Danıştay 7. Daire E.2023/1943 K.2025/533

... Gümrük Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Turkey Endüstriyel ve Ticari Lastikler Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava Konusu İstem: Davacı adına tescilli ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi kapsamında EUR.1 belgesinin sonradan ibraz edileceği beyan edilerek dampinge karşı vergi ile buna bağlı katma değer vergisinden kaynaklanan farkın teminata bağlanması suretiyle ithalat işlemlerinin tamamlanmasından sonra, ... tarih ve ... sayılı EUR.1 belgesinin ibraz edilerek verilen teminatın iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin mahkeme kararıyla iptal edilmesi üzerine 11/01/2022 tarihinde davacıya iadesi gerçekleşen vergi ve gecikme zammı için, ödeme tarihinden itibaren tecil faiz oranlarına göre hesaplanan 806.591,91 TL faiz alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek tecil faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, dosyanın incelenmesinden, davacıdan tahsil edilen 406.712,52-TL dampinge karşı vergi ile 73.208,26-TL katma değer vergisi ve 131.244,90-TL tutarında gecikme zammının davacıya faiz işletilmeksizin iade edildiği konusunda taraflar arasında herhangi bir ihtilaf bulunmadığı, davacı tarafından fazladan ödenen vergilerin geri verilmesinde tahsil tarihinden itibaren tecil faizi hesaplanması gerektiği belirtilmiş ise de, mezkur vergilere ilişkin ödemelerin 2015 yılında yapıldığı,

gümrük vergilerinin geri verilmesinde 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'a göre belirlenen tecil faizi uygulanacağına ilişkin 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 216. maddesinde yapılan yasal değişikliğin ise 07/11/2019 tarihinde yürürlüğe girdiği anlaşıldığından,

iadesi gereken vergi ve fer'iler için tahsil tarihinden 4458 sayılı Kanun'un 216. maddesinin değişiklik tarihi olan 07/11/2019 tarihine kadar geçen süre için 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'da öngörülen yasal faiz oranında hesaplanacak faizin istenebileceği, 07/11/2019 tarihinden geri verme kararının tebliğ edildiği tarihe kadar geçen süre için ise geri verilecek tutar üzerinden, 6183 sayılı Kanun'a göre belirlenen tecil faizi oranında hesaplanacak faizin ödenmesi gerektiği;

öte yandan, faizin ana paraya eklenerek tekrar faiz yürütülmesinin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu ve 3095 sayılı Kanun'la açıkça yasaklanmış olması karşısında, iade edilecek tutarlara ilişkin tahsil tarihlerinden itibaren hesaplanacak faiz alacağına dava tarihinden itibaren işleyecek tecil faizi talep edilmesine yönelik istemde ise hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle, dava konusu işlemin kısmen iptali ile davacıdan tahsil edilen tutarlara ilişkin faiz alacağına ödeme tarihinden 07/11/2019 tarihine kadar geçen süre için 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'da öngörülen yasal faiz,

07/11/2019 tarihinden geri verme kararının tebliğ edildiği tarihe kadar geçen süre için 6183 sayılı Kanun'a göre belirlenen tecil faizi oranında faiz ödenmesine, faiz talebinin fazlaya ilişkin kısmı ile faiz alacağına dava tarihinden itibaren tecil faizi talep edilmesine ilişkin istem yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın iptale ilişkin hüküm fıkrasının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın anılan hüküm fıkrasının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Vergilerin iadesine dayanak alınan mahkeme kararında faiz ödenmesine ilişkin bir hüküm bulunmadığından, mahkeme kararı üzerine iade edilen vergilerle ilgili tesis edilen işlemde hukuka aykırılık olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'IN DÜŞÜNCESİ

