Danıştay 7. Daire E.2023/1707 K.2025/949

Dava Konusu İstem

Davacı adına, "yatırım aşamasında ve stratejik yatırım belgesine sahip olan ... Anonim Şirketi'nin 2016 yılında kullandığı kredilerin faiz ödemeleri ile elde edilen faiz gelirinin istisna olduğu" ihtirazı kaydıyla verilen beyanname üzerine 2021 yılı Nisan dönemine ilişkin tahakkuk eden ve ödenen banka ve sigorta muameleleri vergisinin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 112. maddesi 4. fıkrası uyarınca tecil faizi ile birlikte iadesi istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla.

Garanti Bankası tarafından, Stratejik Yatırım Teşvik Belgesine sahip davacıya 2016 döneminde kredi kullandırıldığı, davacı şirket tarafından 6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu'nun 29 maddesinin 1. fıkrasının (z) bendi ve 90 Seri No'lu Gider Vergileri Genel Tebliği kapsamında banka ve sigorta muameleleri vergisi istisnasının şirket özelinde ne şekilde uygulanacağına ilişkin olarak idareden 01/04/2016 tarihinde özelge talep edildiği,

özelge ile davacının yapılacak yatırımın tamamlanmasına ilişkin vize tarihinden itibaren Genel Tebliğde belirtilen belge ve sürelere ilişkin şartlara riayet edilmesi kaydıyla mümkün bulunduğu ve kredinin kullanılma aşamasında proforma fatura ibrazı gerektiğinin belirtildiği,

bu kapsamda davacı tarafından 2016 yılında kullanmış olduğu krediler için 2021/Nisan döneminde yapılan kredi faiz ödemesinden tevkif edilen banka ve sigorta muameleleri vergisi matrahı üzerinden %5 hesaplanan banka ve sigorta muameleleri vergisinin, 6802 sayılı Kanun'un anılan maddesi gereği istisna kapsamında olduğundan bahisle ihtirazi kayıtla beyan edilerek tahakkuk işleminin ve ödemenin gerçekleştirildiği;

buna göre yeni kurulan ve henüz sanayi sicil belgesi almamış olan sanayi işletmeleri ile sanayi sicil belgesinde yer almayan bir imalat ve üretim alanında faaliyette bulunacak sanayi işletmelerince imalat ve üretim faaliyetlerinde kullanılmak üzere alınan yeni makine ve teçhizatın finansmanı için kullanılan kredilerin, Genel Tebliğde öngörülen şartların yerine getirilmesi durumunda istisnadan yararlanabileceği ancak bu belgelerin belirtilen süre içerisinde bankaya ibraz edilmemiş olduğu anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Olayda, Sanayi Sicil Belgesi kapsamında imalat sanayinde kullanılmak üzere alınan makine ve teçhizatın finansmanı amacıyla kullanılan krediler için istisna hükmü düzenlendiği ve Kanunun anılan maddesinde, bu kapsamda kullanılan krediler için herhangi bir şarta yer verilmediği,

90 seri no'lu Gider Vergileri Genel Tebliğinde Sanayi Sicil Belgesi kapsamında kullanılan krediler için getirilen istisnadan faydalanabilmek için bir takım koşullara yer verildiği görülmekle birlikte, Anayasa'nın 73. maddesinde belirtilen verginin kanuniliği ilkesi uyarınca, her normun kendinden sonra gelen hukuk normuna kaynak teşkil etmesi ve sıralamada sonra gelen normun önceki norma uygun olması gerektiği, vergi yasalarının uygulanma alanını daraltarak hak kaybına yol açacak şekilde kısıtlayıcı düzenleme öngörmemesi gerektiği, dolayısıyla Tebliğ ile Kanun hilafına herhangi bir kısıtlama getirilemeyeceği sonucuna varıldığından,

davalı idarenin Genel Tebliğdeki bir kısım şekli şartların davacı tarafından yerine getirilmediğinden dolayı istisnadan yararlanamayacağından bahisle, Türkiye Garanti Bankası Anonim Şirketi'nden kredi kullanan davacının 26/6/2018 tarihinden itibaren sanayi sicil belgesini haiz olduğu ve imalat sanayinde kullanılmak üzere alınan makine ve teçhizatın finansmanı için kredi kullanıldığı hususunda ihtilaf bulunmadığı, öte yandan; banka ve sigorta muameleleri vergisinde, vergiyi doğuran olayın tahakkuk işlemlerinin yapıldığı anda meydana geldiği,

kredilerde banka ve sigorta muameleleri vergisinin, kredi taksitlerinin bankalar tarafından tahakkuk ettirildiği dönemde doğduğu, uyuşmazlıkta davacı tarafından 2016 döneminde kullanılan kredi taksitlerinin 2021/Nisan döneminde ihtirazi kayıtla verilen beyanname üzerine tahakkuk ettirildiği, vergiyi doğuran olayın bu tarihte meydana geldiği anlaşıldığından, davacının sanayi sicil belgesini haiz olduğu tarihten itibaren kullandığı kredilerin 6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu'nun 29. maddesinin 1. fıkrasının (z) bendi gereğince istisna kapsamında bulunduğu, dolayısıyla, tesis edilen işlemde hukuka uyarlık görülmediğinden,

