Danıştay 7. Daire E.2024/2306 K.2025/611

... Gümrük Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacı adına 2019 ve 2020 yıllarında tescilli muhtelif tarih ve sayılı 16 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşya kıymetinin eksik beyan edildiğinden bahisle ek olarak tahakkuk ettirilen gümrük, ilave gümrük, özel tüketim ve katma değer vergileri ile kaynak kullanımını destekleme fonu payına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava konusu beyanname muhteviyatı eşyaların beyan edilen kıymetlerinde tereddüt hasıl olması üzerine, beyan olunan kıymetlerin doğruluğunun tespiti amacıyla davacı şirketten istenilen belgelerin ibraz edilmemesi üzerine eşyanın kıymetinin belirlenmesi için diğer yöntemlere geçildiğinin görüldüğü, satış bedelinin gerçeği yansıtmadığı konusunda ihracatçı firma veya ilgili resmi makamlar nezdinde herhangi bir araştırma ve inceleme yapılmadan, satış bedeli yönteminin terk nedenleri objektif tespit ve delillerle ortaya konulmadan, ek tahakkuk kararı alınmasında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Eşyanın beyan edilen kıymetinde tereddüt hasıl olması üzerine kıymet araştırmasına gidildiği, gümrük mevzuatının kıymete ilişkin hükümlerine uygun olarak tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Temyiz başvurusu, davacı adına 2019 ve 2020 yıllarında tescilli muhtelif tarih ve sayılı 16 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşya kıymetinin eksik beyan edildiğinden bahisle ek olarak tahakkuk ettirilen gümrük, ilave gümrük, özel tüketim ve katma değer vergileri ile kaynak kullanımını destekleme fonu payına vaki itirazın reddine dair işlemi iptal eden Mahkeme kararına yönelik istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması istemiyle yapılmıştır.

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 65. maddesinin (a) bendinde; gümrük idarelerinin, beyanın doğruluğunu araştırmak üzere; beyanname ile ilgili ve beyannameye ekli belgeleri kontrol edebilecekleri, beyannamenin içerdiği bilgilerin doğruluğunu araştırmak amacıyla beyan sahibinden diğer belgeleri de isteyebileceği, 23. maddesinde, eşyanın gümrük kıymetinin, gümrük tarifesinin ve eşya ticaretine ilişkin belirli konularda getirilen tarife dışı düzenlemelerin uygulanması amacıyla bu bölümde yer alan hükümler çerçevesinde belirlenen kıymet olduğu belirtilmiş.

24. maddesinin 1. fıkrasında, ithal eşyasının gümrük kıymetinin, eşyanın satış bedeli; satış bedelinin ise, Türkiye'ye ihraç amacıyla yapılan satışta 27. ve 28. maddelere göre gerekli düzeltmelerin de yapıldığı fiilen ödenen veya ödenecek fiyat olduğu öngörülerek, eşyanın satış bedelinin gümrük kıymetine esas alınabilmesi için gerekli koşullara yer verilmiş.

2. fıkrasında, satıcı ile alıcı arasında bir ilişkinin varlığı ve fiyatı etkilediği elde edilen bilgilere nazaran idarece saptanırsa, bu hususun beyan sahibine yazılı olarak bildirilerek cevap hakkının sağlanacağı, emsal eşya kıymeti, aynı veya benzer eşya kıymetinin, ithal eşya kıymeti yerine kıymetin belirlenmesinde esas alınabileceği, 26. maddesinde ise, 24. ve 25. madde hükümlerine göre belirlenemeyen gümrük kıymetinin, Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının VII. Maddesinin Uygulanmasına Dair Anlaşmanın,

Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının (GATT) VII. maddesinin ve bu bölüm hükümlerinin prensip ve genel hükümlerine uygun yöntemlerle ve Türkiye'de mevcut veriler esas alınarak belirleneceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının VII. maddesinin Uygulanmasına Dair Anlaşmanın, Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının (GATT) VII. maddesinin ve bu bölüm hükümlerinin prensip ve genel hükümlerine uygun yöntemlerle ve Türkiye'de mevcut veriler esas alınarak belirleneceği, GATT'ın VII. maddesinin Uygulanmasına İlişkin Anlaşmanın 17. maddesinde de, bu Anlaşmada yer alan hiçbir hükmün, Gümrük İdaresinin, gümrük kıymetinin belirlenmesi ile ilgili olarak ibraz edilen tutanak, belge veya beyannamenin gerçeklik veya doğruluğunu araştırma hakkını sınırlamayacağı ve bu hakkı tartışma konusu haline getirecek şekilde yorumlanamayacağı düzenlemesini havidir.

Dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından ithal edilen eşyanın kıymeti düşük beyan edildiğinden bahisle kıymet tespitine yönelik bilgi ve belgenin ihraç ülkesi çıkış beyannamesi, (Konsolosluk tasdikli), kontrat, sipariş emirleri, ticari fatura gibi belgelerin istenildiği, verilen süre içerisinde herhangi bir bilgi ve belge ibraz edilmediğinden İdarece satış bedeli yönteminin terk edildiği ve son yönteme geçilerek Kıymet Veri Bankası KDS sorgulaması neticesinde beyanname muhteviyatı eşyalara ilişkin elde edilen verlerle yapılan karşılaştırma ve tespit sonucu eksik kıymet beyan edildiğinin tespit edilmesi üzerine de dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, ithal edilen eşyanın gümrük kıymeti, 4458 sayılı Kanun'un 24. maddesinde yer aldığı üzere satış bedeli yöntemine göre belirlenen fiyat olduğundan, öncelikle satış bedelinin esas alınması gerektiği, satış bedelinin esas alınması için gerekli koşulların mevcut olmaması halinde de sırasıyla Kanun'da öngörülen diğer yöntemlere başvurulabileceği açık olmakla birlikte; eşyanın satış bedelinin tayini için idarece, beyanın doğruluğunu araştırmak için beyan edilen kıymeti destekler bilgi ve belgelerin istenilmesine karşın, davacının ibraz yükümlülüğünden kaçındığı anlaşılmaktadır.

İdarece eşyanın kıymetinin tespiti için beyanname ve eklerinin gerçeklik veya doğruluğunu araştırma hakkı bulunduğu, bu hakkının sınırlanamayacağı bu çerçevede istenilen ve işin doğası gereği davacıda olması gereken fatura, sipariş emirleri, sözleşme gibi bilgi ve belgelerin ise ithalatçı tarafından idareye sunulmasının bir zorunluluk olduğu, anılan Kanun'un 24. maddesi ve diğer düzenlemeler uyarınca istenilen bilgi ve belgelerin ibraz mecburiyetinin davacı tarafından yerine getirilmediği anlaşıldığından, idarece satış bedeli yönteminin terk edilerek diğer yöntemlere geçilmesinin yerinde olduğu, bu nedenle gümrük kıymetinin hukuka uygunluğu yönünden inceleme yapılmak üzere temyize konu kararın bozulması gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyorum.