Danıştay 7. Daire E.2024/2087 K.2024/3351

2-... Vergi Dairesi Başkanlığı (... Vergi Dairesi Müdürlüğü)

DAVANIN KONUSU

28/07/2023 tarih ve 32262 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 1 seri nolu 7456 Sayılı Kanunun 1. Maddesiyle İhdas Edilen Ek Motorlu Taşıtlar Vergisine İlişkin Genel Tebliğ'in 2. maddesinin 4. fıkrasında "...deprem tarihi itibarıyla kayıt ve tescilli olan taşıtlar" ibaresinin iptali ve 1.647,49-TL ek motorlu taşıtlar vergisi kesintisinin tarafına iadesi istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI

Eskişehir Vergi Dairesi Başkanlığınca, 16/01/2024 tarihinde bilgi ve rızası olmaksızın kendisine iadesi gereken harç tutarı üzerinden 1.647,49-TL kesintinin yapıldığı, kesintinin nedeni hakkında bilgi alınmak amacıyla anılan vergi dairesine başvuruda bulunulduğu, iade işlemleri sırasında yapılan borç sorgulaması neticesinde adına kayıtlı ... plakalı aracına ilişkin vadesi geçmiş ek motorlu taşıtlar vergisi borcu olduğu görülmesi üzerine mahsup yapıldığının ve itirazın Nakil Vasıtaları Vergi Dairesi Müdürülüğüne yapılması gerektiğinin bildirildiği,

ardından 21/03/2024 tarihinde Nakil Vasıtaları Vergi Dairesi Müdürlüğüne gönderilmek üzere Çankırı Kurşunlu Mal Müdürlüğü'ne verilen dilekçe ile depremzede olarak ek motorlu taşıtlar vergisinden muaf olduğundan bahisle yapılan kesintinin iadesinin talep edildiği, bu dilekçeye 30 gün içinde cevap verilmeyerek talebinin 20/04/2024 tarihinde zımnen reddedildiği, 20/04/2024 tarihinde başlayan 60 günlük dava açma süresi içinde işbu davanın açıldığı,

15/07/2023 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan "6/2/2023 Tarihinde Meydana Gelen Depremlerin Yol Açtığı Ekonomik Kayıpların Telafisi İçin Ek Motorlu Taşıtlar Vergisi İhdası İle Bazı Kanunlarda Ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun" ile 06/02/2023 tarihli deprem felaketi nedeniyle uğranılan zararların giderilmesinin ve depremi yaşayan, mağduriyeti olan depremzede vatandaşların vergiden istisna tutulmasının amaçlandığı,

ancak Kanun'un ve 28/07/2023 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan "7456 Sayılı Kanunun 1. Maddesiyle İhdas Edilen Ek Motorlu Taşıtlar Vergisine İlişkin Genel Tebliğ"in istisnalar kısmında belirtilen "...deprem tarihi itibariyla kayıt ve tescilli olan taşıtlar" ibaresinin bu amaçla bağdaşmadığı gibi Anayasa'nın 10. ve 73. maddelerine de aykırı olduğu, istisnanın depremzedelere yönelik olması gerekirken araçlara yönelik getirildiği,

örnek olarak deprem bölgesi dışında yaşayan ve depremden etkilenmeyen kişiler sırf araçlarının deprem bölgesinde yer alan illerden birine kayıtlı olması sebebiyle muafiyetten yararlanırken, kendisi gibi deprem bölgesinde ikamet eden, depremi yaşayan depremzedelerin araçları deprem bölgesi dışında yer alan illerden birine kayıtlı olduğu için muafiyetten yararlandırılmadığı, 27/09/2019 tarihinden 22/09/2023 tarihine kadar Şanlıurfa ili Birecik ilçesinde görev yaptığı ve deprem felaketini Şanlıurfa'da yaşadığı, mağduriyetinin giderilmesinin gerektiği ileri sürülmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ

Uyuşmazılık konusu uygulama işlemi ve düzenleyici işleme karşı davanın süresinde açılmadığı görülmekle; süre aşımı nedeniyle esasının incelenme olanağı bulunmayan davanın reddinin gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesinin 6. fıkrası uyarınca Tetkik Hâkimi ...'nin açıklamaları dinlendikten ve hasım mevkiinde yer alan davalı idarelerden "Cumhurbaşkanlığı"nın hasım mevkinden çıkarılıp "İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı (Nakil Vasıtaları Vergi Dairesi Müdürlüğü)"nın hasım mevkine alınmasından sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

28/07/2023 tarih ve 32262 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 1 seri nolu 7456 Sayılı Kanunun 1. Maddesiyle İhdas Edilen Ek Motorlu Taşıtlar Vergisine İlişkin Genel Tebliğ'in 2. maddesinin 4. fıkrasında "...deprem tarihi itibarıyla kayıt ve tescilli olan taşıtlar" ibaresinin iptali ve 1.647,49-TL ek motorlu taşıtlar vergisi kesintisinin tarafına iadesi istenilmektedir.

MEVZUAT

2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 24. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde, Bakanlıklar ile kamu kuruluşları veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlere karşı açılacak iptal ve tam yargı davalarına Danıştay'ın ilk derece mahkemesi olarak bakacağı öngörülmüştür.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinin 1. fıkrasında, dava açma süresinin, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış gün olduğu, aynı maddenin 4. fıkrasında, ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilecekleri, "Üst makamlara başvurma" başlıklı 11. maddesinde, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması,

değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, otuz gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı, isteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresinin yeniden işlemeye başlayacağı ve başvurma tarihine kadar geçmiş sürenin de hesaba katılacağı belirtilmiş olup.

