Danıştay 7. Daire E.2024/1274 K.2024/2631

2- Özel tüketim vergisi istisnasından yararlanılan engelli araçlarının kimler tarafından kullanabileceğine yönelik düzenlemeler içeren Gelir İdaresi Başkanlığının 23/12/2022 tarihli Genelgesi'nin ilgili maddesinde yer alan ve söz konusu araçların engellilerin torunları tarafından kullanamaması sonucunu doğuran düzenlemenin iptali ve davacının engelli olan anneannesine ait aracı kullanabilmesi imkanının verilmesi istemiyle dava açılmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Yedinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca Tetkik Hakimi ...'nin açıklamaları dinlenildikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinin 2. fıkrasında, idari davalara ait dilekçelerde, davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin; dava konusu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihinin gösterileceği; dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örneklerinin, dava dilekçesine ekleneceği, 7. maddesinin 4. fıkrasında; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı; ancak, bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilecekleri.

5. maddesinin 1. fıkrasında ise, aralarında maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep sonuç ilişkisi bulunması halinde birden fazla işlemin bir dilekçe ile idari davaya konu edilebileceği belirtildikten sonra, 14. maddesinin 3. fıkrasının (g) bendinde, dilekçelerin 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları yönünden inceleneceği. 15. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde de.

3 ve 5. maddelere uygun şekilde düzenlenmek veya noksanları tamamlanmak suretiyle otuz gün içinde dava açılmak üzere dilekçenin reddine karar verileceği hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Aktarılan kurallardan, dava dilekçelerinde, davanın konusunun açık, belirli, somut ve kesin olarak belirtilmesi, iptali istenen işlem veya işlemlerin tarihi, sayısı ile varsa yazılı bildirim veya öğrenme tarihinin gösterilerek tereddüde yer vermeyecek şekilde yazılmasının gerektiği; düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davalarında ise, düzenleyici işlemin/iptali istenilen maddelerin veya kısımlarının davacının menfaatini nasıl etkilediğinin ortaya konulması ve hangi yönlerden hukuka aykırı olduğunun açıklanmasının icap ettiği, bu şekilde düzenlenmeyen dilekçelerin yenilenmek üzere reddedileceği anlaşılmaktadır.

2577 sayılı Kanun'un yukarıda sözü edilen hükümlerine göre de; ilan tarihinden itibaren işlemeye başlayan dava açma süresi içerisinde idari davaya konu edilmeyen düzenleyici işlemlerin, bu tarihten sonra davaya konu edilebilmeleri, ilgili hakkında uygulama işlemi yapılmış olması; diğer bir deyişle, bireysel işlemin birlikte dava konusu yapıldığı düzenleyici işlemin uygulaması niteliğinde bulunması halinde mümkündür. Öte yandan, 7. maddede aranan koşulların oluşup oluşmadığının değerlendirilebilmesi için, uygulama işleminin dilekçeye eklenmesi ve tebliğ tarihinin gösterilmesi icap etmektedir.

Dosyanın incelenmesinden; dava dilekçesinin ''Dava konusu'' kısmında "ÖTV Kanunu'nun engelli aracını kimlerin kullanacağına dair ilgili maddelerinin (7/2-a) ve (7/2-b) iptali talebidir." ifadesi yer aldığı halde ''Sonuç ve İstem'' kısmında "...

Gelir İdaresi Başkanlığının 23/12/2022 tarihli Genelgesi ile engelli aracının kimlerin kullanacağı ile alakalı maddesinde olan kısıtlamanın kaldırılmasını.... talep ediyorum." şeklinde farklı bir isteme yer verildiğinden, dava dilekçenin dava konusu ile sonuç ve istem kısımlarının birbiriyle uyumlu olmadığı, bu suretle iptali istenilen düzenleyici işlemin sayısı, yayınlanma tarihi, vb. bilgilerine yer verilmediği, bu düzenleyici işleme dayalı olarak adına bir uygulama işleminin tesis edilip edilmediğinin;

edilmişse bu uygulama işleminin tarihi, sayısı, varsa yazılı bildirim ve/veya öğrenme tarihinin dilekçede açıkça belirtilmediği görülmekle; bu haliyle dava dilekçesinin 2577 sayılı Yasanın 3. maddesine uygun düzenlenmediği anlaşılmaktadır.

Bu durumda; dilekçenin, "davanın konusu", "açıklamalar" ve "sonuç ve istem" bölümleri bir bütünlük arz edecek şekilde düzenlenerek; davaya konu edilmek istenen düzenleyici işlem ile varsa uygulama işleminin açıkça belirtilmesi; iptali istenen işlem/ işlemlerin tarihleri ve sayılarına, yayınlanma, yazılı bildirim veya öğrenme tarihlerine dilekçede yer verilmesi; işlem/işlemlere ilişkin tarihlere ilişkin belgelerin eksiksiz olarak dilekçeye eklenmesi ile iptali istenilen bu işlem/işlemlerin hangi yönlerden hukuka aykırı olduğu ve davacının menfaatini ne şekilde ihlal ettiğinin ayrı ayrı, açık ve anlaşılır bir biçimde ortaya konulması suretiyle davanın yenilenmesi gerekmektedir.

Ayrıca dava dilekçesinin konu kısmında, 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 7. maddesinin 2 fıkrasının (a) ve (b) bentleri gösterilerek iptali istenilmişse de; kanun maddelerinin idari yargıda yer alan iptal davasına konu edilemeyeceği, kanunların şekil ve esas bakımından Anayasa'ya uygunluğunu denetleme yetkisinin Anayasa Mahkemesi'ne ait olduğundan, yenilenecek dilekçede bu hususun da dikkate alınması gerekmektedir.