Danıştay 7. Daire E.2023/2169 K.2025/442

Dava Konusu İstem

Davacı adına 2016, 2017 ve 2018 yıllarında tescilli muhtelif tarih ve sayılı 40 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı yurt dışında trafiğe tescil edilen ve bu suretle "eski" olduğu anlaşılan araçların ithali izne tabi olmasına rağmen izin alınmadan ithal edildiğinden bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca gümrüklenmiş değer üzerinden hesaplanarak karara bağlanan para cezasına vaki itirazın zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

Vergi Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; olayda, araçların bir kısmının Türkiye'de gümrüğe beyan edilmeden önce, bir kısmının ise Türkiye'de gümrüğe beyan edildikten sonra Almanya'da tescil işlemine tabi tutulduğunun görüldüğü, Türkiye'de gümrüğe beyan edildikten sonra Almanya'da tescil işlemine tabi tutulan araçlar yönünden Bölge Müdürlüğü ile Gümrükler Genel Müdürlüğü arasında yapılan yazışmalarda söz konusu araçların "kullanılmış" statüde değerlendirilip değerlendirilemeyeceği noktasında tereddütün hasıl olduğu,

dolayısıyla davalı idarece araçların gerçekten kullanılmış olup olmadığının açık, net ve tereddüte mahal bırakmayacak şekilde ortaya konulamadığı; öte yandan, Almanya gümrük idaresiyle yapılan yazışmalarda yalnızca Almanya veri tabanından bilgilerin alındığı ve ihracat beyannamesi kapsamı araçların değerlerinde herhangi bir tutarsızlığın bulunmadığı, araçların ihracatçısının Bulgar firmaları olması nedeniyle ilgili bilgi ve belgelerin Bulgar gümrük müdürlüğünden temin edilmesi gerektiğinin belirtilmesine karşın, davalı idarece yurt dışı araştırmasının yapılmadığı,

ayrıca, eşyanın ithalinin uygunluk veya yeterlilik belgesine tabi olmasına karşın uygunluk veya yeterlilik belgesine tabi değilmiş ya da gerekli belge alınmadığı halde alınmış gibi gösterilmek suretiyle gümrük idaresinin yanıltılmasına yönelik bir fiilin varlığının somut tespitlerle ortaya konulamadığı, dolayısıyla 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde belirtilen koşulların somut olayda gerçekleşmediği anlaşıldığından, işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Bir aracın tescil edilmiş olmasının o aracın kullanılmış yani ikinci el olması için yeterli olduğu, bu durumda, olayda, ithal edilen 40 adet aracın serbest dolaşıma giriş beyannamelerinin tarihleri ile Almaya'da tescil işleminin yapıldığı tarihlerin incelenerek, para cezası kararı alınabilmesi koşullarının oluşup oluşmadığının değerlendirilmesi suretiyle karar verilmesi gerekirken, işlemi iptal eden mahkeme kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolunda verilen vergi dava dairesi kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına 2016, 2017 ve 2018 yıllarında tescilli muhtelif tarih ve sayılı 40 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı yurt dışında trafiğe tescil edilen ve bu suretle "kullanılmış" olduğu anlaşılan araçların ithali izne tabi olmasına rağmen izin alınmadan ithal edildiğinden bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca gümrüklenmiş değer üzerinden hesaplanarak karara bağlanan para cezasına vaki itirazın zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinin olay tarihinde yürürlükte bulunan şeklinde; ithali lisansa, şarta, izne, kısıntıya ve belli kuruluşların vereceği uygunluk ve yeterlilik belgesine tabi olduğu halde uygunluk ve yeterlik belgesine tabi değilmiş veya belge alınmış gibi beyan edildiğinin tespit edilmesi halinde eşyanın gümrük vergilerinin yanı sıra eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası verileceği hükme bağlanmıştır.

95/7606 sayılı İthalat Rejimi Kararının 7. maddesinde, eski, kullanılmış, yenileştirilmiş, kusurlu (defolu) ve yatık (zamanla dayanaklılığını yitirmiş) malların ithalinin izne tabi olduğu belirtilmiştir.

06/02/2010 tarih ve 27485 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2 seri nolu Gümrük Genel Tebliğinin (Gümrük Tarife Cetveli İzahnamesi) 87. Fasıl Açıklama Notlarının Genel Açıklamalar kısmının 1. ve 2. maddelerinde "yeni taşıtlar" hiçbir zaman tescil edilmemiş, "eski taşıtlar" ise en azından bir kez tescil edilmiş taşıtlar olarak tanımlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, davalı idarece yapılan yurt dışı araştırması sonucunda, davacı tarafından ithal edilen 40 adet aracın bir kısmının ait olduğu gümrük beyannamesinin tescil tarihi itibarıyla ya da daha önce yurt dışında tescil edildiği, diğer kısmının ise Türkiye'de ithalat işlemleri tamamlandıktan sonra Almanya'da trafik tescil işleminin yapıldığının tespiti üzerine, "eski" olduğu ve ithali izne tabi bulunduğu halde, söz konusu araçların "yeni ve kullanılmamış" olarak, ithali izne tabi değilmiş gibi beyan edildiğinden bahisle 4458 sayılı Kanun'un 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki itirazın zımnen reddedildiği anlaşılmaktadır

Her ne kadar ilk derece mahkemesince, davalı idare tarafından, araçların gerçekten kullanılmış olup olmadığının tereddüte mahal bırakmayacak şekilde ortaya konulamadığı, ihracatçıları Bulgar firmaları olduğu halde Bulgar gümrük idaresi nezdinde yurt dışı araştırması yapılmadığı,

eşyanın ithalinin uygunluk veya yeterlilik belgesine tabi olmasına karşın uygunluk veya yeterlilik belgesine tabi değilmiş ya da gerekli belge alınmadığı halde alınmış gibi gösterilmek suretiyle gümrük idaresinin yanıltılmasına yönelik bir fiilin varlığının somut tespitlerle ortaya konulamadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali yolunda verilen karara yönelik istinaf başvurusu reddedilmiş ise de; yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri uyarınca, tescil işleminin kurucu niteliği gereği, bir aracın tescil edilmiş olması o aracın "kullanılmış (eski)" yani ikinci el olarak nitelendirilmesi için yeterlidir.

Bu durumda, olayda, ithal edilen 40 adet araca ilişkin serbest dolaşıma giriş beyannamelerinin tescil tarihleri ile bu araçların Almanya'da gerçekleştirilen trafik tescili işlem tarihleri incelenerek, para cezası kararı alınabilmesi koşullarının oluşup oluşmadığının değerlendirilmesi suretiyle karar verilmesi gerekirken, işlemi iptal eden mahkeme kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolunda verilen vergi dava dairesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.