Danıştay 7. Daire E.2023/3731 K.2024/2762

Dava konusu istem: Davacı adına tescilli ... tarih ve ... ,... sayılı, ... tarih ve ...,...,...,...,... sayılı, ... tarih ve ... ,... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı eşyaların kıymetinin, gözetim kıymetine yükseltilmesi suretiyle ihtirazi kayıtla beyanı üzerine tahakkuk ettirilen gümrük, ilave gümrük, özel tüketim ve katma değer vergilerinin gözetim kıymetine isabet eden kısmına vaki itirazın 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi çerçevesinde "geri verme ve kaldırma başvuru formu" kullanılarak ilgili gümrük idaresine başvurulması gerektiğinin belirtilmesi suretiyle reddine dair işlemin iptali ile fazladan ödenen tutarın tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesine hükmedilmesi istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, ...

İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında yapılan yargılama sonucunda 78.300,00-TL TRT bandrol ücretinin iadesine karar verildiği görüldüğünden, anılan tutar üzerinden hesaplanan katma değer vergisinin iadesinin gerektiği; öte yandan, dava dilekçesinde TRT bandrol ücreti için ayrıca katma değer vergisi hesabı yapılmadığının, ... sayılı beyannamenin 3. ve ... sayılı beyannamenin 2. kalemi için iadesi istenilen katma değer vergisi tutarı içinde bu tutarların da mevcut olduğunun görüldüğü,

diğer yandan, her ne kadar Gümrük Kanunu'nun 242. maddesi kapsamında yapılan vergilerin iadesi yolundaki başvuruya istinaden tesis edilen işlemin davaya konu edildiği anlaşılmışsa da, vergilerin iadesine ilişkin hükümlerin Gümrük Kanunu'nun 211. maddesinde düzenlendiği,

başka bir anlatımla vergilerin iadeye konu olup olmayacağının Gümrük Kanunu 211. maddesi kapsamında değerlendirilmesinin gerektiği, ayrıca 28/07/2021 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 18/07/2021 tarih ve 7333 sayılı Kanun'un 13. maddesiyle getirilen hüküm ile ticaret politikası önlemlerine tâbi eşyanın gümrük kıymetinin yükümlünün kendi beyanı ile artırılması halinde vergilerin geri verilmesi veya kaldırılmasına ilişkin taleplerin kabul edilmeyeceğinin düzenlendiği görüldüğünden, davacının ticaret politikası önlemlerini aşmak amacıyla beyanda bulunup bulunmadığının irdelenmesinin gerektiği,

sözü edilen hususla ilgili ara karara davalı idarece verilen cevapta, uyuşmazlığa konu eşyaların hiçbirinde referans kıymet uygulaması ve ticaret politikası önlemi bulunmadığının bildirildiği, eşyanın satış bedelinin faturada gösterilen kıymet olduğu,

beyanname ekinde faturanın sunulmuş olduğu da göz önüne alındığında, alıcı ile satıcı arasında bir ilişki bulunduğu ve bu ilişkinin eşyanın beyan edilen kıymetini etkilediği ya da davacı tarafından ibraz edilen bilgi ve belgelerde yazılı kıymetin gerçeği yansıtmadığı yolunda herhangi somut bir tespit yapılmamış olması karşısında, beyanın bağlayıcılığından hareketle davacı tarafından ihtirazi kayıtla beyan edilen yurt dışı giderin kıymetin unsuru olarak kabul edilmesi suretiyle bu gider üzerinden ödenen vergilerin iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmamakla birlikte;

iade isteminin kabulü için iadesi istenilen tutarla fazladan ödenen tutarın uyumlu olmasının gerektiği, davalı idare tarafından sunulan hesaplama tablosunun incelenmesi ve Mahkemelerince yapılan hesaplama sonucunda, 223,15 TL gümrük vergisinin, 3.197,47 TL ilave gümrük vergisinin, 849,65 TL özel tüketim vergisinin ve 23.981,12 TL katma değer vergisinin fazladan istenildiği anlaşılmış olup, iadesi gereken tutarların 116.535,85 TL gümrük vergisi, 1.558.352,53 TL ilave gümrük vergisi, 517.530,35 TL özel tüketim vergisi ve 1.691.498,88-TL katma değer vergisi olduğunun anlaşıldığı,

