Danıştay 8. Daire E.1998/3498 K.1998/2567

İstemin Özeti

Davacının sahibi olduğu araca ticari plaka verilmesi yolundaki talebinin zımmen reddine ilişkin. Valiliği işleminin iptali istemiyle açılan davada, dosyasının incelenmesinden;.

İl Trafik Komisyonu'nunu … tarih ve … sayılı kararıyla durak yerleri ve bu duraklarda çalışacak araç sayılarının belirlendiği, bu duraklarda çalışmak üzere müracaat edenlerin hangi durakta çalışacağının Noterlikçe kura ile saptandığı ve davacıya Tıp Fakültesi Taksi durağında çalışmak üzere durak tahsisi yapıldığı davacının buradaki durak hakkını, sözleşme ile ücret mukabili 23.8.1995 tarihinde … isimli şahsa devrettiği, daha sonra 24.3.1997 tarihli dilekçesi ile davalı idareye başvurarak sahibi olduğu araca "T" plaka verilerek ticari araç olarak tescil edilmesi talebinde bulunduğu,.

Valiliği İl Trafik Konisyonu'nun 17.1.1996 tarih ve … sayılı kararının 5. maddesi ile getirilen "Durak tahsisi belgesi bulunan ve ticari taşıt kullanma belgesi olan araç sahiplerine tarafikle ilgili mevzuat ve alınan kararlar doğrultusunda araçlarına (T) harf grubu plaka verilmesine, plaka değiştirme işleminin 31 Temmuz 1996 tarihine kadar tamamlanmasına, bu süre hitamında plakalarını değiştirmeyenlerin araçlarının trafikten men edilerek çalışmalarına izin verilmemesi" hükmü uyarınca talebinin 19.6.1997 tarih ve 1997/2 sayılı İl Trafik Komisyonu kararı ile reddine karar verildiğinin anlaşıldığı,

ticari plaka verilecek araçların bir durağa bağlı olarak çalışmasının şart koşulmasında ve durak hakkını devreden davacıya ikinci kez ticari plaka verilmemesinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davayı reddeden. İdare Mahkemesinin … gün ve … sayılı kararının; aracının 1978 yılından bu yana ticari otomobil olarak kayıt ve tescil edildiği, sadece durak hakkını sattığı öne sürülerek, 2577 sayılı Yasanın 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istemidir.

Savunmanın Özeti : Savunma verilmemiştir. Danıştay Tetkik Hakimi … 'ın Düşüncesi : Temyiz isteminin reddiyle idare mahkemesi kararının onanmasının uygun olacağı düşünülmektedir. Danıştay Savcısı … 'ın Düşüncesi : Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49.maddesinin 1.fıkrasında belirtilen nedenlerden hiçbirisine uymayıp idare mahkemesince verilen kararın dayandığı hukuki ve yasal nedenler karşısında anılan kararın bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemektedir. Açıklanan nedenlerle, temyiz isteminin reddiyle idare mahkemesi kararının onanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü :

İdare ve Vergi Mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenip bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Yasasının 49.maddesinin 1.fıkrasında yazılı nedenlerin bulunmasına bağlıdır.

İdare Mahkemesince verilen kararın dayandığı gerekçe Usul ve Yasaya uygun olup, bozulmasını gerektiren bir neden bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın onanmasına ve yargılama giderlerinin temyiz isteminde bulunan üzerinde bırakılmasına 15.9.1998 gününde oyçokluğu ile karar verildi.

Azlık Oyu (X) : 2118 sayılı Karayolları Trafik Kanununa, 4199 sayılı kanunla eklenen Ek:Madde-1 de, ticari amaçla çalışan taksi, dolmuş, minübüs ve otobüs gibi taşıtlarla yolcu taşımacılığı yapmak isteyenlerin, ticari taşıt kullanma belgesine sahip almaları gerektiği belirtilmiş ve durak şartına yer verilmemiştir.

Aynı kanunun tanımlar başlıklı 3. maddesinde, durak, kamu hizmeti yapan yolcu taşıtlarının yolcu ve hizmetlileri bindirmek için duraklardaki işaretlerle belirlenmiş yer olarak tanımlanmıştır.

Diğer taraftan 9.3.1998 gün ve 20103 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan, işyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına ilişkin Yönetmeliğin, Sıhhi Müesseseler İçin Sınıflarına ve Özelliklerine Göre aranacak Niteliklere İlişkin Listede; Taksi Durağı ve Yazıhanesi, Garaj ve Otopark başlıklı kısmında, taksi durağının tabi olacağı hususlar tesbit edilmiş ve bu işyerleri belediyenin ruhsatına tabi tutulmuştur.

Ticari taksi ruhsatı ve taksi durağı ayrı kanunlarla konu edilmiş ve ayrı idari mercilerin ruhsat vermesi öngörülmüştür.

Tıp Fakültesi taksi durağında çalışma hakkı bulunan davacının taksi durağı hakkını satmış olmasının Valilikten aldığı ticari ruhsatına etkisinin olmaması gerekir.

86/10553 sayılı Bakanlar Kurulu Kararında, kapsama dahil illerdeki ticari plaka verilme usulü ile plaka sayısının tesbit ve artırılmış şekli gösterilmiştir.

Ticari plakalara bir sınırlama konulabildiği halde, durak yerleri için bir sınırlama mevcut olmadığı gibi durak yeri ruhsat izni Valilik dışında belediyelere bırakılmıştır.

Bir durakta çalışma hakkına sahip iken bu hakkını devreden kişinin bir başka durakda yeniden hak sahibi olması da mümkündür.

Esasen, ticari plakaların, durak dışında çalışmalarını engelleyen bir yasal düzenleme de mevcut değildir.

Açıklanan nedenle, durak yeri dışında ticari plaka ruhsatının iptal edilerek yeniden verilmemesinde yukarıda sözü edilen mevzuata ve hukuka uyarlık bulunmamaktadır.