Danıştay 7. Daire E.2022/3503 K.2024/4884

Dava konusu istem: Davacı tarafından, muris annesi ...'tan veraseten intikal eden ve üzerinde kısıtlılık şerhi bulunan 13 adet gayrimenkul değerinin 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu'nun 30. maddesine istinaden 1/10 oranında gösterilmek suretiyle veraset ve intikal vergisi beyannamesi verilmesi üzerine, 1319 sayılı Kanun'un 30. maddesinin veraset ve intikal vergisi beyanında beyan edilecek değerinin tespitinde herhangi bir hüküm ifade etmeyeceğinden bahisle takdir komisyonu kararına istinaden fark matrah üzerinden tarh edilen 2019 yılı veraset ve intikal vergisinin ve takdir komisyonu kararının iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; olayda kuru mülkiyete ilişkin istisna maddesinin kanunlaşma sürecinde ve 21 Seri No'lu Veraset Ve İntikal Vergisi Kanunu Genel Tebliği'nde kuru mülkiyet ifadesinden intifa hakkının kastedildiğinin anlaşıldığı,

kısıtlılık halinde, mülkiyet hakkı ile gayrimenkulden yararlanma hakkının (kısıtlı da olsa) aynı kişide kalmaya devam ettiği, dolayısıyla kısıtlı olan taşınmazda hukuken kullanamama halinin mevcut olduğu fakat fiilen kısıtlılıktan kaynaklı üçüncü kişinin kullanımından bahsedilemeyeceği, dolayısıyla kısıtlılık halinin malikin kuru mülkiyete sahip olunmasını sağlamayacağı, kısıtlı olarak davacıya intikal eden taşınmazların veraset ve intikal vergisinden istisna olmadığı,

gayrimenkullerin ticari işletmeye dahil olsun veya olmasın emlak vergisine esas olan değerle değerleneceği, bu değer belirlenirken taşınmazın kısıtlı olup olmamasının bir öneminin bulunmadığı, kısıtlı olan taşınmazlarda kısıtlamanın devam ettiği sürece 1/10 oranında emlak vergisi tahsil edilmesinin bir istisna hükmü değil tahsilatı öteleyen bir düzenleme olduğu, bu sebeple davacı tarafından veraset ve intikal vergisine esas teşkil eden değerler beyan edilirken 1/10 oranında beyanda bulunulmasının hukuken mümkün olmadığı,

bu nedenle takdir komisyonu tarafından belirlenen fark matrah üzerinden veraset ve intikal vergisi tarh edilmesinde hukuka aykırılık bulunmamakla birlikte takdir komisyonu kararının son üç sırasında yer alan ... ada ... parselden kaynaklı takdir edilen değerlerden kaynaklı veraset ve intikal vergisinin sebebi izah edilemediğinden ve mükerrer olduğu görüldüğünden hukuka uyarlık bulunmadığı; takdir komisyonu kararının ise hazırlık işlemi olduğu,

kesin ve icrai niteliğinin bulunmadığı gerekçesiyle, takdir komisyonu kararının son üç sırasında yer alan ... ada ... parselden kaynaklı takdir edilen değerlerden kaynaklı veraset ve intikal vergisinin iptaline, artan veraset ve intikal vergisi yönünden davanın reddine; takdir komisyonu kararının iptali istemi yönünden davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurularına konu kararın, davanın incelenmeksizin reddine ilişkin kısmının taraflarca istinaf edilmeyerek kesinleştiği; uyuşmazlığın bu aşamada dava konusu tarhiyata ilişkin olduğunun anlaşıldığı, Mahkeme kararının davanın kabulüne ilişkin kısmının ise hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği;

davacıya miras yoluyla intikal eden taşınmazların, imar planında, bölünmüş taşıt yolu, karayolları yol kenarı koruma kavşağı, sağlık tesisi alanı, trafo alanı, idari hizmet alanı, sosyal tesis alanı, açık spor tesisi alanı, enerji nakil hattı ve park alanlarında kaldığının taraflar arasında ihtilafsız olduğu,

bu durumun taşınmazın sahibine doğrudan ekonomik fayda sağlama imkanını ortadan kaldırdığı ve söz konusu taşınmazın bir kısmının davacılara kuru mülkiyet halinde intikal ettiği sonucuna varıldığından davalı idarece, intikal eden taşınmaz için hesaplanması gereken veraset ve intikal vergisinin kamuya ayrılan bu kısımlar düşüldükten sonra kalan kısım üzerinden hesaplanması gerektiği hususu dikkate alınmaksızın yapılan dava konusu tarhiyatta hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle davacı istinaf başvurusunun kabulü ile kararın davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasının kaldırılmasından sonra veraset ve intikal vergisinin iptaline;

davalı idarenin istinaf başvurusunun ise reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın iptale ilişkin hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.