Danıştay 7. Daire E.2023/2374 K.2024/2784

Dava Konusu İstem

Davacı adına 2012 ila 2015 yılları arasında tescilli 179 adet serbest dolaşıma giriş beyannameleri kapsamında ithal edilen muhtelif eşyaların kıymetinin eksik beyan edildiğinden bahisle, ek olarak tahakkuk ettirilen gümrük ve katma değer vergileri ile bu vergiler üzerinden 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki itirazın tahakkuk ve ceza tutarının arttırılması suretiyle reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Kısmen bozma kararı üzerine dava konusu işlemin ek tahakkuk ve ceza tutarının arttırılmayan kısmına hasren yapılan incelemede.

Gümrük ve Ticaret Başmüfettişi tarafından Sonradan Kontrol ve Riskli İşlemlerin Kontrolü Yönetmeliği kapsamında yapılan inceleme sonucu düzenlenen ... tarih ve ... sayılı cevaplı raporda tespit edilen hususların, dava konusu ek tahakkuk ve ceza kararına dayanak alındığı anlaşıldığından uyuşmazlığın çözümü için anılan raporda yer verilen tespitlerin değerlendirilmesinin gerektiği, dosyaya ibraz edilen cevaplı raporun incelenmesinden ise, büyük ölçüde düşük kıymet beyanında bulunulduğu belirtilen muhtelif GTİP'li tarım ürünleri dahil diğer tüm ithalatların incelenerek,

davacı bünyesinde sigortalı olarak çalışanların tespit edildiği ve çalışanlar dahil 01/01/2012-12/01/2015 tarihleri arasında yurt dışına yapılmış transfer bilgi ve kayıtlarının Türkiye'de bulunan bankalardan istenildiği, davacı şirketin yalnızca Türkiye İş Bankası A.Ş. üzerinden gerçekleştirdiği para transferlerine ilişkin bilgi ve belgelere ulaşıldığı, davacı adına açılmış hesaplardan yurt dışına yapılmış transferlerle yine davacı adına tescilli gümrük beyannameleri ve ekleri karşılaştırıldığında ödeme ve transferlerin gerçekleştirilen ithalatlarla ilgili olarak beyan edilen ithalat bedellerinin üzerinde olduğunun anlaşıldığı,

davacı yetkilisince aradaki farkın, yurt dışından eşya getiren araçların bekleme ve navlun ücretleri olarak ödenmesinden kaynaklandığı şeklinde izah edildiği, beyannameler muhteviyatı eşyaların çok düşük kıymetten beyan edildiği sonucuna varılarak açıkta kalan ilave transferlerin toplam fatura tutarınca dağıtılmak suretiyle hesaplama yapılarak dava konusu işlemlerin tesis edildiği anlaşılmış olup, beyan edilen tutarların üzerinde gerçekleştirilen para transferlerinin, hayatın olağan akışına ve ticari icaplara uygun olmadığı,

normal ve mutad bir durum olarak kabul edilemeyeceği, bu farkın navlun ve bekleme ücretlerinden kaynaklandığı şeklindeki savunmanın da yine ticari icaplar ile bağdaşmadığı, söz konusu transferlerin, transferi gerçekleştiren kişilerin kendi ticari faaliyetleri ile ilgili olduğuna yönelik somut ve hukuki bir delil de sunulmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemin kısmen bozma kararı üzerine incelemeye konu edilen kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu ek tahakkuk ve ceza kararına konu olan serbest dolaşıma giriş beyannamelerinin tescil tarihleri dikkate alındığında bir kısım beyannamelerin zamanaşımına uğradığı, davacı bünyesinde çalışmış veya çalışıyor gösterilen bir kısım şahıslar tarafından yapılan transfer işlemleri kişi ve olay bazında incelenmeden, ilgili şahısların bilgisine başvurulmadan doğrudan tüzel kişilik ile ilişkilendirilerek somut bir tespite dayanmaksızın varsayımla işlem tesis edildiği, davalı idarece beyannamelerin ve eki belgelerin bir çoğuna ulaşılamadığının mahkemeye bildirildiği, hukuki denetleme imkanı bulunmayan ve yasal düzenlemelere aykırı bir şekilde kıymet belirlemeyle tesis edilen işlemde hukuka uygunluk bulumadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

İstemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Dosyanın incelenmesinden, eksik ve yetersiz inceleme nedeniyle tesis edilen dava konusu işlemin incelemeye konu kısmında hukuka uygunluk bulunmadığından kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dosyanın incelenmesinden, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Başmüfettişi tarafından Sonradan Kontrol ve Riskli İşlemlerin Kontrolü Yönetmeliği kapsamında yapılan inceleme sonucu düzenlenen ... tarih ve ... sayılı soruşturma raporuyla; davacının da aralarında bulunduğu bir kısım firma ve şahısların 93 adet farklı GTİP'te yer alan muhtelif tarım ürünleri ithalatlarında çok düşük kıymet beyanında bulunduklarından bahisle incelendikleri, bu incelemede,

Doğubayazıt Gümrük Müdürlüğünden yapılan anılan GTİP'lerdeki tarım ürünleri ithalatlarında beyan edilen birim kıymetlerin diğer gümrük müdürlükleri nezdindeki ithalatlarda beyan edilen kıymetlerden büyük oranda düşük olduğu tespit edilen ve soruşturma raporunda ayrı ayrı değerlendirilen davacı firmanın da aralarında bulunduğu 20 adet firmanın 01/01/2012–12/01/2015 tarihleri arasındaki ithalatlarının incelendiği, beyan edilenin dışında fazladan gerçekleştirilen transferlerle alakalı ilgili firmaların yükümlülerince yeterli izahatta bulunulmadığı,

muhasebe hesaplarında devreden tutar olarak gösterilmesi gereken ilave ödeme ve transferlerin muhasebe kayıtlarında yer almadığı, muhtelif GTİP'lerdeki tarım ürünlerinin ithalatlarında Doğubayazıt Gümrük Müdürlüğü ile diğer gümrük idareleri arasında kıymet farkının fazla olduğu bu nedenle raporda ismi geçen firmalar hakkında cevaplı raporlar düzenlenmesi ve muhasebe kayıtlarında görünmeyen ödeme ve transferlerin gümrük kıymetine dahil edilmesi gerektiğinin rapora bağlandığı, anılan soruşturma raporu doğrultusunda davacı hakkında ... tarih ve ... sayılı cevaplı raporun düzenlendiği anlaşılmıştır.

Davacı hakkıdaki cevaplı rapor kapsamında 01/01/2012–12/01/2015 tarihleri arasındaki yurt dışı transferlerinin ve ödeme bilgilerinin incelenmesinden, gerek yurt içi ve gerekse yurt dışına yapılmış ödeme ve transferlerin davacının ithalatlarıyla ilgili olarak beyan ettiği ithalat bedellerinin üzerinde olduğu, fazladan yapılmış ödeme ve transferlere ilişkin olarak firma yetkilisi ve sigortalı çalışanıyla yapılan görüşmede şirket adına yurt dışına gönderilen transferlerin bir kısmının yurt dışından eşya getiren araçların bekleme ve navlun ücretleri olarak ödendiğinin ileri sürüldüğü,

transferlerden kalan tutarlardan 2012 yılına ait bakiye düşümlerinin yapıldığı, 2014 yılına ait ödemelerden kaynaklanan bakiyelerle ilgili de sonradan ithalat yapıldığı ve gönderici firmalardan alacaklarının kalmadığının beyan edildiği, bakiye veren transferlerden avans olarak belirtilen ve muhasebe kayıtlarıyla da doğrulanan ... firması adına cari hesaplarda yer alan tutarların da değerlendirilmesi suretiyle davacının ithal ettiği eşyaların birim kıymetlerinin diğer gümrük idarelerinden yapılan ithalatların ortalama ve birim kıymetlerinden büyük ölçüde düşük olması,

