Danıştay 7. Daire E.2023/3895 K.2024/1165

Dava Konusu İstem

Davacı adına tescilli ... tarihli ve ... sayılı, ... tarihli ve .... sayılı, ... tarihli ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri kapsamında ithal edilen "ayçekirdeği" ve "badem içi" cinsi eşyalar için İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ hükümleri uyarınca gözetim kıymetine yükseltilerek yurt dışı gidere eklenmek suretiyle fazladan ödendiği ileri sürülen gümrük ve katma değer vergisinin eşyaya ait faturalarda gösterilen kıymete göre hesaplanan tutardan fazlasının 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 211. maddesi uyarınca iadesi isteminin, talebin mükerrer olduğundan bahisle reddine ilişkin işlemin iptali ve usulüne uygun olarak davalı idareye yapılan başvuruyla ilgili karar verilmesi istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dosyanın incelenmesinden, davacı adına tescilli beyannamelere ilişkin olarak fazladan tahsil edildiği ileri sürülen vergilerin ilk olarak 09/06/2021 tarihli başvuruyla iadesinin istenildiği, idarece başvurunun reddine dair ... tarih ve ... sayılı işlemin davacıya 14/07/2021 tarihinde tebliğ edildiği, tesis edilen işleme karşı itiraz yoluna başvurulmadığı,

dolayısıyla davacı adına tesis edilen 08/07/2021 tarihli işlem icrai ve dava konusu edilebilir bir işlem olmadığından davacının üç yıl içinde gümrük idaresine yeniden müracaatla vergilerin geri verilmesini veya kaldırılmasını isteyebileceği, davacının ikinci kez yaptığı 29/09/2022 tarihli başvurusunun dava açma hakkı vermeyen bir başvuru olarak değerlendirilemeyeceği, olayda, dava dilekçesinin incelenmesinden, tesis edilen işlemin iptali ve haklarında geri verilmesi istenilen vergilere ilişkin işlem tesis edilmesi yönünde talepte bulunulduğu, vergilerin iadesi hakkında bir istemde bulunulmadığı anlaşıldığından,

idarece işin esası ile ilgili inceleme yapılmak suretiyle işlem tesis edilmesi gerekirken, başvuruların mükerrer olduğundan bahisle tesis edilen işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacının vergilerin geri verilmesi yolundaki talebine karşı usulüne uygun şekilde cevap verilmesine rağmen gerekli itirazın yapılmadığı, yasal sürelerin kaçırıldığı, yapılan başvurunun iyi niyetli olmadığı, bu nedenle talebin değerlendirmeye alınmaması yolundaki dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına tescilli ... tarihli ve ... sayılı, ... tarihli ve ... sayılı, ... tarihli ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri kapsamında ithal edilen "ayçekirdeği" ve "badem içi" cinsi eşyalar için İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ hükümleri uyarınca gözetim kıymetine yükseltilerek yurt dışı gidere eklenmek suretiyle fazladan ödendiği ileri sürülen gümrük ve katma değer vergisinin eşyaya ait faturalarda gösterilen kıymete göre hesaplanan tutardan fazlasının ...

Gümrük Müdürlüğüne verilen 03/06/2021 tarihli dilekçelerle 4458 sayılı Kanun’un 211. maddesi uyarınca geri verilmesi talebinde bulunulduğu, talebi incelemeye yetkili ...

Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı kararıyla vergilerin geri verilmesine ilişkin talebin reddedildiği ve karara karşı bir üst makam olan Gümrükler Genel Müdürlüğüne başvuru yolunun açık olduğunun davacıya 14/07/2021 tarihinde tebliğ edildiği; davacının 29/09/2022 tarihli başvuruları ile aynı beyannamelere ilişkin vergilerin geri verilmesini yeniden talep ettiği, davalı idarece tesis edilen anılan başvurulara konu taleplerin mükerrer olduğundan bahisle reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211.maddesinin 1. fıkrasında, kanunen ödenmemeleri gerektiği halde ödenmiş olduğu belirlenen gümrük vergilerinin geri verileceği, kanunen tahakkuk ettirilmemeleri gerektiği halde tahakkuk ettirilen gümrük vergilerinin ise kaldırılacağı; 2. fıkrasında ise; kanunen ödenmemeleri gereken gümrük vergilerinin, söz konusu vergilerin yükümlüye tebliğ edilmesi ve ilgilinin üç yıl içinde gümrük idaresine müracaatı üzerine geri verileceği veya kaldırılacağı hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, davacı adına tescilli serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı eşya nedeniyle fazladan ödendiği iddia edilen gümrük ve katma değer vergilerinin geri verilmesi istemiyle 03/06/2021 tarihinde yapılan başvurunun 08/07/2021 tarihinde reddedilmesi üzerine anılan ret kararına karşı itiraz edilmediği, aynı beyannameler kapsamında 29/09/2022 tarihinde yeniden yapılan başvurunun mükerrer kabul edilerek değerlendirmeye alınmadığı yolunda tesis edilen işlemin iptali ve usulüne uygun olarak davalı idareye yapılan başvuruyla ilgili karar verilmesi istemiyle görülmekte olan iş bu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Olayda, fazladan ödendiği iddia edilen gümrük ve katma değer vergilerinin geri verilmesi istemiyle 03/06/2021 tarihinde yapılan ilk başvurunun reddedilmesi üzerine, davacı tarafından 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 242. maddesi uyarınca süresi içinde yapılacak itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılması gerekirken, bu yapılmaksızın bir yıldan daha uzun bir süre sonra yeniden geri verme prosedürünün işletilmeye çalışıldığı, Bölge Müdürlüğünce de bu durum nazara alınarak, davacının talebi hakkında yapılacak herhangi bir işlem bulunmadığı yönünde işlem tesis edildiği görülmektedir.

Bu durumda, ikinci kez yapılan başvuruya istinaden alınan karara vaki itiraz üzerine tesis edilen işlemin davacıya yeni bir dava açma hakkı vermeyeceği sonucuna ulaşıldığından, Bölge Müdürlüğünce davacıyı bilgilendirmeye yönelik olarak tesis edilen işlemin iptali istemiyle açılan davanın reddi gerekirken, işlemin iptali yolunda verilen temyize konu kararda hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

(X) KARŞI OY

Dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesi yukarıda açıklanmış bulunan vergi dava dairesi kararı, aynı gerekçe ve nedenlerle uygun görülmüş olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar sözü geçen kararın bozulmasını sağlayacak durumda bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ve kararın onanması gerektiği oyu ile, Daire kararına katılmıyoruz.