Danıştay 9. Daire E.2023/3900 K.2024/665

2- (DAVALI) ...Vergi Dairesi Müdürlüğü

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: ... Nakliyat Tur. Pet. Ür. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne ait vergi borçlarının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin idari para cezası dışındaki amme alacaklarına ilişkin kısımları ile ... ve ... sayılı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

Vergi Mahkemesi, ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile; dava konusu ... sayılı ödeme emri içeriğindeki 2013 yılına ilişkin kurumlar vergisi, vergi ziyaı cezası, gecikme fazi, 2013/Temmuz-Eylül, Ekim-Aralık dönemleri vergi ziyaı cezası, geçici vergi aslı, gecikme faizi, 2016/Ekim dönemi damga vergisi borçlarının tahsili için asıl borçlu şirket adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin 20/05/2017 tarihinde şirkete usule uygun olarak tebliğ edildiği,

dava konusu ... tarih ve ... sayılı ödeme emri içeriğindeki 2014/Ekim dönemi damga vergisi borcunun tahsili için asıl borçlu şirket adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin ve 2014/Ağustos, 2015/Haziran dönemlerine ilişkin damga vergisi borçlarının tahsili için asıl borçlu şirket adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin 25/04/2018 tarihinde, 2015/Mayıs, Temmuz dönemlerine ilişkin damga vergisi borçlarının tahsili için asıl borçlu şirket adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin 24/04/2018 tarihinde şirkete usule uygun olarak tebliğ edildiği,

dava konusu ... tarih ve ... sayılı ödeme emri içeriğindeki 2016/Aralık ve 2017/Şubat dönemlerine ilişkin damga vergisi borçlarının tahsili için asıl borçlu şirket adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin ise 05/06/2017 tarihinde şirkete usule uygun olarak tebliğ edildiği, asıl borçlu şirketin dava konusu ödeme emri içeriğindeki amme alacaklarını ödememesi ve mal bildiriminde de bulunmaması nedeniyle tahsil işlemlerine devam edilerek 25/07/2018 tarihli haciz varakaları düzenlendiği, asıl borçlu şirket hakkında yapılan mal varlığı araştırması sonucunda adına kayıtlı 3 çekici, 2 römork ve 3 kamyon bulunduğu,

10.8.2017 tarihinde 3 çekici, 2 römork ve 2 kamyon üzerine haciz konulduğu, araçlar üzerinde ceza yargısı mercilerince verilen ihtiyati tedbirler bulunduğu, bunlar kaldırılmadan araçların satılamayacağı, ayrıca araçlar üzerinde davalı idarenin hacizlerinden önce asıl borçlu şirketten 18.653.436,18-TL tutarında alacağı bulunan Midyat Malmüdürlüğü'nün haczi bulunduğu dikkate alındığında, şirket hakkında yapılan mal varlığı araştırması sonucu şirketin davalı idarenin amme alacağını karşılayacak mal varlığının bulunmadığı anlaşıldığından,

asıl borçlu şirketten tahsil edilemeyeceği anlaşılan söz konusu amme alacaklarının uyuşmazlık döneminde şirketin kanuni temsilcisi olan davacıdan tahsili amacıyla düzenlenen dava konusu ... sayılı ödeme emrinin idari para cezası dışındaki amme alacaklarına ilişkin kısımları, dava konusu ... sayılı ödeme emrinin 2014/Ağustos, Ekim, 2015/Mayıs-Temmuz dönemleri damga vergisi borçlarına ilişkin kısımları ile dava konusu ... sayılı ödeme emrinin 2017/Haziran dönemi damga vergisi borcu dışındaki kısımlarında hukuka aykırılık bulunmadığı,

dava konusu ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin 2017/Haziran dönemi damga vergisi borcuna ilişkin kısmı ile dava konusu ... sayılı ödeme emrinin 2018/Ocak dönemi damga vergisi borcuna ilişkin kısmı incelendiğinde; asıl borçlu şirketin vergi borçlarından kanuni temsilci olarak sorumlu tutulan davacının, 13/06/2017 tarihinde şirket müdürlüğünden ayrıldığı ve 2017/Haziran, 2018/Ocak dönemlerine ilişkin olarak beyan üzerine tahakkuk eden damga vergisi borçlarının doğduğu ve ödenmesi gereken dönemlerde şirketi temsil yetkisinin bulunmadığı anlaşıldığından,

