Danıştay 8. Daire E.2017/1355 K.2021/1304

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:

Dava, Etimesgut Belediyesi ile sınır uyuşmazlığının bulunduğu … Mahallesinin çevre yolu içerisinde kalan kısmının Çankaya Belediyesi sınırları içerisine alınması ve … Mahallesi sınırları içerisine dahil edilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Çankaya Belediyesi Meclis Kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İdare Mahkemesince, dava konusu edilen kararın Çankaya Belediyesi tarafından, davacıya gönderildiği, 29/06/2015 tarihinde davacı belediye kayıtlarına girdiği, dolayısıyla anılan karardan 29/06/2015 tarihinde davacı belediye tarafından haberdar olunduğu, bu tarihi izleyen günden itibaren yasal dava açma süresi içerisinde dava açılması gerekmekte iken bu süre geçirildikten sonra 09/12/2015 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenme olanağı bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dilekçeler üzerine ilk inceleme" başlıklı 14. maddesinde; ".... 3. (Değişik: 5/4/1990-3622/5 md.) Dilekçeler, Danıştayda daire başkanının görevlendireceği bir tetkik hakimi, idare ve vergi mahkemelerinde ise mahkeme başkanı veya görevlendireceği bir üye tarafından:

a) Görev ve yetki,

b) İdari merci tecavüzü,

c) Ehliyet,

d) İdari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı,

e) Süre aşımı,

f) Husumet,

g) 3 ve 5 inci maddelere uygun olup olmadıkları,

Yönlerinden sırasıyla incelenir..." hükmü,

Anılan Kanunun 15. maddesinde ise, "İlk inceleme üzerine verilecek karar:

Madde 15 – 1. (Değişik: 5/4/1990-3622/6 md.) Danıştay veya idare ve vergi mahkemelerince yukarıdaki maddenin 3 üncü fıkrasında yazılı hususlarda kanuna aykırılık görülürse, 14 üncü maddenin;

a) 3/a bendine göre adli (…)(1) yargının görevli olduğu konularda açılan davaların reddine; idari yargının görevli olduğu konularda ise görevli veya yetkili olmayan mahkemeye açılan davanın görev veya yetki yönünden reddedilerek dava dosyasının görevli veya yetkili mahkemeye gönderilmesine,(1)

b) 3/c, 3/d ve 3/e bentlerinde yazılı hallerde davanın reddine....karar verilir" hükmü yer almaktadır.

Dosyanın incelenmesinden; Çankaya Belediye Meclisince, Etimesgut Belediyesi ile sınır uyuşmazlığının bulunduğu Yapracık Mahallesinin çevre yolu içerisinde kalan kısmının Çankaya Belediyesi sınırları içerisine alınmasına ve Yaşamkent Mahallesi sınırları içerisine dahil edilmesine dair meclis kararın alınması üzerine Etimesgut Belediyesi tarafından bu meclis kararının iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

5393 sayılı Belediye Kanununun "sınır uyuşmazlıkları" başlıklı 7. maddesinde; "Bir il dâhilindeki beldeler veya köyler arasında sınır uyuşmazlığı çıkması hâlinde İlgili belediye meclisi ve köy ihtiyar meclisi İle kaymakamın görüşleri otuz gün süre verilerek istenir. Vali, bu görüşleri değerlendirerek sınır uyuşmazlığını karara bağlar. Büyükşehir belediyesi sınırları içinde kalan ilçe ve ilk kademe belediyelerinin sınır değişikliklerinde büyükşehir belediye meclisinin de görüşü alınır," hükmü yer almaktadır.

İdari işlemin icrai (yürütülebilir) nitelikte olması için ilgililerin hukuksal durumunu değiştirmesi, ilgilileri hukuksal yönden etkilemesi gerekmektedir. İdari işlemin icrailik unsurunu değerlendirirken işlemin "kesin" ve "nihai" olması hususları üzerinde de durulması gerektiği belirgindir.

Danıştay yerleşik içtihatlarında, kesin ve yürütülmesi zorunlu, idari davaya konu edilebilecek işlemlerin, idarenin kamu gücüne dayanarak, tek yanlı irade beyanıyla tesis ettikleri, hukuk düzeninde değişiklik yapan, başka bir deyişle ilgililerin hukukunu etkileyen işlemler olduğu kabul edilmektedir.

Yukarıda alıntısı yapılan Belediye Kanununun 7. maddesi uyarınca büyükşehir belediyesi sınırları içerisinde kalan ilçe ve ilk kademe belediyelerinin sınır değişikliklerinin büyükşehir belediye meclisinin de görüşü alınarak valilikçe karara bağlanacağının hüküm altına alındığı görülmektedir.

Bu kapsamda, davacı Etimesgut Belediyesi ile davalı Çankaya Belediyesi arasında yaşanan sınır uyuşmazlığının çözüm yetkisi valilik makamında bulunduğundan, Çankaya Belediyesince alınan meclis kararının büyükşehir belediyesinin de görüşü alınarak valilikçe karara bağlandıktan sonra hüküm doğuracağı gözönüne alındığında, bu aşamada Çankaya Belediyesince alınan ve dava konusu edilen Yapracık Mahallesinin Çankaya Belediyesi sınırları içerisine alınmasına dair meclis kararının, hukuk düzeninde değişiklik yapan ve ilgililerin hukukunu etkileyen idari davaya konu olabilecek kesin ve icrai nitelikti bulunan idari bir işlem olarak değerlendirilemeyeceğinden incelenmesine olanak bulunmamaktadır.