Danıştay 7. Daire E.2022/2300 K.2024/5313

Dava konusu istem: Davacı adına, bandrolsüz sigara bulundurduğunun tespit edildiğinden bahisle, takdir komisyonu kararına dayanılarak 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu’nun 13. maddesinin 5. fıkrası uyarınca 2014 yılının Kasım dönemi için re'sen tarh edilen özel tüketim vergisi, bu vergi üzerinden kesilen vergi ziyaı cezası ile hesaplanan gecikme faizinin tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, dava konusu ödeme emrinin dayanağı ihbarnamenin iki kez tebliğe çıkarıldığı, ilk tebliğe çıkarıldığı 28/06/2020 tarihinde tebliğ alındısına "adreste bulunamadı" şerhi düşülerek ve görevli memur tarafından imzalanarak tebliğ evrakının çıkış merciine iade edildiği, ikinci tebligatın kapıya yapıştırılmak suretiyle yapıldığı, davalı idareye gönderilmek üzere düzenlenen tebligat pusulasında tebliğ evrakını gönderen idareye ilişkin herhangi bir şerhin yer almadığı,

Mahkemelerince, tebliğ evrakının, gönderildiği idareden alınabileceği şerhini içeren ikinci bir nüshanın bulunup bulunmadığı yönünde verilen ara kararına davalı idarece gönderilen cevabın incelenmesinden, davacının kapısına yapıştırılan pusula örneğinin kapıya yapıştırılma nedeniyle ibrazının mümkün olmadığı belirtilerek hukuka uygunluk denetimi yapılmasına imkan vermeyen boş bir örneğinin sunulduğu görüldüğünden, ödeme emrinin dayanağı ihbarnamenin davacıya usulüne uygun bir şekilde tebliğ edildiği hususunun ispat yükü üzerinde bulunan davalı idare tarafından ortaya konulamadığı, tebligatın usulüne uygun yapılmadığı sonucuna varıldığından,

kesinleşmemiş amme alacaklarının tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

17/07/2020 tarihinde yapılan tebligata ilişkin pusulada, tebliğ evrakının gönderildiği adresten alınabileceğine dair şerhi içeren pusulanın kapıya yapıştırıldığı, pusulanın kapıya yapıştırılmış olması nedeniyle dosyaya sunulamadığı, tebligatın usulüne uygun olarak yapıldığı, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Tebligatın yapıldığı iddia edilen tarihte Covid 19 pandemisi ve kronik hastalığının olması nedeniyle ikamet adresinden ayrılmadığı, tarafına yapılan herhangi bir tebligatın bulunmadığı, istemin reddinin gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Dava konusu ödeme emrinin dayanağı ihbarnamenin davacının adres kayıt sistemindeki adresine iki kez tebliğe çıkarıldığı, ilk tebliğe çıkarıldığı 28/06/2020 tarihinde tebliğ alındısına "adreste bulunamadı" şerhi düşülerek, görevli memur tarafından imzalanarak tebliğ evrakının çıkış merciine iade edildiği, aynı adrese 17/07/2020 tarihinde 2. defa gidildiği, tebliğ alındısının üzerinde, davacının adresinde bulunamaması nedeniyle tebliğ evrakının gönderildiği idareden alınabileceği bilgisini içeren "tebligat pusulası muhatap nüshası"nın kapıya yapıştırıldığına dair bir ibareye yer verilmediğinden,

dava konusu ödeme emrinin dayanağı ihbarnamenin usulüne uygun olarak tebliğ edilmediği, dolayısıyla kesinleştiğinden de söz edilemeyeceğinden, hüküm fıkrasında sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmadığı, temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına, bandrolsüz sigara bulundurduğunun tespit edildiğinden bahisle, takdir komisyonu kararına dayanılarak 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu’nun 13. maddesinin 5. fıkrası uyarınca 2014 yılının Kasım dönemi için re'sen tarh edilen özel tüketim vergisi, bu vergi üzerinden kesilen vergi ziyaı cezası ile hesaplanan gecikme faizinin tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 7061 sayılı Kanun'un 17. maddesiyle değişik ve 01/01/2018 tarihinden itibaren yürürlükte olan "Tebliğ Evrakının Teslimi" başlıklı 102. maddesinde.

"Bu Kanun'un 101. maddesinin birinci fıkrasının (3) numaralı bendinde sayılan adrese (MERNİS) tebliğe çıkılan hallerde, tebliğ yapılacak kişinin adresinde bulunamaması durumunda bu durum, posta memuru tarafından tebliğ alındısı üzerine şerh ve imza edilerek, tebliğ evrakı gönderildiği idareye iade edilir. Bunun üzerine tebliği çıkaran merci tarafından tayin olunacak münasip bir süre sonra yeniden tebliğe çıkarılır.

İkinci defa çıkarılan tebliğ evrakı da aynı sebeplerle tebliğ edilemezse, tebliğ evrakının gönderildiği idareden alınabileceği şerhini içeren bir pusula kapıya yapıştırılır. Bu durum, posta memuru tarafından tebliğ alındısı üzerine şerh ve imza edilerek, tebliğ evrakı, gönderildiği idareye iade edilir.

