Danıştay 8. Daire E.2016/11563 K.2020/6280

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince dosyanın tekemmül ettği anlaşıldığından yürütmeyi durdurma istemi hakkında karar verilmeyerek işin gereği görüşüldü:

Dava, Bitlis İli, … İlçesi'nde faaliyette bulunan Şirket, 02.06.2010-02.12.2010 tarihleri arasında Kurumda görev yapan … isimli çalışanının diplomasının sahte olduğundan bahisle kişinin bireysel ve grup derslerinden elde ettiği gelirin tamamının geri istenilmesine ilişkin Tatvan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

İdare Mahkemesince; dava konusu işlemin 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 10. maddesinin birinci fıkrası kapsamında tesis edildiği ve anılan işlemin yersiz ödendiği öne sürülen tutarların geri istenilmesine ilişkin ödemeye çağrı niteliğinde olduğu, bu haliyle kesin ve icrai nitelik taşımadığı gerekçesiyle davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.

2577 sayılı Kanun'un 2. maddesinin (a) bendinde İdarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından iptal davaları açılacağı hüküm altına alınmıştır.

İdari yargı yerinde iptal davası açılabilmesi için idari işlemin kesin ve yürütülebilir olması zorunludur. Kesin ve yürütülebilir bir işlem deyimi; işlemin tamamlanması için gerekli idari usul kuralları uygulanarak yetkili kamu görevlisi veya görevlileri tarafından imzalanan, bu durumu ile uygulamaya konulan ve kendi başına hukuki sonuçlar doğuran, idarenin tek taraflı ve buyurucu gücüne dayanan işlemleri ifade etmektedir. İdari işlemin kesinliği; işlemin uygulanmaya hazır, tamam bir işlem olduğunu göstermektedir. İdari işlemin yürütülebilirlik özelliği ise; kamu gücü ve kudretinin üçüncü kişiler üzerinde, ayrıca bir başka işlemin varlığına gerek olmaksızın, doğrudan doğruya çeşitli hukuki sonuçlar doğurmak suretiyle etkisini gösterdiği işlemlerdir.

Olayda; Mardin Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nün … tarihli soruşturma raporunda "…" isimli zihinsel engelliler öğretmeninin sahte geçici mezuniyet belgesiyle çalıştığının tespit edilmesi üzerine anılan kişinin görev yaptığı kurumlardaki görev süresi içinde verdiği bireysel ve grup eğitim saatlerinin hesaplanarak kurumlardan tahsil edilmesinin teklif edildiği, bu kapsamda davacı şirkete ait … Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezinden de anılan zihinsel engelliler öğretmeninin çalıştığı döneme ilişkin olarak bireysel ve grup derslerinden elde edilen gelirinin tamamının … Mal Müdürlüğü veznesine yatırılarak alındı makbuzunun … İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'ne gönderilmesinin istenildiği görülmüştür.

Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde; dava konusu işlemin … tarihli soruşturma raporunda yer alan tespitler nedeniyle davacı kuruma yersiz olarak yapıldığı anlaşılan miktarın davacı kurum tarafından ödenmesini bildiren borç bildirim işlemi olduğu ve işlemin niteliği itibariyle davacı kurumun menfaatini etkiler mahiyette, icrai sonuçlar doğuran, kesin ve yürütülmesi zorunlu idari davaya konu edilebilecek nitelikte bir işlem olduğu anlaşıldığından İdare Mahkemesince ilk incelemeye dair başka hususlarda sorun bulunmaması durumunda işin esasının incelenmesi gerekirken, davanın incelenmeksizin reddine karar verilmesinde hukuki isabet görülmemiştir.