Danıştay 8. Daire E.2004/1278 K.2004/4980

İstemin Özeti

Davacıdan Nisan 2003 dönemi için 133.600.000.-lira (mahkeme kararında sehven 350.100.000.-lira yazılan) atık su bedeli istenilmesine ilişkin işlemin dayanağı atık su tarifesinin iptali istemiyle açılan davada; su ve kanalizasyon hizmetleri ayrı bir kanunla düzenlenmiş bulunan büyükşehir belediyeleri bakımından atık su bedelinin tahsiline ilişkin davaların görüm ve çözümünde adli yargı yeri, ilgili su ve atık su satış tarifelerinin yargısal denetimin ise idare mahkemeleri tarafından yapılacağından davanın atık su bedeline ilişkin bölümünün görev yönünden reddine,

tarifeye ilişkin bölümü açısından otuz gün içinde idare mahkemesinde dava açmakta serbest olmak üzere dilekçenin reddine karar veren ...İdare Mahkemesinin … gün ve E: …, K:… sayılı kararının, hukuka aykırı olduğu öne sürülerek. 2577 sayılı Yasanın 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istemidir.

Savunmanın Özeti : Kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.

Danıştay Tetkik Hakimi …'ın Düşüncesi : Temyiz isteminin kabulü gerekeceği düşünülmektedir.

Danıştay Savcısı … 'nin Düşüncesi : Davacıdan Nisan 2003 dönemi için 133.600.000 lira atık su bedeli istenmesine ilişkin işlemle bu işlemin dayanağı olan atık su tarifesinin iptali istemiyle açılan davada, atık su bedeli ile ilgili uyuşmazlığın görüm ve çözümünün adli yargı yerine ait bulunması nedeniyle bu kısma ilişkin istemin görev yönünden reddine, tarifeye ilişkin kısmının ise otuz gün içinde dava açılmak üzere dilekçenin reddine karar verilmiştir.

Belediye Gelirleri Kanununa, 15.7.1993 günlü Resmi Gazetede yayımlanan 3914 sayılı Kanunla eklenen ve "Çevre Temizlik Vergisi" başlığını taşıyan mükerrer 44 üncü maddede; Belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde bulunan ve belediyelerin katı atık toplama ile kanalizasyon hizmetlerinden yararlanan konut, işyeri ve diğer şekillerde kullanılan binalar çevre temizlik vergisine tabidir.

Çevre temizlik vergisi, katı atıklar için aşağıdaki tarifeye göre aylık olarak hesaplanır.

Tarifede yer alan tutarlar, önceki yılda uygulanan tutarlara, bunların Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranının yarısı ile çarpılması sonucu bulunacak tutarın eklenmesi suretiyle her yıl yeniden belirlenir, verginin belirlenmesinde 1000 liraya kadar olan tutarlar atılır.

Bakanlar Kurulu, tarifede yer alan bina gruplarını tayin ve tesbit eder. Ancak, konutlar yedinci gruba dahil edilir. Gruplarda yer alan binaların hangi dereceye gireceği, binaların bulundukları mahallin sosyal ve ekonomik farklılıkları ve büyüklükleri de dikkate alınarak belediye meclislerince belirlenir.

Belediyeler, atık su ile ilgili olarak da, katı atıklarla ilgili tarifede yer alan bina gruplarını topluca veya ayrı ayrı dikkate almak, suretiyle su tüketim bedelini aşmamak üzere meclislerince belirlenecek miktarda çevre temizlik vergisi alırlar. Atık su ile ilgili çevre temizlik vergisi, su tüketim bedeli ile birlikte tarh ve tahakkuk etmiş sayılır ve bu bedel ile birlikte tahsil edilir. Su ve kanalizasyon hizmetleri ayrı bir kanunla düzenlenmiş bulunan belediyelerde ise, atık su bedellerinin tahsiline ilişkin uygulama kendi kanunlarındaki hükümlere tabidir. hükmü yer almaktadır.

Diğer taraftan 93/5105 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile çevre temizlik vergisi tarifesinde yer alan bina grupları tespit edilmiş, böylelikle katı atıklar ve atık sular için belediye ve bağlı kuruluşlarca istenilen tutarlar çevre temizlik vergisine dönüşmüş bulunmaktadır.

Belirtilen durumda, davacıdan atık su bedeli istenmesine ilişkin işleme karşı açılan davanın görüm ve çözümü 2576 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi uyarınca vergi mahkemesine ait bulunmaktadır.

Açıklanan nedenlerle, temyiz talebinin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bu kısmının bozulması gerekeceği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:

2577 sayılı Yasanın 14. maddesinin 3/a bendinde, dava dilekçelerinin görev ve yetki yönünden inceleneceği; 15. maddesinin 1/a bendinde, adli ve askeri yargının görevli olduğu konularda açılan davaların reddine karar verileceği; 15. maddesinin 4. bendinde, ilk inceleme üzerine Danıştay veya Mahkemelerce verilen; bu maddenin 1/e bendinde belirtilen idari yargının görevli olduğu konularda davanın görev ve yetki yönünden reddine ilişkin kararlarla, 1/c bendinde yazılı gerçek hasma tebliğ ve 1/d bendindeki dilekçe red kararları dışında, kararın düzeltilmesi veya temyiz yoluna, tek hakim kararına karşı ise itiraz yoluna başvurulabileceği; 49. maddenin 1/c bendinde ise usul hükümlerine uyulmamış olunması halinde incelenen kararın bozulacağı kurala bağlanmıştır.

Dava dosyasının incelenmesinden, davacının, Nisan 2003 dönemi için atık su bedeli olarak tahakkuk ettirilen 133.600.000.-liranın istenilmesine ilişkin işlemin dayanağı olan … Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Yönetim Kurulunun 13.03.2003 tarih ve 06/108 sayılı kararıyla belirlenen tarifenin iptali istemiyle dava açıldığı, Mahkemenin, davanın atık su bedeline ilişkin kısmını görev yönünden reddettiği anlaşılmaktadır.

2464 sayılı Belediye Gelirleri Yasasına 3914 sayılı Yasa ile eklenen mükerrer 44. maddesinin 12. fıkrası uyarınca atıksu, çevre temizlik vergisine dönüştüğünden, bu konudaki uyuşmazlıklar vergi mahkemelerinin dolayısıyla idari yargının görev alanına girmektedir.

Bu durumda, davanın, atıksu bedeline ilişkin kısmının adli yargının görüm ve çözümünde bulunduğu gerekçesiyle görev yönünden reddedilmesinde ve bu karar doğrultusunda tarifeye ilişkin verilen dilekçe ret kararında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Her ne kadar dilekçe ret kararlarının temyizen incelenme olanağı yoksa da, görev ret kararının doğal sonucu olarak kararın bu kısmı hakkında hüküm kurulması kaçınılmaz olmaktadır.