"Dilekçeler Üzerine İlk İnceleme" başlıklı 14. maddesinde, dilekçelerin süre aşımı yönünden de inceleneceği ve 15. maddesinde ise süre aşımı bulunması halinde davanın reddine karar verileceği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, düzenleyici işleme karşı ilan tarihinden itibaren altmış gün içinde dava açılmadığı hallerde, söz konusu düzenleyici işleme dayanılarak tesis edilen bir uygulama işleminin bulunması durumunda, işlemin tebliğinden itibaren altmış gün içinde Danıştay nezdinde düzenleyici işleme yahut her ikisine birden dava açılabileceği açıktır.

Dosyanın incelenmesinden, 7456 sayılı 6/2/2023 Tarihinde Meydana Gelen Depremlerin Yol Açtığı Ekonomik Kayıpların Telafisi İçin Ek Motorlu Taşıtlar Vergisi İhdası İle Bazı Kanunlarda Ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 1. maddesi uyarınca ihdas edilen ek motorlu taşıtlar vergisinin uygulanmasına dair usul ve esasların belirlendiği 1 seri nolu 7456 Sayılı Kanunun 1. Maddesiyle İhdas Edilen Ek Motorlu Taşıtlar Vergisine İlişkin Genel Tebliğ'in istisnalara ilişkin 2. maddesinin 4. fıkrasında yer alan "deprem tarihi itibarıyla kayıt ve tescilli olan taşıtlar" ifadesinin Kanun'un amacına aykırı olarak

depremzedelerin mağduriyetine neden olduğu, depremzedelerin bu sınırlama ile bağlı olmaksızın ek motorlu taşıtlar vergisinden muaf tutulması gerektiği ileri sürülerek iptali ve kesinti yoluyla tahsil edilen 1.647,49-TL ek motorlu taşıtlar vergisinin iadesi istemiyle davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Davacı tarafından, dava konusu edilen Tebliğ'in ilgili bölümünün iptali istemiyle, yayım tarihini izleyen günden itibaren 2577 sayılı Kanunun 7. maddesinin 1. fıkrası uyarınca altmış gün içinde dava açma yoluna gidilmediği, tarafına 27/02/2024 tarihinde tebliğ edilen yazı ile uygulama işlemi olan kesinti işleminin ek motorlu taşıtlar vergisinden kaynaklandığının öğrenildiği, sonrasında 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi kapsamında uygulama işlemin kaldırılması istemiyle 21/03/2024 tarihinde başvuru yapıldığı, bu talebinin zımnen reddi üzerine 15/06/2024 tarihinde bakılan davanın açıldığı görülmektedir.

Davacı hakkındaki uygulama işlemi tebliğ edilmediğinden uygulama işlemi olan kesintinin nedeninin öğrenildiği 27/02/2024 tarihinden itibaren Danıştay nezdinde 60 günlük dava açma süresinin işlemeye başladığı, 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi kapsamında 21/03/2024 tarihinde yapılan başvuruya istinaden duran dava açma süresinin başvurunun zımnen reddedilmiş sayıldığı 20/04/2024 tarihinden itibaren tekrar işlemeye başladığı, bu durumda, kalan süre içerisinde dava açılması gerekirken, bu süre geçirildikten sonra 15/06/2024 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenme olanağı bulunmamaktadır.

(X) KARŞI OY

2577 sayılı yasanın İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7.maddesinin 1.fıkrasında, özel kanunlarında aksine bir hüküm bulunmadıkça, idari işlemlerde dava açma süresinin Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gün olduğu belirtilmiş, 2.fıkrasında sürenin, idari uyuşmazlıklarda yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren, 4.fıkrasında ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava açma süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, 8.maddesinde ise, sürelerin, tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlayacağı kurallarına yer verilmiştir.

Yukarıda belirtilen hükümlere göre, bireysel nitelikteki uygulama işlemlerine karşı ilgililerin, bu işlemlerin kendilerine yazılı olarak bildirildiği tarihten itibaren dava açabileceklerinde tereddüt bulunmamaktadır. 7/4. maddesinde de, düzenleyici işlemle uygulama işleminin birlikte dava edilmesi halinde, dava açma süresinin, düzenleyici işleme göre tespitinin gerektiğine dair herhangi bir belirleme yapılmadığı ancak düzenleyici işlemle, uygulama işleminin ayrı ayrı işlemler olduğu, bizzat yasa koyucunun bunların ayrı ayrı dava edilebilmesini kabul etmiş olmasıyla da sabittir.

Şu halde, düzenleyici işleme karşı açılacak iptal davası süresi geçmiş olsa dahi, uygulama işleminin ilgilisine tebliği üzerine, uygulama işleminin tabi olduğu dava açma süresi içinde, düzenleyici işlemin iptali istemli bir iptal davasının açılması imkan dahilindedir.

Hal böyleyken, ilanını müteakip süresinde iptali için dava açılmayan düzenleyici işleme karşı, uygulama işleminin tebliği üzerine dava açılması durumunda dava açma süresinin, düzenleyici işleme göre değil, uygulama işlemine göre belirlenmesi gerektiği, olayımızda, düzenleyici işlem, ilanı tarihinden itibaren süresi (60 gün) içinde dava konusu edilmediğinden gelinen bu aşamada ancak uygulama işlemine bağlı olarak dava edilebileceğine göre,

uygulama işleminin mesnedinin dava konusu düzenleyici işlem olduğunun öğrenildiği 27/02/2024 tarihten itibaren uygulama işleminin tabi olduğu 30 günlük dava açma süresinde açılmadığı anlaşılan iş bu davanın, yukarıda mezkur gerekçe ile süresinde açılmadığından esasının incelenemeyeceği gerekçesiyle reddi gerektiği görüşüyle, Daire kararına gerekçe yönünden katılmıyorum.