Danıştay 7. Daire E.2022/2273 K.2025/574

... Gümrük Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Metal Ürünleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacı adına tescilli ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı "kullanılmış hurda prinç" cinsi eşyanın menşe belgesinin geçerliliğinin İran yetkili makamlarından sorulduğu ancak süresi içerinde nihai bir cevap alınamadığı ve Irak'tan ithal edildiğinin tespit edildiğinden bahisle çevre katkı payı tahakkuku ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki itirazın zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla. İran ile Türkiye Cumhuriyeti arasında imzalanan tercihli ticaret anlaşması kapsamında İran menşeli olarak beyan edilen "kullanılmış hurda prinç" cinsi eşyanın taşınması için kullanılan ambalajlarda Irak Ülkesine ilişkin ibarelerin yer aldığının görülmesi üzerine,

eşyanın menşeine dair İran yetkili makamlarınca yazışma yapıldığı ancak, 10 aylık süre içerisinde nihai cevap alınmadığından Avrupa Birliği ve Dış Ticaret Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı yazıları uyarınca, tercihli ticaret anlaşmasından faydalanılamayacağından bahisle davaya konu işlem tesis edilmiş ise de, eşyanın menşei konusunda makul şüphe durumlarında beyanın doğruluğunun tespiti için belirlenen 10 aylık süre içinde cevap alınamaması veya yeterli bilgi bulunmaması halinde ithalatçı gümrük idaresinin anlaşma hükümlerinin uygulanmayabileceği yönündeki düzenlemeyle söz konusu yaptırımın idarenin ihtiyarına bırakıldığı,

emredici nitelik taşımadığı, kaldı ki sonradan kontrol aşamasında vergi ile tercihli vergi arasındaki fark kadar teminat alınarak yükümlü aleyhine işlem tesis edilebilme imkanının bulunduğu, davacıya kusur atfedilemeyecek durumlar gerekçe gösterilerek kanunla ve ülkeler arası ikili anlaşmalarla tanınan vergisel avantajlardan faydalandırılmamasının mevzuata ve hakkaniyete aykırı düşeceği ayrıca, idarece sadece eşyanın ithalinin yapıldığı İran gümrük idaresine menşe konusunda bilgi sorulmakla yetinildiği,

"kullanılmış hurda prinç"lerin içine konulduğu ambalajın üzerinde Irak Ülkesine dair ibarelerin yazılmış olmasının menşe ülkesinin İran olmadığı sonucuna ulaştırabilecek yeterlikte somut bir tespit sayılmadığı anlaşıldığından, eksik inceleme ve varsayıma dayalı olarak, eşyanın Irak menşeili olduğundan hareketle ve anılan ülkeden hurda ithalinin yasak olduğundan bahisle tahakkuk ettirilen çevre katkı payında ve karara bağlanan para cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

İran'dan ithal edilen davaya konu eşyaların, Irak'tan ithal edilmesi halinde yasak eşya konumuna girdiği, eşyaların taşınmasında kullanılan çuvalların Irak ülkesine ait yazı v.b. semboller ihtiva ettiği dolayısıyla, eşyanın menşeinin Irak olduğu, İran makamlarından süresi içerisinde cevap alınmadığı tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyize konu kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Temyiz başvurusu, davacı adına tescilli ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı "kullanılmış hurda bakır" cinsi eşyanın menşeinin İran yetkili makamlarından sorulduğu ancak süresi içerinde nihai bir cevap alınamadığı Irak menşeli olduğundan bahisle çevre katkı payı tahakkuku ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptaline yönelik istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması istemiyle yapılmıştır.

Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı "Irak ve Suriye'den Metal Külçe İthalatı" konulu yazısı kapsamında Irak'tan yapılacak hurda metal ve külçe ithalatı ile radyoaktif maddelerin ve silah/mühimmat gibi patlayıcıların ülkemize girmesinin yasaklandığı, söz konusu ithalata ancak belli koşullarla izin verildiği,

davaya konu beyanname muhteviyatı eşyanın da metal hurda olduğu ve söz konusu eşyaların taşındığı ambalajlar üzerinde Irak ülkesine ait adres ve telefon numarası gibi bir kısım ibarelerin bulunduğu hususunun muayene memurunca fiziki muayene sonucunda düzenlenen müzekkere ile tespit edildiği halde hurdaların içinde yer aldığı çuval üzerindeki adres ve telefon bilgisinin davacı şirketin idareye itiraz dilekçesinde belirttiği gibi sadece basılı şekilde üretilen bir ambalaj malzemesi mi olduğu yoksa göndericiyi gösterecek surette yazılan yazıları mı içerdiği, söz konusu Iraktaki firmanın iştigal konusunun ne olduğu,

yani davacı şirketin dosya içeriğinde belirttiği gibi şeker işiyle iştigal edip etmediği ya da hurda ticareti ile uğraşıp uğraşmadığı ve söz konusu hurdanın niteliği, yasaklı olup olmadığı gibi hususlarda tespite yer veren herhangi bir bilgi belgenin idarece dosyaya ibraz edilmediği, sadece menşe belgesi konusunda İran yetkili makamlarınca yapılan yazışmaya 10 aylık süre içerisinde cevap alınamadığından bahisle tesis edilen işlemin eksik tespit ve incelemeye dayanması cihetiyle hukuka uygun olmadığı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, yukarıda anılan gerekçeyle temyiz isteminin reddi gerektiği oyuyla Dairemiz kararının gerekçesine katılmıyorum.