Danıştay 7. Daire E.2023/1148 K.2025/1627

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin... tarih ve E:...

K:... sayılı kararıyla; dosyanın incelenmesinden, davacının hisselerini 28/01/2021 tarihli genel kurul kararıyla devrederek şirket ortaklığından ayrıldığı, şirket adına düzenlenen ödeme emrinin 21/12/2021 tarihinde tebliğ edildiği, uyuşmazlık konusu ödeme emrinin ise 31/12/2022 tarihinde düzenlendiğinin görüldüğü, araç, deniz taşıtı, iş makinesi, sivil havacılık sorgulamalarının yapıldığı ve amme alacağının asıl borçlu şirketten tahsil edilemeyeceğine dair 03/12/2021 tarihli tutanağın düzenlendiği,

dolayısıyla, malvarlığı araştırmalarının şirket adına düzenlenen ödeme emrinin tebliğinden önce, başka bir ifadeyle, borç şirket nezdinde usulüne uygun şekilde kesinleştirilmeden yapıldığı görüldüğünden, şirket hakkındaki malvarlığı araştırmalarının usulüne uygun bir şekilde yapıldığı hususu ortaya konulmadan, davacı adına şirket ortağı sıfatıyla takibe geçilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Olayda, 21/04/2021 tarihli Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde ilan edilen 28/01/2021 tarihli ortaklar kurulu kararı ile mevcut hisselerini devrederek ortaklıktan ayrılan davacının hisse devir tarihine kadar tahakkuk etmiş ve ödenmemiş vergi borçlarından sorumlu olduğu, tahakkuk ve vade tarihleri bu tarihten sonraya rastlayan vergiler nedeniyle herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığı, bu durumda, dava konusu ödeme emri içeriği alacakların vadesinin 14/10/2021 olarak belirlendiği,

alacakların vade tarihleri, dolayısıyla amme alacağının doğduğu zamanın, davacının ortaklık sıfatının sona erdiği tarihten sonraya rastladığının anlaşılması karşısında, dava konusu ödeme emrinde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 35. maddesinin 3. fıkrasında, amme alacağının ödenmesi gerektiği zamanın yanında, alacağın doğduğu zamanda da pay sahiplerinin sorumluluğuna gidilebileceğinin öngörülmüş olması, alacağın doğumunun ise vergiyi doğuran olayın meydana geldiği dönemi kapsaması karşısında, ödeme emri içeriği alacakların vade tarihlerinin, dolayısıyla, amme alacağının doğduğu zamanın, davacının şirket ortaklığı sıfatının sona erdiği tarihten sonraya rastladığının anlaşılması nedeniyle sorumluluğuna gidilemeyeceğinin kabulü yönündeki yargıda isabet bulunmadığı, ödeme emrinin diğer yönlerden hukuka uygunluğunun incelenmesi suretiyle yeniden karar verilmek üzere temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... İnşaat Turizm Madencilik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden tahsil edilemeyen özel tüketim vergisi, vergi ziyaı cezası, özel usulsüzlük cezası ve gecikme faizinden oluşan amme alacaklarının tahsili amacıyla davacı adına şirket ortağı sıfatıyla düzenlenen ödeme emrinin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 35. maddesinin 1. fıkrasında, limited şirket ortaklarının, şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağından sermaye hisseleri oranında doğrudan doğruya sorumlu olacakları ve bu Kanun hükümleri gereğince takibe tabi tutulacakları, 2. fıkrasında, ortağın şirketteki sermaye payını devretmesi halinde, payı devreden ve devralan şahısların devir öncesine ait amme alacaklarının ödenmesinden 1. fıkra hükmüne göre müteselsilen sorumlu tutulacağı.

