Danıştay 7. Daire E.2023/3097 K.2024/1360

Dava konusu istem: Davacı şirket adına tescilli ...-..., ...-..., ..., ..., ... tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı "taze muz" cinsi eşyanın ithali esnasında tahsil edilen toplu konut fonunun iadesi istemiyle yapılan geri verme başvurusunun reddine dair karara vaki itirazın reddine yönelik ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile tahsil edilen toplu konut fonunun tecil faizi ile birlikte iadesi istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., ... sayılı kararıyla, uyuşmazlık konusu beyannamelerin tescil tarihleri itibarıyla 2818 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının eki İthalat Rejimi Kararına Ek Karar uyarınca "taze muz" cinsi eşyanın 83-EURO/100-Kg/Net toplu konut fonuna tabi olduğu, bu eşyanın Ekvator menşeini taşıdığı, Türkiye ile anılan ülke arasında imzalanmış bir serbest ticaret anlaşmasının bulunmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Türkiye'nin onayladığı uluslararası bir anlaşma olan 1/95 sayılı Ortaklık Konseyi Kararı ekinde yer alan tarım ürünlerinden toplu konut fonunun alınabileceği, "taze muz" cinsi eşya işlenmiş veya işlenmesi mümkün bir tarım ürünü olmadığından sayılan eşya arasında yer almadığı, Türkiye'nin anılan anlaşma ile üçüncü ülkelerden yapılacak ithalatta da kendini bağladığı, Dünya Ticaret Örgütü nezdinde yapılan ve ülkemizin de taraf olduğu Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının Eki XXXVII sayılı listesinde "muz" cinsi eşya için uluslararası anlaşma ile belirlenen maksimum vergi oranının %145,8 olduğu,

fon uygulaması ile taahhüdü aşan verginin alındığı, ek mali yükümlülüğe ilişkin Danıştay Yedinci Dairesince görülmekte olan davada Cumhurbaşkanlığını temsilen Ticaret Bakanlığı tarafından verilen savunmada da bu hususun kabul edildiği, en azından 3350 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının eki İthalat Rejimi Kararının geçici 3. maddesi çerçevesinde anılan vergi oranını aşan tutarın taraflarına iadesinin gerektiği ileri sürülmekte ve duruşma yapılarak karar verilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, duruşmaya gerek görülmeyerek, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirket adına tescilli ...-..., ...-..., ..., ..., ... tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı "taze muz" cinsi eşyanın ithali esnasında tahsil edilen toplu konut fonunun iadesi istemiyle yapılan geri verme başvurusunun reddine dair karara vaki itirazın reddine yönelik ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile tahsil edilen toplu konut fonunun tecil faizi ile birlikte iadesi istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesinde, kanunen ödenmemeleri gerektiği halde ödenmiş olduğu belirlenen gümrük vergilerinin geri verileceği, kanunen tahakkuk ettirilmemeleri gerektiği halde tahakkuk ettirilen gümrük vergilerinin kaldırılacağı hükmüne yer verilmiştir.

Öte yandan; yürürlükten kaldırılan 1615 sayılı Gümrük Kanunu'nun 87. maddesi ile ilgili olarak, Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 02/07/1966 tarih ve E:1965/13, K:1966/6 sayılı kararında, aykırı içtihatlar, tahsil olunan gümrük vergilerinin anılan madde uyarınca geri verilebilmesinin, yanlışlıkla veya fuzulen tahsil olunduklarının açıkça anlaşılması koşuluyla olanaklı bulunduğu yolunda birleştirilmiştir. Bu bakımdan.

4458 sayılı Kanun'un benzer hükümler taşıyan 211. maddesinin uygulanmasında da, iadesi istenen gümrük vergilerinin kanunen ödenmelerinin veya tahakkuk ettirilmelerinin gerekmediğinin, açıkça; yani, herhangi bir inceleme, araştırma ve yoruma gerek olmaksızın anlaşılabilir olması koşulu aranmalıdır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacı şirketin geri verme istemine konu ettiği toplu konut fonunun beyanname tescili sırasında yani gümrük yükümlüğünün doğduğu tarihte Kanun'un verdiği yetkiye uygun olarak Cumhurbaşkanı tarafından belirlendiği ve 4458 sayılı Kanun'un 15. maddesi hükmü uyarınca tahakkuk ettirilerek tahsil edildiği anlaşıldığından, ortada, açıkça yanlışlıkla alınan veya fuzulen tahsil edilen bir tutardan söz edilemeyeceği, dolayısıyla davacı şirketin iade isteminin 4458 sayılı Kanun'un 211. maddesinde öngörülen koşulları taşımadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın reddedilmesi gerekirken, yukarıda yer alan gerekçe ile verilen mahkeme kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki kararda sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.