Danıştay 4. Daire E.2024/2342 K.2025/1199

Dava konusu istem: Davacı tarafından, "taşınmaz ticareti" faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatı talebinin reddine ilişkin ... tarih ve E-...-...-... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava dosyasında bulunan bilgi ve belgelerden mülkiyeti davacıya ait olan üç katlı konut niteliğindeki binanın, birinci katında emlak iş yeri açılması yönündeki davacı başvurusunun, emlak iş yeri açılmak üzere işyeri açma ve çalışma ruhsatı istenilen konut niteliğinde olan birinci kattaki bağımsız bölümle ilgili gerekli tadilat ruhsatı alınarak yangın, güvenlik gibi diğer eksikliklerinin tamamlanmasından sonra işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilebileceğine karar verilmiş olduğu görüldüğünden, davacının talebinin reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuk ve mevzuata aykırılık görülmediği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Kat mülkiyeti Kanunu kapsamında mesken olara kayıtlı yerlerin işyerine çevrilmesine ilişkin olarak oybirliği şartının bulunduğu, apartmanın tamamının kendisine ait olmasından dolayı bu şartın somut olayda aranmayacağı, ayrıca meskenin işyerine çevrilmesinin esaslı tadilat kapsamında bulunmadığı, tadilat ruhsatının gerekmediği, yangın tehlikesine karşı ise itfaiye müdürlüğünden inceleme ve görüş istenildiği, müdürlükçe rapor düzenlenmesine gerek bulunmadığı, ilgili belediyesince Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre tedbir alınması gerektiğinin belirtildiği, dolayısıyla bütün şartlar oluştuğu halde ruhsat başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemde ve temyize konu kararda hukuka uyarlık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 4. maddesinde, "3 üncü maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar. a) İnsan sağlığına zarar vermemek, b) Çevre kirliliğine yol açmamak, c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak." düzenlemesine yer verilmiştir.

634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun "Yasak işler" başlıklı 24. maddesinde, "Anagayrimenkulün, kütükte mesken, iş veya ticaret yeri olarak gösterilen bağımsız bir bölümünde hastane, dispanser, klinik, poliklinik, ecza laboratuvarı gibi müesseseler kurulamaz; kat maliklerinin buna aykırı sözleşmeleri hükümsüzdür; dispanser, klinik, poliklinik niteliğinde olmıyan muayenehaneler bu hükmün dışındadır.

Anagayrimenkulün, kütükte mesken olarak gösterilen bağımsız bir bölümünde sinema, tiyatro, kahvehane, gazino, pavyon, bar, kulüp, dans salonu ve emsali gibi eğlence ve toplantı yerleri ve fırın, lokanta, pastahane, süthane gibi gıda ve beslenme yerleri ve imalathane, boyahane, basımevi, dükkan, galeri ve çarşı gibi yerler, ancak kat malikleri kurulunun oybirliği ile vereceği kararla açılabilir..." hükmü yer almaktadır.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 5/1-(b). maddesinde;

"634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamına giren gayrimenkullerin, tapu kütüğünde mesken olarak gösterilen bağımsız bölümlerinde sinema, tiyatro, kahvehane, gazino, pavyon, bar, kulüp, dans salonu ve benzeri eğlence ve toplantı yerleri; fırın, lokanta, pastane, süthane gibi gıda ve beslenme yerleri; imalathane, boyahane, basımevi, dükkan, galeri ve çarşı gibi işyerlerinin açılması hususunda kat maliklerinin oy birliği ile karar alması" gerektiği, aynı Yönetmeliğin 12. maddesinin 1.fıkrasında.

"Sıhhî işyeri açmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1’de yer alan başvuru ve beyan formuyla yetkili idareye müracaat eder. Başvurunun Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olduğunun tespiti halinde başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye aynı gün içinde verilir." aynı maddenin 3.fıkrasında ise.

"İşyeri açma ve çalışma ruhsatı müracaatı sırasında bu Yönetmelikte belirtilen bilgi ve belgeler dışında başka herhangi bir belge istenemez ve başvuru formundaki beyana göre ruhsat işlemleri sonuçlandırılır." kuralına yer verilmiştir.

Ayrıca Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 19/1-(f) maddesinde. "Konut alanında.

(Değişik:RG-25/7/2019-30842) İlgili idare meclisince yol boyu ticaret olarak teşekkül ettiği karar altına alınan konut alanlarında bulunan parsellerin; zemin kat ve yol seviyesinde veya açığa çıkan bodrum katlarının yoldan cephe alan mekânlarında ya da binanın birinci katında veya bodrum katlarında zemin katta yer alan mekanla içten bağlantılı olan ve binanın ortak merdivenleri ile ilişkilendirilmeyen, getirilecek kullanıma ilişkin otopark ihtiyacını karşılamak kaydıyla, gürültü ve kirlilik oluşturmayan ve imalâthane niteliğinde olmayan, gayrisıhhi özellik taşımayan, halkın günlük ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik dükkân, kuaför, terzi,

eczane, Sağlık Bakanlığınca aranan şartlar sağlanmak kaydıyla günübirlik sağlık hizmeti sunulan sağlık kabini, muayenehane ve lokanta, pastane gibi konut dışı hizmetler verilebilir..." kuralına yer verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden; ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazda bulunan mülkiyeti davacıya ait olan mesken nitelikli 3 katlı binanın 1.katında “Taşınmaz Ticareti/Emlak Bürosu” olarak faaliyet göstermek isteyen davacı tarafından yapılan iş yeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesine ilişkin başvurunun, söz konusu yerin kullanım amacının değişecek olması nedeni ile tadilat ruhsatı alınarak kullanım amacının işyeri olarak değiştirilmesi halinde işyeri açma ruhsatı verilebileceği gerekçesi ile reddine ilişkin ... Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğü'nün ... tarih E-... sayılı işleminin tesis edilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Yukarıda belirtilen mevzuatın ve dosyada bulunan bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, davacı tarafından emlak/taşınmaz ticareti faaliyeti yapmak amacıyla açılmak istenilen işyerinin bulunduğu apartmanın tamamının kendisine ait olduğu, bu apartmanın bulunduğu alanın ...

Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararıyla imar planında konut alanı olarak tanımlandığı, ruhsat başvurusunda belirtilen faaliyetin ve açılmak istenilen işyerinin 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununun 24. maddesinde belirtilen yasak işler kapsamında bulunmadığı, öte yandan maliklerin oybirliği şartının arandığı yerlerden olduğu değerlendirilse dahi apartmanın tamamının davacıya ait olması halinde bu şartın da gerçekleşmiş olduğu,

tapuda mesken olarak kayıtlı söz konusu taşınmazın bulunduğu alan imar planında konut olarak tanımlanmış olsa dahi Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğine göre gayrisıhhi özellik taşımayan, bölgedeki nüfusu ve trafiği artırmayacak ve halkın günlük ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik dükkân, büro gibi işyeri olarak kullanılmak istenildiği de dikkate alındığında bu gibi yerlerde konut dışı hizmet verilebileceği açıktır.

Bu durumda, mülkiyeti davacıya ait olan üç katlı müstakil mesken olarak nitelendirilebilecek yapının birinci katında emlak/taşınmaz ticareti faaliyeti yapmasının önünde yasal bir engel bulunmadığından bahisle dava konusu işlemin iptali gerekirken aksi yorumla verilen temyize konu kararda hukuki isabet bulunmamaktadır.