davacı adına düzenlenen dava konusu ... sayılı ödeme emrinin 2017/Haziran dönemi damga vergisi borcuna ilişkin kısmı ile dava konusu ... sayılı ödeme emrinin 2018/Ocak dönemi damga vergisi borcuna ilişkin kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı, dava konusu ... sayılı ödeme emrinin 2015/Ağustos-Aralık dönemlerine ilişkin katma değer vergisi, damga vergisi, gecikme faizi, 2014/Temmuz, Eylül, Kasım, Aralık, 2015/Ocak-Nisan, 2016/Ocak dönemlerine ilişkin damga vergisi borçlarına ilişkin kısımları incelendiğinde ise;

dava konusu ...sayılı ödeme emri içeriğindeki 2015/Nisan dönemi damga vergisi borcunun tahsili için asıl borçlu şirket adına düzenlenen ...tarih ve ...sayılı ödeme emri ile 2015/Ağustos-Aralık dönemleri katma değer vergisi, gecikme faizi ve damga vergisi borçlarının tahsili için asıl borçlu şirket adına düzenlenen ... tarih ve ...sayılı ödeme emirlerinin 31/07/2018 tarihinde, 2014/Temmuz, Aralık, 2015/Ocak-Mart, 2016/Ocak dönemleri damga vergisi borçlarının tahsili için asıl borçlu şirket adına düzenlenen ... tarih ve ...sayılı ödeme emrinin 22/07/2018 tarihinde, 2014/Eylül,

Kasım dönemlerine ilişkin damga vergisi borçlarının tahsili için asıl borçlu şirket adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin 18/07/2018 tarihinde şirkete tebliğ edildiği, davacı adına düzenlenen dava konusu ödeme emirlerinin ise 09/05/2018 tarihinde düzenlenerek 25/07/2018 tarihinde tebliğe çıkarıldığı ve 06/08/2018 tarihinde tebliğ edildiği görüldüğünden, davalı idarece öncelikle asıl borçlu şirketin takibi gerekirken söz konusu amme alacaklarının tahsili için şirket adına düzenlenen ödeme emirlerinin,

davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen dava konusu ... sayılı ödeme emrinin düzenlenmesinden sonra asıl borçlu şirkete tebliğ edildiği görüldüğünden dava konusu ... sayılı ödeme emrinin 2015/Ağustos-Aralık dönemlerine ilişkin katma değer vergisi, damga vergisi, gecikme faizi, 2014/Temmuz, Eylül, Kasım, Aralık, 2015/Ocak-Nisan, 2018/Ocak dönemlerine ilişkin damga vergisi borçlarına ilişkin kısımlarında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne kısmen reddine, ... sayılı ödeme emrinin 2015/Ağustos-Aralık dönemlerine ilişkin katma değer vergisi, damga vergisi, gecikme faizi, 2014/Temmuz, Eylül, Kasım, Aralık,

2015/Ocak-Nisan, 2016/Ocak dönemlerine ilişkin damga vergisi borçlarına ilişkin kısımları ile ... sayılı ödeme emrinin 2017/Haziran dönemi damga vergisi borcuna ilişkin kısmının iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

DAVACININ İDDİALARI

Asıl borçlu şirket nezdinde usulüne uygun şekilde kesinleştirilmeyen amme alacaklarının tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emirlerinde hukuka uygunluk bulunmadığı iddiasıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.