bu durumun makul ve kabul edilebilir şekilde açıklanıp ispatlanamamış olması nedeniyle anılan rapora istinaden açıkta kalan transferlerin 179 adet beyannameye ait toplam fatura tutarları oranınca dağıtılarak ilgili ithal eşyasının gümrük kıymetine dahil edilmesi suretiyle tesis edilen işlemlerin iptali istemiyle işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 24. maddesinin 1. fıkrasında, eşyanın gümrük kıymetinin, eşyanın satış bedeli olduğu, satış bedelinin ise Türkiye’ye ihraç amacıyla yapılan satışta 27. ve 28. maddelere göre gerekli düzeltmelerin de yapıldığı, fiilen ödenen veya ödenecek fiyat olduğu; 181. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, ithalatta gümrük yükümlülüğünün ithalat vergisine tabi eşyanın serbest dolaşıma girmesi için verilecek gümrük beyannamesinin tescil tarihinde başlayacağı; 197. maddesinin 2. fıkrasında ise, yapılan denetimler sonucunda hiç alınmadığı veya noksan alındığı belirlenen veya 1. fıkrada belirtilen şekilde tebliğ edilmeyen gümrük vergilerine ilişkin tebligatın, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihten itibaren üç yıl içinde yapılacağı hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, düzenlenen soruşturma ve cevaplı raporlara istinaden, fazladan yapıldığı tespit edilen para transferlerinin, 20/02/2012 ila 22/01/2015 tarihleri arasında tescilli ve 93 adet farklı GTİP'li tarım ürünlerinin ithaline ilişkin 179 adet serbest dolaşıma giriş beyannamelerine ait toplam fatura tutarları oranınca dağıtılmak suretiyle ... tarih ve ... sayılı gümrük ve katma değer vergilerine ilişkin ek tahakkuk kararının düzenlenerek, 14/04/2016 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, yine ... tarih ve ... sayılı para cezası kararının düzenlenerek, 17/05/2016 tarihinde davacıya tebliğ edildiği;

raporlarda belirtilen dava konusu işlemlere konu beyanname ve eklerinin Mahkemece incelenmek üzere davalı idareden istenilmesine rağmen 121 adedinin gönderildiği, 58 adedinin ise davalı idare arşivinde bulunamadığı belirtilerek gönderilemediği, öte yandan, davacı adına yurt dışına gönderilen transferlerden yurt dışından mal getiren araçların bekleme ve navlun ücretleri olarak ödendiği ileri sürülen kısmının Taşkent adresli ... adlı taşıma firmasına yapıldığının anlaşıldığı,

yine banka tarafından önce ilgili transfer olarak bildirilen ancak sonrasında düzeltme yapılarak ilgisinin bulunmadığı bildirilen davacı nezdinde sigortalı olarak çalışan ... adına yapılmış transferlerin de davacı firmayla alakasının olmadığı ve yurt dışına para transferinin yapılmadığının soruşturma raporunda da belirtildiği, davacının 2014 yılına ait ödemelerden kalan bakiyelerle ilgili sonradan ithalat yapıldığını ve gönderici firmalardan bakiye eşya alacaklarının kalmadığını beyan ettiği anlaşılmıştır.

Yukarıda izah edilen hususlar dikkate alındığında, 93 adet farklı GTİP'te yer alan muhtelif tarım ürünlerinin ithaline ilişkin 20/02/2012 ila 22/01/2015 tarihleri arasında tescilli 179 adet beyanname kapsamında ithalat tutarlarına kıyasla fazladan gönderildiği ileri sürülen para transferleriyle ilgili olarak tesis edilen dava konusu işlemde, hem anılan zaman aralığında bir kısım beyannamelere ait vergi ve cezaların tahakkuk zaman aşımına uğramış oldukları,

hem de birbirinden farklı ihracatçı firmadan temin edilen farklı vergi oranlarına sahip eşyalarla ilgili muhatap gözüken firmalar ile bunların mukim bulunduğu ülkedeki resmi makamlar nezdinde araştırmaya gidilmediği, hangi transferin hangi beyannameye ait olduğu tespit edilmeden ve beyanname ekinde idareye sunulan ve bir kısmının yargısal süreçte incelenme imkanı da bulunmayan fatura, banka dekontu vb. belgelerin gerçeği yansıtmadığı hususunda idarece ileri sürülen bir iddianın da bulunmadığı,

bu yönde herhangi bir araştırma da yapılmadığı göz önüne alındığında eksik inceleme neticesi tesis edildiği anlaşılan dava konusu işlemin temyizen incelenen kısmında hukuka uygunluk bulunmadığından verilen kararda yasal isabet görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesi yukarıda açıklanmış bulunan Daire kararı, aynı gerekçe ve nedenlerle uygun görülmüş olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar sözü geçen kararın bozulmasını sağlayacak durumda bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ve kararın onanması gerektiği oyu ile, Dairemiz kararına katılmıyorum.