Danıştay 7. Daire E.2023/1781 K.2023/3424

Dava konusu istem: Otomobil ve kara taşıtlarının perakende satışı faaliyetinde bulunan davacı hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunda; mükellef kurum tarafından paravan olduğu tespit edilen organizasyon dahilindeki şahıs ve firmalara düzenlenen araç satış faturalarında bayilik sözleşmesi kapsamında özel tüketim vergisinin hesaplanmayarak aşındırıldığının tespit edildiğinden bahisle 2015 ilâ 2017 yıllarının muhtelif dönemlerine ilişkin olarak özel tüketim vergisi, vergi ziyaı cezası ve gecikme faizinin tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararıyla; dava konusu ödeme emrinin dayanağını oluşturan cezalı tarhiyatlara karşı açılan davaların süre aşımı nedeniyle reddedildiği ve anılan kararlara karşı yapılan itirazların da ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... , E:... K:... , E:... K:... sayılı kararları ile reddedildiği, buna göre ödenmeyen kamu alacağının tahsili amacıyla düzenlenen davaya konu ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Ödeme emri içeriği cezalı tarhiyatlara karşı açılan davalara ilişkin temyiz incelemesinin devam ettiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'NIN DÜŞÜNCESİ : Dosyanın ve Dairemizin E:2023/2604 esasında kayıtlı dosyanın birlikte incelenmesinden; işbu davada iptali istenilen ödeme emrinin ... Vergi Mahkemesinin ... esasına kayıtlı dosyasında da dava konusu edildiğinin anlaşılması karşısında, ilk davadan sonra açılan, tarafları, konusu ve sebebi aynı olan işbu ikinci davanın derdestlik nedeniyle incelenmeksizin reddedilmesi gerekirken, davanın esası incelenmek suretiyle verilen temyize konu kararda sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmadığından temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Otomobil ve kara taşıtlarının perakende satışı faaliyetinde bulunan davacı hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunda; mükellef kurum tarafından paravan olduğu tespit edilen organizasyon dahilindeki şahıs ve firmalara düzenlenen araç satış faturalarında bayilik sözleşmesi kapsamında özel tüketim vergisinin hesaplanmayarak aşındırıldığının tespit edildiğinden bahisle 2015 ilâ 2017 yıllarının muhtelif dönemlerine ilişkin olarak özel tüketim vergisi, vergi ziyaı cezası ve gecikme faizinin tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 55. maddesinde; amme alacağını vadesinde ödemeyenlere, 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emri ile tebliğ olacağı kuralına yer verilmiş; 58. maddesinde ise; kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde itirazda bulunabileceği belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda "derdestlik" müessesesi düzenlenmemiş ve Kanunun 31. maddesinde, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu ve onun yerine kabul edilen Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun derdestlik ile ilgili maddelerine atıfta bulunulmamış olmakla birlikte, tarafları ve konusu aynı olan bir davanın daha önce aynı veya başka bir mahkemede açıldığı ve görülmekte olduğunun saptanması halinde, usul hukukunun temel kavramlarından olan "derdestlik" müessesesinin temelinde yatan, ilk davanın aynısı olan ikinci davanın açılmasında davacının hukuki yararı bulunmadığı olgusundan hareketle, ikinci davanın derdestlik nedeniyle incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerekmektedir.

Dosyanın ve Dairemizin E:2023/2604 sayılı dosyanın birlikte incelenmesinden; işbu davada iptali istenilen ödeme emrinin ... Vergi Mahkemesinin ... esasına kayıtlı dosyasında da dava konusu edildiğinin anlaşılması karşısında, ilk davadan sonra açılan, tarafları, konusu ve sebebi aynı olan işbu ikinci davanın derdestlik nedeniyle incelenmeksizin reddedilmesi gerekirken, davanın esası incelenmek suretiyle verilen temyize konu kararda sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.