Danıştay 7. Daire E.2023/1501 K.2023/4829

... Gümrük Müdürlüğü VEKİLİ: Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Nakliye İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi VEKİLİ: Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının aleyhlerine olan hüküm fıkrasının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacı adına 2020 yılında tescilli muhtelif tarih ve sayılı 6 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyanın kıymetinin gözetim kıymetine yükseltilmesi suretiyle fazladan ödendiği iddia olunan gümrük ve katma değer vergilerinin geri verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin karara vaki itirazın reddine dair işlemin iptali ile fazladan ödenen tutarın başvuru tarihi olan 31/01/2022 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte iadesine hükmedilmesi istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; gözetim kıymeti, 4458 sayılı Gümrük Kanunu hükümlerine göre belirlenmiş gerçek satış bedeli olmadığından, bu kıymetin ithalata konu edilen eşyaya ait gümrük vergilerinin hesaplanmasında esas alınamayacağı, bu nedenle gözetim önlemlerinin yanlış uygulanması suretiyle ödenen vergilerin iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair karara vaki itirazın reddine ilişkin işlemde hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali ile fazladan ödenen tutarın istemle bağlılık ilkesi gereğince,

başvuru tarihi olan 31/01/2022 tarihinden itibaren 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'a göre belirlenen tecil faizi oranı üzerinden hesaplanacak faizi ile birlikte iadesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Mahkemece verilen kararda yer alan gözetim önlemlerinin yanlış uygulanması suretiyle davacı şirketten fazladan tahsil edildiği açık olan vergilerin geri verilmesinin gerektiği yolundaki değerlendirme yerinde ise de, 30/05/2022 tarihli ara kararı ile yaptırılan hesaplamaya göre dava konusu uyuşmazlıkta geri verilmesi gereken vergilerin gözetim kıymet farkından kaynaklanan kısmının toplamda 365.074,75 TL tutarında gümrük vergisi ve 406.197,68 TL tutarında katma değer vergisi olduğu, ancak Mahkemece bu tutarları aşacak şekilde kabul kararının verildiği,

dolayısıyla hesaplamaya göre geri verme kapsamındaki tutarları aşan 217,25 TL tutarındaki gümrük vergisi ve 240,32 TL tutarındaki katma değer vergisi yönünden 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesinde öngörülen geri verme koşullarının oluşmadığı anlaşıldığından,

dava konusu işlemin belirtilen tutarları aşan kısmının iptalinde isabet görülmediği gerekçesiyle mahkeme kararının dava konusu işlemin anılan tutarlara (365.074,75 TL tutarlı gümrük vergisi ve 406.197,68 TL tutarlı katma değer vergisi) isabet eden kısmının iptaline ve bu tutarların başvuru tarihinden itibaren iadesine ilişkin hüküm fıkralarına yönelik istinaf başvurusunun reddine; istinaf başvurusunun kısmen de kabulü suretiyle, mahkeme kararının dava konusu işlemin belirtilen tutarları aşan kısmının iptaline ve iadesine ilişkin hüküm fıkralarının kaldırılmasından sonra,

dava konusu işlemin anılan tutarları aşan kısmı yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacının kendi özgür iradesi ile beyanda bulunduğu, beyanın bağlayıcı olduğu, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, faiz isteminden 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'da yer alan yasal faizin anlaşılmasının gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan hüküm fıkrasının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen hüküm fıkrası usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın iptale ilişkin hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

İdare Hukukunun yerleşik içtihatlarından olan "taleple bağlılık" ilkesi uyarınca, İdari Yargı mercilerinde açılan davalarda Mahkemelerin, davacının istemi ile bağlı olduğu, istemi genişletecek veya daraltacak biçimde karar veremeyeceği açıktır.

İncelenen dosyada, dava dilekçesinde haksız olarak tahsil edildiği ileri sürülen vergilerin yasal faiziyle birlikte iade edilmesinin istenildiği görülmüştür. Dilekçede talep edilen yasal faizin kanuni dayanağı gösterilmemekle birlikte bu talepten, kanuni faize ilişkin özel düzenleme içeren 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un 1. maddesinde düzenlenen "kanuni faiz"in anlaşılması gerekmektedir.

Dava dilekçesinde yasal faiz talebinde bulunulması durumunda yargı yerince taleple bağlı kalınmayarak 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 216. maddesinde belirtilen tecil faizine hükmedilmesi hukuka aykırılık teşkil edecektir.

Açıklanan hukuksal nedenler ve gerekçeyle, dava dilekçesinde, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'na tabi olan ve 07/11/2019 tarihinden sonra tahsil edilip yargı kararı uyarınca iadesi gereken bir verginin herhangi bir yasal dayanak gösterilmeksizin yasal/kanuni faiziyle birlikte iadesine karar verilmesinin istenmesi durumunda, yasal/kanuni faiz talebinden, 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un "Kanuni faiz" başlıklı 1. maddesinde düzenlenen faiz anlaşılması gerektiği, bu itibarla, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 216. maddesi uyarınca tecil faizine hükmedilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığından,

yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan faize ilişkin hüküm fıkrasının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'un 22. maddesiyle değişik 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca "yasal faiziyle birlikte iadesine" şeklinde düzeltilerek onanması gerektiği oyu ile, kararın bu kısmına katılmıyorum.