Tebliğ evrakının pusulanın yapıştırıldığı tarihten itibaren on beş gün içerisinde muhatabı tarafından alınması hâlinde alındığı günde, bu süre içerisinde alınmaması hâlinde ise on beşinci günde tebliğ yapılmış sayılır." hükmüne ve anılan maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasların belirlenmesi hususunda verilen yetkiye istinaden Maliye Bakanlığınca çıkarılan 485 Sıra No'lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği'nin ekinde de, 213 sayılı Kanun'un 102. maddesinde kapıya yapıştırılacağı belirtilen tebligat pusulası örneğine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacı adına, bandrolsüz sigara bulundurduğunun tespit edildiğinden bahisle, takdir komisyonu kararına istinaden yapılan cezalı tarhiyata ilişkin vergi ceza ihbarnamesinin 18/04/2019 tarihinde kapıya pusula yapıştırılmak suretiyle tebliğ edildiği, ihbarnameye karşı dava açılmaması üzerine de vergi ve cezalar ile hesaplanan gecikme faizinin tahsili amacıyla dava konusu ödeme emrinin düzenlendiği anlaşılmaktadır.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 7061 sayılı Kanun ile değişik 102. maddesinin uygulanmasına ilişkin usul ve esasların belirlenmesi hususunda Maliye Bakanlığınca çıkarılan 485 Sıra No'lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği'nin ekinde, 213 sayılı Kanun'un 102. maddesinde kapıya yapıştırılacağı belirtilen tebligat pusulası örneği yer almaktadır.

Bu örnek incelendiğinde, biri tebliği çıkaran idarede kalacak diğeri ise muhatabın kapısına yapıştırılacak iki farklı tebligat pusulası öngörüldüğü, bunlardan muhatabın kapısına yapıştırılacak olanında, ikinci defa çıkarılan tebliğ evrakının da aynı sebeplerle tebliğ edilememesi durumunda kapıya yapıştırılacak olan ve tebliğ evrakının gönderildiği idareden alınabileceği şerhini içeren matbu bir ifadenin yer aldığı; idarede kalacak olanında ise, muhataba, tebliği çıkaran idareye ve tebliğe çıkan memura ilişkin bilgiler ile barkod numarası ve tarih bilgisine yer verildiği görülmektedir.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 102. maddesine göre ikinci defa çıkarılan tebliğ evrakının da aynı sebeplerle tebliğ edilememesi durumunda, adreste bulunamama, adresin kapalı olması vb. sebepler ile birlikte tebliğ evrakının gönderildiği idareden alınabileceği şerhini içeren tebligat pusulasının (muhatap) kapıya yapıştırıldığına dair hususun tebliğ zarfı üzerine şerh ve imza edilerek, adresin kapısına "Tebligat Pusulası (Muhatap)" başlıklı matbu pusulanın doldurularak yapıştırılmasının yeterli olduğu anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla, bu şartların yerine getirilmesi halinde, Vergi Usul Kanunu uyarınca taşıması gerekli unsurları içerecek şekilde matbu olarak yer alan tebligat pusulasının, muhatabın kapısına yapıştırılacak olması nedeniyle dosyaya ibrazının mümkün olamayacağı da dikkate alındığında, muhatabın kapısına yapıştırıldığının kabulü gerekecektir.

Olayda; dava konusu ödeme emrinin dayanağı ihbarnamenin davacının adres kayıt sistemindeki adresine iki kez tebliğe çıkarıldığı, ilk tebliğe çıkarıldığı 28/06/2020 tarihinde tebliğ alındısına "adreste bulunamadı" şerhi düşülerek, görevli memur tarafından imzalanarak tebliğ evrakının çıkış merciine iade edildiği, aynı adrese 17/07/2020 tarihinde 2. defa gidildiği, yukarıda açıklanan mevzuat hükmü uyarınca 2. defa tebliğe gidildiğinde tebliğ alındısının üzerine,

davacının adresinde bulunamaması nedeniyle tebliğ evrakının gönderildiği idareden alınabileceği bilgisini içeren "tebligat pusulası muhatap nüshası"nın kapıya yapıştırıldığına dair herhangi bir şerhin düşülmediği, mahkeme tarafından ara kararıyla anılan şerhi içeren farklı bir nüshanın bulunup bulunmadığının sorulmasına karşın davalı idarece kanunun aradığı usule uygun bir tebliğ evrakının sunulmadığı, dolayısıyla dava konusu ödeme emrinin dayanağı ihbarnamenin usulüne uygun olarak tebliğ edilmediği sonucuna varılmaktadır.

Bu durumda, ödeme emri içeriği amme alacağının usulüne uygun olarak tebliğ edilmek suretiyle kesinleştiğinden söz edilemeyeceğinden, dava konusu ödeme emrini iptal eden mahkeme kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu kararda sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmamıştır.