Danıştay 8. Daire E.2016/6097 K.2021/1154

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:

Dava, davacı kooperatif tarafından, S.S. … Nolu Şehiriçi Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi'nin il merkezinde yeni belirlenecek bir güzergahta şehir içi hat almak amacıyla yaptığı başvurunun kabulüne dair … tarihli ve … sayılı Şırnak Belediye Başkanlığı Belediye Trafik Teknik Komisyonu kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İdare mahkemesince; dava konusu işlem tesis edilirken şehir içindeki mevcut toplu taşımacılık faaliyetinde bulunanların sayısı, yolcu taşıma kapasiteleri ile bu husustaki potansiyel, taşıtların durumu, haksız rekabetin önlenmesi, kamu yararının gözetilmesi, atıl kapasite oluşumunun ve kaynak israfının engellenmesi, güvenlik veya benzeri nedenler yönünden detaylı bir inceleme ve araştırma yapılmaksızın, şehir içinde toplu taşımacılık faaliyeti için ikinci bir hat tahsis edilmesi yönündeki talebin kabulüne dair dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle işlemin iptaline karar verilmiştir.

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 14. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; belediyenin, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla ulaşım, şehir içi trafik hizmetlerini yapma veya yaptırmak belediyenin görev ve sorumlulukları arasında olduğu, 15. maddesinin (f) bendinde.

"Toplu taşıma yapmak; bu amaçla otobüs, deniz ve su ulaşım araçları, tünel, raylı sistem dâhil her türlü toplu taşıma sistemlerini kurmak, kurdurmak, işletmek ve işlettirmek"; (p) bendinde ise; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek belediyenin yetki ve imtiyazları arasında yer aldığı, aynı Kanun'un 17. maddesinde; belediye meclisinin, belediyenin karar organı olduğu düzenlenmiş 18. maddesinde;

belediye meclisinin görev ve yetkilerine, 33. maddesinde, belediye encümeninin görev ve yetkilerine yer verilmiş, 84. maddesinde ise; bu Kanun'la, belediyenin sorumlu ve yetkili kılındığı görev ve hizmetlerle sınırlı olarak, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nda bu Kanun hükümlerine aykırılık bulunması durumunda bu Kanun hükümlerinin uygulanacağı hükmüne yer verilmiştir.

Dava dosyasının incelenmesinden. S.S..

Nolu Şehiriçi Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi'nin 02/12/2011 tarihli dilekçesi ile mevcut bulunan şehir içi dolmuşlarının yolcu kapasitesini karşılamadığı belirtilerek Şırnak il merkezinde yeni belirlenecek güzergahta şehir içi minibüs hattı almak için başvuruda bulunduğu, bunun üzerine Şırnak Belediye Başkanlığı Belediye Trafik Teknik Komisyonu'nun … tarihli ve … sayılı kararı ile merkez bölgenin nüfus artışı dolayısıyla kalabalık olması, çeşitli okullar ve vatandaşlardan yoğun talep gelmesi gerekçe gösterilerek başvurunun kabulüne ve S.S..

Nolu Şehiriçi Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi'ne minibüs hattı tahsisine karar verildiği, bu kararın iptali istemiyle Şırnak il merkezinde şehir içi toplu taşımacılık faaliyeti yürüten davacı kooperatif tarafından ... İdare Mahkemesinde açılan davada verilen … tarihli ve E:…, K:… sayılı kararla Belediye Trafik Teknik Komisyonu'nun … tarihli ve … sayılı kararının iptal edildiği, Mahkeme kararı sonrasında S.S..

Nolu Şehiriçi Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi tarafından iptal kararında belirtilen eksiklikler giderilerek taleplerinin yeniden değerlendirilmesi istemiyle 08/01/2015 tarihinde davalı idareye yapılan başvuru üzerine Şırnak Belediye Başkanlığı Belediye Trafik Teknik Komisyonu'nca tesis edilen … tarihli ve … sayılı işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Davanın, yukarıda anılan mevzuat hükümleri ve dosya içeriğiyle birlikte değerlendirilmesinde; belediye ve mücavir alan sınırları içerisindeki her türlü toplu taşıma araçları ile sayılarını, zaman ve güzergahlarını belirlemenin belediyenin yetki ve imtiyazları arasında yer aldığı açıkça belirtilmekle birlikte, anılan yetkinin belediyenin hangi organı(belediye meclisi mi, yoksa belediye encümeni mi) tarafından kullanılacağı hususuna açıkça yer verilmediğinden, bu yetkinin kim tarafından kullanılacağının tespiti gerekmektedir.

Belediye Encümeni’nin genel olarak belediyenin günlük işlerini ve belediye meclisince alınan kararları yürütmekle görevli olmasına karşın, belediye meclisinin, belediyenin karar organı olması ve ilgili kanunda gösterilen esas ve usullere göre seçilmiş üyelerden oluştuğu göz önünde bulundurulduğunda, karar organı olan belediye meclisinin görev ve yetkilerinin, Yasada tahdidi olarak sayılan görev ve yetkilerle sınırlı olmadığı, 5393 sayılı Kanun'da belediyenin görev ve yetkileri arasında sayılan diğer konularda da görevli ve yetkili olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda; belediyenin yetki ve imtiyazları arasında yer alan toplu taşıma araçlarının sayılarını, zaman ve güzergâhlarını belirleme yetkisinin Belediye Meclisi'ne ait olduğu anlaşılmış olup, S.S. Şırnak … Nolu Şehiriçi Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi'nin "Şırnak il merkezinde 15 araçla yolcu taşıma talebi" hakkında Şırnak Belediye Başkanlığı Belediye Trafik Teknik Komisyonu tarafından tesis edilen dava konusu işlemde yetki yönden hukuka uyarlık bulunmamaktadır.