fazla ve yersiz olarak tahsil edilen ve mükelleften kaynaklanmayan 2.054.271,16-TL banka ve sigorta muameleleri vergisinin tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faizi oranında faiziyle birlikte davacıya iade edilmesi gerektiği gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüyle, mahkeme kararının kaldırılmasından sonra dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Kanun'a dayanılarak çıkarılan 90 Seri No'lu Gider Vergileri Genel Tebliği'ne göre tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına, "yatırım aşamasında ve stratejik yatırım belgesine sahip olan ... Anonim Şirketi'nin 2016 yılında kullandığı kredilerin faiz ödemeleri ile elde edilen faiz gelirinin istisna olduğu" ihtirazı kaydıyla verilen beyanname üzerine 2021 yılı Nisan dönemine ilişkin tahakkuk eden ve ödenen banka ve sigorta muameleleri vergisinin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 112. maddesi 4. fıkrası uyarınca tecil faizi ile birlikte iadesi istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu'nun İstisnalar başlıklı 29. maddesinin 1. fıkrasının z bendinde; (Ek: 25/12/2015-6655/1 md.) 17/4/1957 tarihli ve 6948 sayılı Sanayi Sicili Kanununa göre sanayi sicil belgesini haiz sanayi işletmelerince münhasıran imalat sanayinde kullanılmak üzere alınan makine ve teçhizatın finansmanı için bu işletmeler tarafından kullanılan krediler dolayısıyla lehe alınan paraların (Bu bendin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığınca belirlenir.) banka ve sigorta muameleleri vergisinden müstesna olduğu düzenlenmiştir.

6802 sayılı Kanun'un 29. maddesinin 1. fıkrasının (z) bendine dayanılarak Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan ve 29/03/2016 tarih 29668 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 90 seri no'lu Gider Vergileri Genel Tebliği'nin İstisna uygulaması başlıklı 7. maddesinin 2. fıkrasında.

"Yeni kurulan ve henüz sanayi sicil belgesi almamış olan sanayi işletmeleri ile sanayi sicil belgesinde yer almayan bir imalat ve üretim alanında faaliyette bulunacak sanayi işletmelerince imalat ve üretim faaliyetlerinde kullanılmak üzere alınan yeni makine ve teçhizatın finansmanı için kullanılan krediler dolayısıyla da kredinin kullanıldığı tarihten itibaren istisnadan yararlanılabilmesi mümkündür.

Bu şekilde istisna kapsamında kredi kullanmak isteyen işletmelerin, makine ve teçhizat alımına ilişkin proforma fatura veya kredi başvuru tarihinden önceki yedi gün içinde düzenlenmiş satış faturası ile işletmenin kuruluşuna ya da üretim değişikliğine dair Ticaret veya Esnaf Sicil Gazetesinin birer örneğini kredi kullanılacak finans kuruluşuna ibraz etmesi gerekmektedir.

Ancak, bu şekilde kullanılan kredilerde, istisnanın baştan itibaren geçerli sayılabilmesi için ilk defa alınacak sanayi sicil belgesinin veya üretim konusu değişikliğini içeren yeni sanayi sicil belgesinin bir örneğinin, her halükarda kredinin kapandığı tarihi aşmamak kaydıyla, kredi kullanım tarihinden itibaren dört ay içinde kredi kullanılan finans kuruluşuna ibraz edilmesi gerekmektedir." düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer alan hükümlerin birlikte değerlendirilmesinden; yeni kurulan ve henüz sanayi sicil belgesi almamış olan sanayi işletmeleri ile sanayi sicil belgesinde yer almayan bir imalat ve üretim alanında faaliyette bulunacak sanayi işletmelerince imalat ve üretim faaliyetlerinde kullanılmak üzere alınan yeni makine ve teçhizatın finansmanı için kullanılan kredilerin, 90 seri no'lu Gider Vergileri Genel Tebliği'nde öngörülen şartların yerine getirilmesi durumunda banka ve sigorta muameleleri vergisi istisnasından yararlanabileceği sonucuna varılmaktadır.

Olayda ise, banka ve sigorta muameleleri vergisi istisnasından yararlanmak için 90 seri no'lu Gider Vergileri Genel Tebliği'nde öngörülen belgelerin, belirtilen süre içerisinde davacı bankaya ibraz edilip edilmediği, söz konusu Tebliğ'de öngörülen şartların, öngörülen sürede yerine getirilip getirilmediğinin araştırılması suretiyle karar verilmesi gerektiğinden, işlemin iptali yönünde verilen temyize konu kararın bozulması gerekmiştir.