteviyatı eşyalar için alınan mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin kararın ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla iptal edildiği, söz konusu karara yönelik temyiz isteminin Danıştay Yedinci Dairesinin 17/05/2019 tarih ve E:2019/1074, K:2019/3368 sayılı kararı ile incelenmeksizin reddi üzerine idari işlem nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen 311.000,00 TL maddi ve ticari itibar kaybı iddiasıyla 500.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, eşyanın ithalat işlemlerinin tamamlanması üzerine üçüncü kişilere satışının gerçekleştirildiği ve eşya üçüncü kişinin antreposunda iken yapılan denetim sonucunda eşyanın beyan edilenden farklı bir pozisyonda gözetim uygulmasına tabi olduğundan bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesi uyarınca para cezası kararı alınarak eşyanın mülkiyetinin kamuya geçirildiği, ancak bu işlemlerin Mahkeme kararıyla iptal edildiği, dolayısıyla işlemlerinin hukuka aykırı şekilde tesis edildiğinin karara bağlandığı,

olayda beyanname konusu eşyanın Bursa İl Tarım Ve Hayvancılık Müdürlüğünce yurt içi satışa izin verilmediğinden, Tasfiye Yönetmeliği kapsamında yeniden ihraç amaçlı olarak üç kere bekletilmeyecek eşya kapsamında satışa sunulduğu, ancak hiç teklif almadığı, dördüncü kere yapılan satışında düşük teklif alan balık cinsi eşyanın 18/08/2017 tarihli ihalede 75.900,00-TL satış bedeli ile satışının yapıldığı ve satış tutarının emanet hesabında tutulduğu, anılan tutarın davacıya iadesinin mümkün olduğu,

dolayısıyla davacının dava açmada menfaati bulunmadığı iddia edilmiş ise de davalı idare tarafından yapılan satışların yurt içine yapılmasının uygun olmadığı kararıyla ihaleye çıkarıldığı, tasfiye kapsamında beşinci İhale kapsamında satışı yapılan ürünün satışların niteliği, balıkların beklediği süre, geçirdiği safahat sebebiyle oluşan durumlar gözetilerek gerçek değerinde satılmasının beklenemeyeceğinin açık olduğu, davacı tarafından balık cinsi eşyanın satışına ilişkin olarak … tarihinde … ve … sayılı toplam 311.040,00-TL tutarlı faturaların düzenlendiği,

01/09/2017 tarihinde ise satışı yapılan firmadan davacı adına … tarih ve … sayılı 311.040,00-TL tutarlı iade faturasının düzenlendiği, dolayısıyla anılan faturalarla ürünün piyasa değerinin 311.040,00-TL olduğunun açıkça anlaşıldığı, davalı idare savunma ve eklerinde ise anılan tutara ilişkin olarak yapılan bir itirazın bulunmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, davacının 311.000,00-TL tutarındaki maddi tazminat talebinin kabulüne, şirketin ticari itibar kaybına uğradığından bahisle talep edilen 500.000,00-TL yönünden ise;

davacı tarafından idarenin haksız eylemi neticesinde satmış oldukları ürünlerden şüphe duyan birçok firmanın davacıdan mal alımını durdurarak başka firmalarla çalışmaya başlamasından dolayı davacı şirketin 2016 yılında 9.450.000,00-TL olan cirosunun 2017 yılında 4.320.000.00-TL'ye düştüğünden bahisle şirketin ticari itibar kaybına karşılık 500.000,00-TL tutarında tazminat talep edilmiş ise de.

Mahkemelerce idarenin işlem ve eylemleri nedeniyle uğranılan ticari itibar kaybına ilişkin zararların tazminine karar verilebilmesinin uğranıldığı iddia edilen zararın idarenin eyleminden kaynaklandığına yönelik illiyet bağının bilgi ve belgelerle açık ve somut biçimde ispatlanması gerektiği, davacı tarafından dayanak olarak sunulan yıllar içerisinde farklı ciroların gerçekleşmesinin ticari yaşamın bir parçası olduğu, ciro düşüşünün doğrudan davalı idarenin eyleminden kaynaklandığının ortaya konulamadığı görüldüğünden bu talebin reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne kısmen de reddine;

dava konusu şirketin ticari itibar kaybından kaynaklanan 500.000,00-TL tazminat talebinin reddine, 311.000,00-TL maddi zararın ise dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurularına konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davacı tarafından, işlemin açıkça hukuka aykırı olduğunun yargı kararıyla ortaya çıktığı, mevcut zararlarının karşılanması gerektiği; davalı idarece, eşyanın balık olması nedeniyle bekletilmeden satışının gerçekleştiği ve elde edilen 75.900 TL bedelin davacı tarafça alınmadığı, idarenin ağır kusurunun aranması gerektiği ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARI

Davalı idarece, işlemlerin hukuka uygun olduğu; davacı tarafından, hukuka aykırılığı tespit edilen işlem nedeniyle uğranılan zararların tazmin edilmesi gerektiğ savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Tarafların temyiz istemlerinin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.