3. fıkrasında, amme alacağının "doğduğu" ve "ödenmesi" gerektiği zamanlarda pay sahiplerinin farklı şahıslar olmaları halinde bu şahısların, amme alacağının ödenmesinden 1. fıkra hükmüne göre müteselsilen sorumlu olacakları düzenlenmiş. 55. maddesinde ise, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere, on beş gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emri ile tebliğ olunacağı hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Vergi kanunlarının vergiyi bağladığı olayın meydana gelmesi veya hukuki durumun tekemmülü ile doğan ve vergi yükümlüsünün borcunu teşkil eden vergi alacağı, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 19. maddesinde düzenlenmiş, aynı Kanun'un 20. ve 21. maddelerinde tanımlanan tarh ve tebliğden sonra tahakkuk ettiği belirtilmiş, izleyen 22. maddede ise tahakkuk, tarh ve tebliğ edilen bir verginin ödenmesi gereken safhaya gelmesi şeklinde tanımlanmıştır.

6183 sayılı Kanun'un 35. maddesinde, limited şirket ortaklarını, şirketten tahsiline olanak bulunmayan kamu alacaklarının ödenmesinden doğrudan doğruya payları oranında sorumlu tutan kural karşısında, tahsili gereken kamu alacağını doğuran vergilendirmenin ait olduğu dönemde, başka bir ifadeyle vergiyi doğuran olayın gerçekleştiği vergilendirme döneminde şirketin paylarına sahip ortakların, bu dönemden sonra paylarını devretmiş olsalar da ortaklık sıfatının sürdüğü dönemlere ilişkin şirketin kamu borçlarından sorumluluklarının kalkması söz konusu edilemez.

Bununla birlikte, öngörülen sorumluluk ortağın payının bulunduğu döneme ilişkin olduğu gibi, şirket adına tahakkuk ederek ödenmesi gereken safhaya gelen, yani kamu alacağı niteliği kazanan vergi ve cezanın doğduğu gün ile 6183 sayılı Kanun'un 37. maddesinin 3. fıkrası uyarınca ödeme müddetinin son günü olan, vadesinde de ödenmeyen alacağın ödenmesi gereken zamanlarda pay sahiplerinin farklı şahıslar olmaları halinde bu şahısların amme alacağının ödenmesinden müteselsilen sorumlu olacakları kabul edilmiştir.

Her ne kadar temyize konu kararda, ödeme emri içeriği alacakların vade tarihinin 14/10/2021 olarak belirlendiği, alacakların vade tarihlerinin, dolayısıyla amme alacağının doğduğu zamanın, şirket ortaklığı sıfatının sona erdiği 28/01/2021 tarihinden sonraya rastladığının anlaşılması nedeniyle davacının sorumluluğuna gidilemeyeceği kabul edilmiş ise de; dosyanın incelenmesinden, aslı borçlu şirketin mükellefiyetinin 30/06/2018 tarihinde re'sen terkin edildiği ve malvarlığı araştırmasında uhdesinde borca yetecek kadar malvarlığı bulunmadığının görüldüğü,

bu durumda, terkin edilen şirket adına malvarlığı araştırmasının ödeme emri düzenlenerek tebliğ edilmeden önce yapılmış olması tek başına işlemi sakatlayacak nitelikte görülmemiş olup, yukarıda hükmüne yer verilen maddede ödenmesi gerektiği zamanın yanında, alacağın doğduğu zamanda da pay sahiplerinin sorumluluğuna gidilebileceğinin öngörülmüş olması ve alacağın doğumunun vergiyi doğuran olayın meydana geldiği dönemi kapsaması karşısında, amme alacağının doğduğu zamanda davacının şirket ortağı olup olmadığı, şirket adına düzenlenen ödeme emrinin usulüne uygun tebliğ edilip edilmediği,

borcun şirketten tahsil edilemeyeceğinin tespit edilip edilmediği, ödeme emrinin davacının hissesi oranında düzenlenip düzenlenmediği hususlarının incelenmesi suretiyle ulaşılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, ödeme emrini iptal eden mahkeme kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine dair vergi dava dairesi kararında hukuka uyarlık görülmemiştir.