Danıştay 7. Daire E.2022/2981 K.2023/4611

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti

Bozma kararı üzerine, davacının 2009 yılı hesaplarının özel tüketim vergisi yönünden incelenmesi neticesinde düzenlenen … tarih ve … sayılı vergi inceleme raporunda; nihai tüketicilere satmak amacıyla 07/09/2009 tarihinde satın aldığı … tarih ve …sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı … şasi numaralı araca ilişkin olarak alış bedelinden daha düşük tutarda matrah beyan edildiği, eksik beyan edildiği saptanan matrah farkı üzerinden 10.534,00 TL tutarında özel tüketim vergisinin re'sen tarhının önerildiği, söz konusu vergi tutarı için 21/02/2013 tarihinde sağlanan uzlaşma üzerine uzlaşılan tutarın davacı tarafından ödendiği,

davalı idarece aynı araca ilişkin olarak beyan edilen ithalat tutarının gerçeği yansıtmadığının tespit edildiğinden bahisle davacının 26/09/2014 tarihinde takdir komisyonuna sevk edildiği, … tarih ve …no'lu takdir komisyonu kararında, ''…şasi numaralı araç için tespit edilen gümrük kıymet farkının 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'na ekli (II) sayılı listedeki 87.03 tarife pozisyonunda ''diğerleri'' grubunda vergilendirilmesi gerektiğinden, 2009 yılı Eylül dönemine ait özel tüketim vergisi matrahının 118.921,60 TL olduğuna oy birliği ile karar verildiği'' ifadelerine yer verildiği,

ancak matrah takdirine ve mükellefe yönelik ayrıca bir bilgiye yer verilmediği, gerek davalı idarece, gerekse takdir komisyonunca yasayla tanınan inceleme ve araştırma yetkileri kullanılmak suretiyle davacı nezdinde ihtilaf konusu döneme ilişkin olarak herhangi bir incelemenin yapılmadığı, matrah takdirinin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 30. maddesinde yer alan takdir sebeplerinden hangisine istinaden yapıldığı belli olmadığı gibi, vergi matrahının nasıl hesaplandığı da açıklanmadığından,

herhangi bir araştırma, inceleme içermeyen ve nasıl belirlendiği anlaşılamayan tutarın vergi matrahı olarak takdir olunması suretiyle re'sen tarh edilen özel tüketim vergisi ile kesilen vergi ziyaı cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu vergi ve cezanın iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Nihai tüketicilere satmak amacıyla satın alınan aracın özel tüketim vergisi matrahının eksik beyan edilmesi üzerine tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının satışını gerçekleştirdiği … şasi numaralı aracın özel tüketim matrahının eksik beyan edildiğinden bahisle 2009 yılının Eylül dönemine ilişkin re'sen tarh edilen özel tüketim vergisi ile kesilen vergi ziyaı cezasının iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 1. maddesinin (b) bendinde, Kanun'a ekli (II) sayılı listedeki mallardan kayıt ve tescile tabi olanların ilk iktisabının bir defaya mahsus olmak üzere özel tüketim vergisine tabi tutulacağı.

2. maddesinin (b) bendinde, ilk iktisabın, (II) sayılı listedeki mallardan Türkiye'de kayıt ve tescil edilmemiş olanların kullanılmak üzere ithalini, müzayede yoluyla veya kayıt ve tescil edilmiş olsa dahi 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümlerine göre iade edilenler de dahil motorlu araç ticareti yapanlardan iktisabını, motorlu araç ticareti yapanlar tarafından kullanılmaya başlanmasını, aktife alınmasını veya adlarına kayıt ve tescil ettirilmesini ifade ettiği, 3. maddesinin (a) bendinde, mal teslimi veya ilk iktisap hallerinde, vergiyi doğuran olayın malın teslimi veya ilk iktisabı olduğu.

11. maddesinin 3. fıkrasında ise, (II) sayılı listede yer alan mallar için verginin matrahının bunların teslimi, ilk iktisabı ve ithalinde, hesaplanacak özel tüketim vergisi hariç, katma değer vergisi matrahını oluşturan unsurlardan teşekkül edeceği hükme bağlanmıştır.

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 20. maddesinde, teslim ve hizmet işlemlerinde matrahın, bu işlemlerin karşılığını teşkil eden bedel olduğu, bedel deyiminin ise, malı teslim alan veya kendisine hizmet yapılan veyahut bunlar adına hareket edenlerden bu işlemler karşılığında her ne suretle olursa olsun alınan veya bunlarca borçlanılan para, mal ve diğer suretlerde sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaat, hizmet ve değerler toplamını ifade ettiği; 21. maddesinde ise, ithalatta verginin matrahının, ithal edilen malın gümrük vergisi tarhına esas olan kıymeti olduğu belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, dava konusu edilen vergi ve cezanın dayanağı olan takdir komisyonu kararında, uyuşmazlık konusu aracın 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'na ekli (II) sayılı listedeki 87.03 tarife pozisyonunda ''diğerleri'' grubunda vergilendirilmesi gerektiğinden tespit edilen gümrük kıymet farkı üzerinden özel tüketim vergisi hesaplandığının belirtildiği, davalı idarenin savunma dilekçesi ekinde Mahkemeye sunulan işlem dosyasında da, takdir komisyonu kararına done olabilecek bilgi ve belgelerin (Gümrük ve Ticaret Bakanlığı İstanbul Gümrük Muhafaza Kaçakçılık ve İstihbarat Müdürlüğünün davalı idareye gerekli inceleme yapılması amacıyla gönderdiği yazı, kaçak eşya tespit varakası, vb.) olduğu görülmektedir.

Bu durumda, her ne kadar Mahkemece takdir komisyonu kararının dayanağının olmadığı ve eksik inceleme yapıldığı gerekçesiyle vergi ve cezanın iptaline hükmedilmiş ise de, takdir komisyonunca karara bağlanan matrahın hukuka uygunluğunun anılan bilgi ve belgelerin incelenmesi ve gerekli görülmesi halinde matrahın hesaplanma yönteminin davalı idareye sorularak açıklığa kavuşturulması suretiyle ulaşılacak sonuca göre yeniden verilmek üzere temyize konu kararın bozulması gerekmiştir.