DAVALININ İDDİALARI

Dava konusu ödeme emri muhteviyatı olan vergilerin yapılan malvarlığı araştırmalarınının sonucunda vergi borcunu karşılayacak herhangi bir hak ve alacağı ile malvarlığının bulunmadığı, bunun üzerine kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına ödeme emrinin düzenlenip tebliğ edildiği iddiasıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenimektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI

Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... Nakliyat Tur. Pet. Ür. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne ait vergi borçlarının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına düzenlenen ...tarih ve ... sayılı ödeme emrinin idari para cezası dışındaki amme alacaklarına ilişkin kısımları ile ... ve ... sayılı ödeme emirlerinin iptali istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 32. maddesinin 2. fıkrasında; kurumlar vergisi mükelleflerince, (dar mükellefiyete tâbi kurumlarda ticarî ve ziraî kazançlarla sınırlı olarak) câri vergilendirme döneminin kurumlar vergisine mahsup edilmek üzere Gelir Vergisi Kanununda belirtilen esaslara göre ve câri dönemin kurumlar vergisi oranında geçici vergi ödeneceği düzenlenmiş;

anılan düzenlemenin atıfta bulunduğu 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun mükerrer 120. maddesinin 3.fıkrasında, yapılan incelemeler sonucunda geçmiş dönemlere ait geçici verginin %10’unu aşan tutarda eksik beyan edildiğinin tespiti halinde, eksik beyan edilen bu kısım için re’sen veya ikmalen geçici vergi tarh edileceği, mahsup süresi geçtikten sonra kesinleşen geçici vergilerin terkin edileceği, ancak gecikme faizi ve cezanın tahsil edileceği hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge İdare Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin 2. ve 9. satırlarında yer alan 2013/Temmuz-Eylül, Ekim-Aralık dönemlerine ilişkin geçici vergi aslı dışındaki kısımlarına ait hüküm fıkralarının dayandığı sebepler ve gerekçesi Dairemizce de uygun görülmüş olup taraflarca ileri sürülen iddialar temyize konu kararın belirtilen hüküm fıkralarının bozulmasını gerektirir nitelikte bulunmamıştır.

Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin 2. ve 9. satırlarında yer alan 2013/Temmuz-Eylül, Ekim-Aralık dönemlerine ilişkin geçici vergi aslı kısmına yönelik davacı tarafından ileri sürülen temyiz iddialarının incelenmesinden;

Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 120. maddesinin değerlendirilmesinden; mahsup dönemi geçmiş geçici vergi aslının tahakkuk ettirilmeyeceği, normal vade tarihinden mahsup tarihine kadar geçen süre için sistemde gecikme faizi hesaplanabilmesi için ihbarnamelerde zorunlu olarak yer aldığı sonucuna ulaşılmaktadır.

Dava konusu ödeme emri içeriği 2013/Temmuz-Eylül, Ekim-Aralık dönemlerine ilişkin geçici vergi aslının cari hesap dönemi geçtiği için beyannameden mahsup olanağı kalmaması nedeniyle terkin edilmesi gerektiğinden ve mahsup dönemi geçmiş dava konusu geçici vergi asıllarının 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 32. maddesinin 2. fıkrasının atıfta bulunduğu 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 120. maddesi gereğince tahakkuk ettirilmeyeceği ancak normal vade tarihinden mahsup tarihine kadar geçen süre için sistemde gecikme faizi hesaplanabilmesi için ihbarnamede zorunlu olarak yer aldığı,

mahsup olanağı kalmaması nedeniyle tahakkuk ettirilmemesi gereken geçici verginin tahakkuk ettirilerek dava konusu ödeme emrinde cebren tahsil aşamasına geçildiğinin görüldüğü ve bu durumun ödeme emrine karşı açılan davada "borcum yoktur" itirazı kapsamında kabul edilebilecek nitelikte olduğu değerlendirildiğinden,

dava konusu ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin 2. ve 9. satırlarında yer alan 2013/Temmuz-Eylül, Ekim-Aralık dönemlerine ilişkin geçici vergi aslına ilişkin kısmı yönünden davanın reddine karar veren Vergi Mahkemesi kararına yönelik davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısmında isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU Açıklanan nedenlerle;

1.Davacının temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine, davalının temyiz isteminin reddine,

2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, dava konusu ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin 2. ve 9. satırlarında yer alan 2013/Temmuz-Eylül, Ekim-Aralık dönemlerine ilişkin geçici vergi aslına ilişkin kısmının BOZULMASINA, diğer kısımlarının ONANMASINA,

3. Temyiz isteminde bulunan davacıdan ...-TL maktu harcın alınmasına,