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 216. maddesinde yer alan, geri verilmesi gereken vergilerin tecil faiziyle iade edilmesine ilişkin mevzuat değişikliğinin 07/11/2019 tarihinde yürürlüğe girdiği hususu göz önünde bulundurulduğunda, değişiklikten önceki tarihte tescil edilen beyannameye konu vergilerin iadesinde 3095 sayılı Kanun'a göre hesaplanacak yasal faizin dikkate alınması gerektiğinden temyize konu kararın bu yönüyle bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına tescilli ...tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi kapsamında EUR.1 belgesinin sonradan ibraz edileceği beyan edilerek dampinge karşı vergi ile buna bağlı katma değer vergisinden kaynaklanan farkın teminata bağlanması suretiyle ithalat işlemlerinin tamamlanmasından sonra, ... tarih ve ... sayılı EUR.1 belgesinin ibraz edilerek verilen teminatın iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin mahkeme kararıyla iptal edilmesi üzerine 11/01/2022 tarihinde davacıya iadesi gerçekleşen vergi ve gecikme zammı için, ödeme tarihinden itibaren tecil faiz oranlarına göre hesaplanan 806.591,91 TL faiz alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek tecil faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 74. maddesinde, Türkiye Gümrük Bölgesine gelen eşyanın serbest dolaşıma girişinin; ticaret politikası önlemlerinin uygulanması, eşyanın ithali için öngörülen diğer işlemlerin tamamlanması ve kanunen ödenmesi gereken vergilerin tahsili ile mümkün olduğu.

181. maddesinin 1. fıkrasında, ithalatta gümrük yükümlülüğünün; a) İthalat vergilerine tabi eşyanın serbest dolaşıma girişi, b) ithalat vergilerine tabi eşyanın ithalat vergilerinden kısmi muafiyet suretiyle geçici ithali için verilecek gümrük beyannamesinin tescil tarihinde başlayacağı hükmü yer almakta olup, yine anılan Kanun'un 216. maddesinin olay tarihinde yürürlükte olan 07/11/2019 tarih ve 30941 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 24/10/2019 tarih ve 7190 sayılı Kanun'un 8. maddesiyle değişik 1. fıkrasında, gümrük vergileri ile bunların ödenmelerine bağlı olarak tahsil edilmiş gecikme faizinin veya gecikme zammının geri verilmesinde,

geri vermeye konu fazla tahsilatın yükümlüden kaynaklanması durumunda geri verme başvurusunun yapıldığı tarihten, diğer durumlarda ise tahsilat tarihinden geri verme kararının tebliğ edildiği tarihe kadar geçen süre için geri verilecek tutar üzerinden, aynı dönemde 6183 sayılı Kanuna göre belirlenen tecil faizi oranında hesaplanacak faizin ödeneceği hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesi yukarıda açıklanmış bulunan vergi dava dairesi kararının; davacıdan tahsil edilen vergiler nedeniyle hesaplanan tutara ilişkin faizin, ödeme tarihinden 07/11/2019 tarihine kadar geçen süre için yasal faiz oranında hesaplanan kısmı ile 07/11/2019 tarihinden geri verme kararının tebliğ edildiği tarihe kadar geçen süre için geri verilecek tutar üzerinden hükmedilen tecil faizinin yasal faize isabet eden kısmına ilişkin hüküm fıkraları aynı gerekçe ve nedenlerle Dairemizce de uygun görülmüş olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, sözü geçen hüküm fıkrasının bozulmasını sağlayacak durumda görülmemiştir.

Temyize konu kararın 07/11/2019 tarihinden sonrasına ilişkin faiz istemine dair hüküm fıkrasının yasal faiz oranını aşan kısmına gelince.

4458 sayılı Kanun'un 216. maddesinin anılan fıkrasının 07/11/2019 tarihinde yürürlüğe girdiği, iade istemine konu edilen serbest dolaşıma giriş beyannamesinin ise 28/06/2013 tarihinde tescil edildiğinin anlaşılması karşısında, anılan beyannameye ilişkin iade işlemlerinde faiz türünün gümrük yükümlülüğünün başladığı yani beyannamenin tescil edildiği tarihin esas alınması,

dolayısıyla, 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun hükümlerinin uygulanması suretiyle yasal faize hükmedilmesi gerektiğinden, anılan tarihte yürürlükte olmayan hükme dayanılarak vergilerin tecil faiziyle iade edilmesine ilişkin hüküm fıkrasının yasal faiz oranını aşan kısmında hukuka uygunluk görülmemiştir.