bu durumda, fazladan ödenen tutarın 4458 sayılı Kanun'un 216. maddesinin 1. fıkrası gereğince tahsil tarihinden itibaren 6183 sayılı Kanun'a göre belirlenen tecil faizi oranında hesaplanacak faiziyle birlikte iadesinin icap ettiği gerekçesiyle dava konusu işlemin kısmen iptaline, fazladan ödenen tutarın tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesine, fazlaya ilişkin kısım yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Kararın istinaf başvurusuna konu hüküm fıkrasının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu hüküm fıkrasının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacının kendi özgür iradesiyle beyan ettiği vergilerin iadesini isteyemeyeceğinden, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına tescilli ... tarih ve ... ,... sayılı, ... tarih ve ...,...,...,...,... sayılı, ... tarih ve ...,... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı eşyaların kıymetinin, gözetim kıymetine yükseltilmesi suretiyle ihtirazi kayıtla beyanı üzerine tahakkuk ettirilen gümrük, ilave gümrük, özel tüketim ve katma değer vergilerinin gözetim kıymetine isabet eden kısmına vaki itirazın 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi çerçevesinde "geri verme ve kaldırma başvuru formu" kullanılarak ilgili gümrük idaresine başvurulması gerektiğinin belirtilmesi suretiyle reddine dair işlemin iptali ile fazladan ödenen tutarın tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesine hükmedilmesi istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesinin 1. fıkrasının 18/7/2021 tarih ve 7333 sayılı Kanun'un 13. maddesi ile değişik halinde, kanunen ödenmemesi gerektiği halde ödenen gümrük vergilerinin geri verileceği, tahakkuk ettirilmemeleri gerektiği halde tahakkuk ettirilen gümrük vergilerinin kaldırılacağı, ancak, söz konusu gümrük vergileri ilgili kişinin kasten yaptığı bir tahrifat veya ticaret politikası önlemlerine tabi eşyanın gümrük kıymetinin yükümlünün kendi beyanı ile artırılması sonucunda ödenmiş veya tahakkuk ettirilmiş olması halinde, geri verme veya kaldırma taleplerinin kabul edilmeyeceği, 242. maddesinin 1. fıkrasında,

yükümlülerin, kendilerine tebliğ edilen gümrük vergileri, cezalar ve idari kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde bir üst makama, üst makam yoksa aynı makama verecekleri bir dilekçe ile itiraz edebilecekleri. 2. fıkrasında, idareye intikal eden itirazların otuz gün içinde karara bağlanarak ilgili kişiye tebliğ edileceği.

4. fıkrasında, itirazın reddi kararlarına karşı, işlemin yapıldığı yerdeki idari yargı mercilerine başvurulabileceği hükümlerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, davacı adına tescilli serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı eşya için İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ hükümleri uyarınca belirlenen birim kıymete göre beyan edilen kıymete ihtirazi kayıt konulmasını müteakiben bölge müdürlüğüne itiraz edildikten sonra fazladan tahakkuk ettirilen gümrük, ilave gümrük, özel tüketim ve katma değer vergilerinin iptali ile fazladan ödenen tutarın tecil faiziyle birlikte iadesi istemiyle dava açıldığı anlaşılmaktadır.

İhtirazi kayıtla beyan üzerine tahakkuk ettirilerek ödenen vergilere vaki itirazın reddine dair işlemin iptali ile fazladan ödenen tutarın iadesi istemiyle açılan davalarda tahakkukun hukuka uygunluğunun değerlendirilmesi suretiyle karar verilmesi gerekmekte olup, Gümrük Kanunu'nun 211. maddesinin 7333 sayılı Kanun'la değişik halinin, bir başka ifadeyle eşyanın ticaret politikası önlemlerine tabi olup olmadığının saptanmasının söz konusu davalarda bir önemi bulunmamaktadır.

Bu durumda, Mahkemenin uyuşmazlık konusu eşyaların ticaret politikası önlemlerine tabi olmadığı, dolayısıyla 4458 sayılı Kanun'un 211. maddesinin olayda uygulanamayacağı yolundaki yorumuna katılmak mümkün olmasa da, eşyanın satış bedelinin faturada gösterilen kıymet olduğu,

beyanname ekinde ithal eşyasına ait faturanın sunulduğu da göz önüne alındığında, alıcı ile satıcı arasında bir ilişki bulunduğu ve bu ilişkinin eşyanın beyan edilen kıymetini etkilediği ya da davacı tarafından ibraz edilen bilgi ve belgelerde yazılı kıymetin gerçeği yansıtmadığı yolunda herhangi bir somut tespitin yapılmamış olması karşısında, beyanın bağlayıcılığından hareketle davacı tarafından ihtirazi kayıtla beyan edilen yurt dışı giderin kıymetin unsuru olarak kabul edilmesi suretiyle tesis edilen işlemde hukuka uyarlık görülmediği şeklindeki değerlendirmesi yerinde olduğundan,

temyize konu kararda sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamaktadır.