Danıştay 7. Daire E.2024/452 K.2024/1362

Dava konusu istem: Davacı şirket adına tescilli .... tarih ve ..., ..., ..., ..., ..., ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı "taze muz" cinsi eşyanın ithali esnasında tahsil edilen toplu konut fonunun iadesi istemiyle yapılan geri verme başvurusunun reddine dair karara vaki itirazın reddine yönelik Gümrükler Genel Müdürlüğünün .... tarih ve ... sayılı işleminin iptali ile tahsil edilen toplu konut fonunun tecil faizi ile birlikte iadesi istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, dava konusu işlemin ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesinden kaynaklanan kısmı yönünden; anılan beyanname muhteviyatı eşyadan doğan toplu konut fonunun iadesi istemiyle yapılan geri verme başvurusuna vaki itirazın zımnen reddine dair işlemin iptali istemiyle işbu dava tarihinden önce ...

Vergi Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında dava açıldığı, bu dosyada yapılan yargılama neticesinde ... tarih ve E:..., K.... sayılı karar ile anılan beyannameye konu toplam 776.972,63 TL tutarındaki toplu konut fonunun 112.146,45 TL'lik kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen de reddine karar verildiğinin görüldüğü, bu durumda dava konusu işlemin anılan beyannameden kaynaklanan 112.146,45 TL'ye isabet kısmında hukuka uyarlık, kalan kısmında ise hukuka aykırılık bulunmadığı; dava konusu işlemin ... tarih ve ...,...,... sayılı beyannamelere isabet eden kısmı yönünden ise;

anılan serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı eşyalara ilişkin tahsil edilen toplu konut fonunun iadesi istemiyle 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi kapsamında yapılan geri verme başvurularının zımnen reddine dair işlemlerin iptali ve ilgili beyannameler kapsamında fazladan tahsil olunduğu ileri sürülen toplu konut fonunun tecil faiziyle birlikte iadesi istemiyle başka davaların da açıldığı, yargı yerlerince davaların bir kısmında mercine tevdi kararlarının verildiği, bir kısmının ise halen derdest olduğu anlaşıldığından, işin esasının incelemesine geçildiği,

anılan beyannamelerin tescil tarihi itibarıyla 2818 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının eki İthalat Rejimi Kararına Ek Karara istinaden "taze muz" cinsi eşyanın 83-EURO/100-Kg/Net toplu konut fonuna tabi olduğu, eşyanın Ekvator ülkesi menşeini taşıdığı,

Türkiye ile anılan ülke arasında imzalanmış bir serbest ticaret anlaşmasının bulunmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, dava konusu işlemin bahsi geçen beyannamelerden kaynaklanan kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin .... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesinden kaynaklanan ve 112.146,45 TL tutara isabet eden kısmının iptaline ve ilgili tutarın tahsil tarihinden itibaren işleyecek tecil faizi ile birlikte davacıya iadesine; dava konusu işlemin kalan kısmı yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Taraflarca istinaf başvurusunda bulunulduğu, Dairelerinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesinden kaynaklanan işlemin kısmen iptaline ilişkin hüküm fıkrasına yönelik davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulü ile anılan kısım yönünden de davanın reddedildiği gerekçesiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın dava konusu işlemin iptaline ilişkin hüküm fıkrasının kaldırılmasına, bu kısım yönünden de davanın reddine, davacının istinaf başvurusunun ise reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Türkiye'nin onayladığı uluslararası bir anlaşma olan 1/95 sayılı Ortaklık Konseyi Kararı ekinde yer alan tarım ürünlerinden toplu konut fonunun alınabileceği, "taze muz" cinsi eşya işlenmiş veya işlenmesi mümkün bir tarım ürünü olmadığından sayılan eşya arasında yer almadığı, Türkiye'nin anılan anlaşma ile üçüncü ülkelerden yapılacak ithalatta da kendini bağladığı, Dünya Ticaret Örgütü nezdinde yapılan ve ülkemizin de taraf olduğu Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının Eki XXXVII sayılı listesinde "muz" cinsi eşya için uluslararası anlaşma ile belirlenen maksimum vergi oranının %145,8 olduğu,

fon uygulaması ile taahhüdü aşan verginin alındığı, ek mali yükümlülüğe ilişkin Danıştay Yedinci Dairesince görülmekte olan davada Cumhurbaşkanlığını temsilen Ticaret Bakanlığı tarafından verilen savunmada da bu hususun kabul edildiği, en azından 3350 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının eki İthalat Rejimi Kararının geçici 3. maddesi çerçevesinde anılan vergi oranını aşan tutarın taraflarına iadesinin gerektiği ileri sürülmekte ve duruşma yapılarak karar verilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, duruşmaya gerek görülmeyerek, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirket adına tescilli ... tarih ve ..., ..., ..., ..., ..., ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı "taze muz" cinsi eşyanın ithali esnasında tahsil edilen toplu konut fonunun iadesi istemiyle yapılan geri verme başvurusunun reddine dair karara vaki itirazın reddine yönelik Gümrükler Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali ile tahsil edilen toplu konut fonunun tecil faizi ile birlikte iadesi istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesinde, kanunen ödenmemeleri gerektiği halde ödenmiş olduğu belirlenen gümrük vergilerinin geri verileceği, kanunen tahakkuk ettirilmemeleri gerektiği halde tahakkuk ettirilen gümrük vergilerinin kaldırılacağı hükmüne yer verilmiştir.

Öte yandan; yürürlükten kaldırılan 1615 sayılı Gümrük Kanunu'nun 87. maddesi ile ilgili olarak, Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 02/07/1966 tarih ve E:1965/13, K:1966/6 sayılı kararında, aykırı içtihatlar, tahsil olunan gümrük vergilerinin anılan madde uyarınca geri verilebilmesinin, yanlışlıkla veya fuzulen tahsil olunduklarının açıkça anlaşılması koşuluyla olanaklı bulunduğu yolunda birleştirilmiştir. Bu bakımdan.

4458 sayılı Kanun'un benzer hükümler taşıyan 211. maddesinin uygulanmasında da, iadesi istenen gümrük vergilerinin kanunen ödenmelerinin veya tahakkuk ettirilmelerinin gerekmediğinin, açıkça; yani, herhangi bir inceleme, araştırma ve yoruma gerek olmaksızın anlaşılabilir olması koşulu aranmalıdır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacı şirketin geri verme istemine konu ettiği toplu konut fonunun beyanname tescili sırasında yani gümrük yükümlüğünün doğduğu tarihte Kanun'un verdiği yetkiye uygun olarak Cumhurbaşkanı tarafından belirlendiği ve 4458 sayılı Kanun'un 15. maddesi hükmü uyarınca tahakkuk ettirilerek tahsil edildiği anlaşıldığından, ortada, açıkça yanlışlıkla alınan veya fuzulen tahsil edilen bir tutardan söz edilemeyeceği, dolayısıyla davacı şirketin iade isteminin 4458 sayılı Kanun'un 211. maddesinde öngörülen koşulları taşımadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın reddedilmesi gerekirken, yukarıda yer alan gerekçe ile verilen mahkeme kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki kararda sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.