Danıştay 8. Daire E.2002/3142 K.2003/1836

İstemin Özeti

Davacının, sürücü belgesinin bir yıl süre ile geçici olarak geri alınmasına ilişkin işleme karşı yaptığı itirazın reddine ilişkin … gün ve … sayılı davalı idare işleminin iptali istemiyle açılan davada.

18.2.2001 günü yapılan kontroller sırasında davacının alkollü araç kullandığı tespit edilerek sürücü belgesinin üç ay süre ile geçici olarak geri alındığı, bilgisayar sorgulaması sonucu, 22.7.1997 tarihinde de alkollü araç kullanmaktan dolayı aynı cezanın uygulandığının anlaşılması üzerine ikinci defa aynı suçu işlediğinden bahisle bir yıl süre ile sürücü belgesine el konulduğu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Yasasının 112. maddesinde yer alan hüküm uyarınca, davacının, ilk defa alkollü araç kulandığının tespit edildiği 22.7.1997 tarihinden itibaren bir yıl geçtikten sonra,

18.2.2001 tarihinde yapılan tespite istinaden tesis olunan işlemde zaman aşımı nedeniyle hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemi iptal eden ... İdare Mahkemesinin … gün ve … sayılı kararının, hukuka aykırı olduğu öne sürülerek, 2577 sayılı Yasanın 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

Savunmanın Özeti : Yanıt verilmemiştir. Danıştay Tetkik Hakimi … 'ın Düşüncesi : İstemin kabulü ile Mahkeme kararının bozulması gerekeceği düşünülmektedir. Danıştay Savcısı … 'ün Düşüncesi : Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 1. fıkrasında belirtilen nedenlerden hiçbirisine uymayıp İdare Mahkemesince verilen kararın dayandığı hukuki ve yasal nedenler karşısında anılan kararın bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemektedir. Açıklanan nedenlerle temyiz isteminin reddiyle İdare Mahkemesi kararının onanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü; Uyuşmazlık, davacının sürücü belgesinin bir yıl süre ile geçici olarak geri alınmasına ilişkin işlemden kaynaklanmaktadır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Yasasının 48/5. maddesinde; yönetmelik ile belirtilen miktarların üzerinde alkollü araç kullanıldığı tespit edilen sürücülerin birinci defada üç ay, ikinci defada bir yıl süreyle sürücü belgelerinin ellerinden alınacağı hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Yasanın " Bu Kanundaki Suçlarla İlgili Davalara Bakacak Mahkemeler ve Yetkileri" başlıklı 112. maddesinin 1. fıkrasında; bu kanundaki; hafif para cezasını veya bununla birlikte hafif hapis cezasını; belgelerin geri alınması ve iptali veya iş yerlerinin kapatılması cezasını gerektiren suçlarla ilgili davalara trafik mahkemelerinde, bunların bulunmadığı yerlerde yetki verilen sulh ceza mahkemelerinde bakılacağı, 7. fıkrasında da;

bu kanunda yer alan "suçun tekrarından" maksadın, daha önce verilmiş hükmün kesinleşme tarihinden itibaren bir yıl içinde aynı suçun tekrar işlenmesi olduğu kurala bağlanmışken, 112. maddesinin 1. fıkrasına, 4550 sayılı Yasa ile " sürücü belgelerinin geçici olarak geri alınması hariç olmak üzere" ibaresi eklenerek fıkranın devamındaki hüküm ve 7. fıkrasında herhangi bir değişiklik yapılmamış, yine 4550 sayılı Yasa ile Yasaya Ek madde 13 eklenerek, sürücü belgelerinin geçici olarak geri alınmasına yönelik işlemlerde Yasanın 6. maddesinde sayılan trafik görevlilerinin yetkili olduğu belirlenmiştir.

Yasada yapılan bu değişiklikler ile 48/5. maddede de yer alan sürücü belgelerinin geçici olarak geri alınmasına yönelik işlemler adli kovuşturma kapsamından çıkarılarak idari ceza niteliğine dönüştürülmüştür.

Dava dosyasının incelenmesinden, davacının ilk kez, 22.7.1997 tarihinde alkollü araç kullandığı tespit edilerek, sürücü belgesinin üç ay süreyle geçici olarak geri alındığı için 18.2.2001 tarihinde yapılan kontrolde de alkollü olarak araç kullandığı tespit edildiğinden bahisle sürücü belgesinin bir yıl süre ile geri alınması üzerine açılan davada, İdare Mahkemesince, 2918 sayılı Yasanın 112/7. maddesinde yer alan suçun tekrarından ne anlaşılması gerektiğine ilişkin hüküm esas alınmak suretiyle iki tespit arasında bir yıldan fazla zaman geçtiği gerekçesiyle işlemin iptaline karar verilmiş olduğu anlaşılmaktadır.

Yasanın 48/5. maddesinde; yönetmelikte belirlenenden daha fazla oranda alkollü araç kullanma yasağına aykırı davranma fiilene uygulanacak idari ceza belirlenirken, fiilin tekrarına ilişkin bir süre sınırlaması getirilmemiştir. Mahkeme kararına esas alınan, 2918 sayılı Yasanın 112. maddesinin yedinci fıkrasında öngörülen tekerrür süresi adli kovuşturmaya konu suçlar bakımından geçerli olup, dava konusu olay bakımından uygulanamaz.

İdari ceza niteliği taşıyan alkollü araç kullanma sonucu sürücü belgesinin geri alınması işlemlerinde, Kanunda tekerrür hususunda bir süre sınırlaması getirilmemesine rağmen genelge ile Türk Ceza Kanunundaki zamanaşımı sürelerinin esas alınması da mümkün değildir.

Bu durumda, davacının sürücü belgesinin geri alınmasına ilişkin işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmamakta olup, aksi yönde verilen mahkeme kararında hukuki isabet görülmemiştir.