Danıştay 8. Daire E.2016/11363 K.2021/1661

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:

Dava; davacıya velayeten ebeveynleri tarafından, otistik engelli oğullarının varlığı sebebiyle diğer oğlunun özel okul teşviğinden yararlanabilmesi amacıyla özel okul teşviğinden yararlanma kriterlerine ''ağır engelli aile bireylerinin varlığından'' dolayı kriter eklenip puanlamaya dahil edilmesi istemiyle yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İdare Mahkemesince, özürlü kişilere yönelik getirilecek pozitif düzenlemelerin Anayasal hükümler çerçevesinde devletin temel amaç ve görevlerinden olduğu, yine bireyler üzerinde ki maddi ve manevi sınırları kaldırmayı amaçladığı, eşitliğe aykırı olmadığı ve eğitim öğretim hakkına uygun düştüğü anlaşıldığından tespit formunda özürlülere ilişkin olumlu bir düzenlemenin yer almaması ve bu düzenlemenin tespit formunda herhangi bir puan değerinin olmaması sosyal devlet ve hukuk devleti ilkeleri yönünden eksik bir hukuki düzenleme olduğu sonuç ve kanaatine varıldığından başvurunun zımnen reddedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanununun Ek 1. maddesinde, ''Bu Kanun kapsamında örgün eğitim yapan özel ilkokul, özel ortaokul ve özel liselerde öğrenim gören Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı öğrenciler için, resmî okullarda öğrenim gören bir öğrencinin okul türüne göre her kademede okulun öğrenim süresini aşmamak üzere, eğitim ve öğretim desteği verilebilir.

Bu fıkra kapsamındaki eğitim ve öğretim desteğinden özel okul öncesi eğitim kurumlarından eğitim alanlar da, 48-66 ay arasında olmak şartıyla en fazla bir eğitim-öğretim yılı süresince yararlandırılabilir. Eğitim ve öğretim desteği, Bakanlıkça eğitim kademelerine göre her bir derslik için belirlenen asgari öğrenci sayısının üzerinde ve her hâlükârda derslik başına belirlenen azami öğrenci sayısını geçmemek üzere verilebilir.

Eğitim ve öğretim desteği verilecek toplam öğrenci sayısı her yıl Maliye Bakanlığı ve Bakanlıkça müştereken belirlenir. Eğitim ve öğretim desteği; yörenin kalkınmada öncelik derecesi ve gelişmişlik durumu, öğrencinin ailesinin gelir düzeyi, eğitim bölgesinin öğrenci sayısı, desteklenen öğrenci ve öğrencinin gideceği okulun başarı seviyeleri ile öncelikli öğrenciler gibi ölçütler ayrı ayrı veya birlikte dikkate alınarak verilebilir.'' düzenlemesi yer almıştır.

20.03.2012 tarihli, 28239 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin Ek 2. maddesinde,

''(1) Kanunun Ek-1 inci maddesine göre her yıl Temmuz ayında Maliye Bakanlığı ile müştereken hazırlanacak olan tebliğde illere göre belirlenen sayıdaki öğrenciler için (Ek-10) de yer alan okul türleri ve gruplarına göre eğitim ve öğretim desteği verilebilir. Tebliğde; her bir öğrenci için verilebilecek eğitim öğretim desteği tutarı resmi okullarda öğrenim gören bir öğrencinin okul öncesi, ilkokul, ortaokul ve liselerde Devlete maliyetinin bir buçuk katını geçmemek üzere, bir önceki yılın verileri esas alınarak belirlenir.

(3) (Değişik:RG-23/7/2015-29423) Eğitim ve öğretim desteğinden yararlanmak isteyen okullar ve öğrenciler Ağustos ayı içerisinde MEBBİS ve e-Okul üzerinde oluşturulan modül üzerinden müracaat ederler. Eğitim ve öğretim desteği verilecek asil öğrenciler, Eylül ayı içerisinde Ek-12’ye göre tespit edilir. Eğitim ve öğretim desteğinden yararlanacak okullar ve öğrenciler Genel Müdürlük internet sayfasında duyurulur.

(9) (Değişik:RG-23/7/2015-29423) Ek-12’deki forma göre yapılacak değerlendirmede eşitlik olması durumunda, öncelikle bir önceki yılın yılsonu başarı puanı yüksek olan, eşitliğin bozulmaması durumunda özürsüz devamsızlığı az olan yerleştirilir. Eşitliğin yine bozulmaması halinde ise yaşı küçük olan öğrenci yerleştirilir.'' düzenlemelerine yer verilmiştir.

Yönetmelikte belirtilen Ek-12 deki eğitim ve öğretim desteği verilebilecek öğrencilerin tespitinde ise 1-Öğrencilerin başarısı, 2-Ailenin aylık toplam geliri, 3-Ailede öğrenim gören diğer çocuklar, 4-Anne ve babanın durumu, 5-Öğrencinin aldığı disiplin cezaları, 6-Kanunun 13 üncü maddesinde belirtilen harp veya vazife malulü sayılanların ilk ve orta öğrenim çağındaki çocukları ile haklarında koruma, bakım veya barınma kararı verilen çocuklar, durumları yönünden farklı puan değerlerine sahip öğrenci değerlendirme kriterleri düzenmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, davacıya velayeten ebeveynleri tarafından ağır derecede otistik ve engelli oğullarının varlığı sebebiyle diğer oğlunun, Milli Eğitim Bakanlığı Özel Okullara Teşviği puanlama kriterlerine "ağır engelli aile bireylerinin varlığı" kriterinin eklenip puanlamaya dahil edilerek eğitim ve öğretim desteğinden yararlanması istemiyle yapılan başvurunun zımnen reddi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca eğitim ve öğretim desteğinden yararlanacak öğrencilerin, yörenin kalkınmada öncelik derecesi ve gelişmişlik durumu, öğrencinin ailesinin gelir düzeyi, eğitim bölgesinin öğrenci sayısı, desteklenen öğrenci ve öğrencinin gideceği okulun başarı seviyeleri ile öncelikli öğrenciler gibi ölçütlerin ayrı ayrı veya birlikte dikkate alınabileceğinin 5580 sayılı kanun ile düzenlendiği ve bu kanuna dayanılarak çıkarılan Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği ile eğitim ve öğretim desteği verilebilecek öğrencilerin farklı puan değerlerine sahip değerlendirme kriterlerinin belirlendiği görülmektedir.

Bu kapsamda, yukarıda yer verilen Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin Ek-12 maddesinde, eğitim ve öğretim desteği verilebilecek öğrencilerin hangi kriterler doğrultusunda belirleneceğinin hüküm altına alındığı, belirlenen kriterlerin sayma yoluyla belirtildiği ve bu kriterler dışında bireysel işlem tesis edilirken idareye takdir hakkı tanınmadığı, davacılarında söz konusu yönetmelik kuralının iptali isteminde bulunmadığı hususu da göz önüne alındığında, davacının özel okul teşviğinden yararlanma kriterlerine ''ağır engelli aile bireylerinin varlığından'' dolayı kriter eklenmesi talebinin zımnen reddi işleminde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.